Opis
W monografii Mitokrytyka w badaniach literackich została zaprezentowana specyfika metodologii mitokrytycznej (zwanej niekiedy mitodologią) wprowadzonej do kanonu humanistycznego przez Gilberta Duranda. Przez ostatnie dziesięciolecia światowych badań mitokrytycznych wyłoniła się wręcz nowa poetyka dzieła literackiego, z nową charakterystyczną terminologią, proponująca nowe narzędzia badawcze, w Polsce ciągle jeszcze funkcjonująca na marginesach lektur w dyskursie zdominowanym przez dynamicznie zmieniające się metodologiczne mody. Celem książki jest pokazanie potencjału mitokrytyki jako metody hermeneutyki tekstu w badaniach literaturoznawczych, w szczególności polonistycznych. W monografii podjęto próbę uporządkowania słownika mitokrytycznego, zdefiniowania podstawowych terminów teoretycznych składających się na warsztat badawczy współczesnego mitokrytyka. Publikacja składa się z dwóch, wzajemnie dopełniających się części. Pierwsza (Mitokrytyka. Teoretyczne ustalenia i aporie) jest próbą usystematyzowania najważniejszych zagadnień teoretycznoliterackich dotyczących mitokrytyki z uwzględnieniem dziś już kanonicznych tekstów założycielskich oraz najnowszego światowego stanu badań. Druga (Reimmersja kulturowa mitu) ukazuje alienację, tekstualizację i literaryzację mitu, jego artystyczne sposoby odradzania się jako antropologicznej struktury wyobraźni w literaturze XX wieku. Spis treściWprowadzenie 7 CZĘŚĆ I. MITOKRYTYKA. TEORETYCZNE USTALENIA I APORIE Rozdział I. Mitokrytyka i mitodologia. Figuratywny język mitu 17 Mitodologia według Gilberta Duranda 18 Mit jako forma symboliczna 31 Mit w antropologii Ernsta Cassirera 38 Palingeneza mitu w pismach antropologicznych Gastona Bachelarda 44 Homo signifer. Dywergencja struktur mitycznych 54 Mit jako struktura integracyjna 55 Dylematyczny charakter mitu 57 Metajęzyk i mit. Homo legens 58 Rozdział II. Mit i wyobraźnia mito-poietyczna 65 Muthos – Logos – Sacrum. Gramatyka mitu 67 Mit literacki 72 Aktywność mito-poietyczna wyobraźni 78 Literatura jako obszar dziedziczenia mitów 79 Dopływy mityczne 82 Kulturowy proces transmisji mitemów 84 Mit, kontr-mit, mit-destruktor 85 Mitemy migrujące 89 Rozdział III. Tekstualizacja mitu 101 Tekst mitologiczny 102 Struktury mitogeniczne 105 Sillage. Mit jako ślad i matryca sensu 108 Autopoetyka mitu 112 Pomiędzy alienacją mitu i reimmersją kulturową mitu 116 Syntagma minimalna 123 Mityzacja danych biograficznych 131 Mitokrytyka i imagologia 135 CZĘŚĆ II. REIMMERSJA KULTUROWA MITU Rozdział IV. Transpozycja struktur mitycznych w Dolinie Issy Czesława Miłosza 143 Rozdział V. Między mitem a konwergencją kultur - Pułapka Tadeusza Różewicza 165 W pułapce interferencji 165 Deformacje wyobrażeniowe chronotopu 171 Demontaż mitu rodziny 172 Transpozycja mitu kozła ofiarnego 177 Symboliczno-mityczny plan prezentacji 181 Rozdział VI. Akulturacja czy alienacja? Dekonstrukcja mitu w Tarocie paryskim 185 Rozdział VII. Literacki filigran – Satyr i Nimfa Bolesława Leśmiana 201 Mity regeneracyjne i inicjacyjny scenariusz mityczny 206 Groteskowa reinterpretacja mitu 210 Trawestacja mitu 216 Rozdział VIII. Bricolage mityczny – małe formy narracyjne Jules’a Supervielle’a 221 Zakończenie. Mitokrytyczna tektonika warstw poznania 239 Bibliografia 245 Nota edytorska 263 Indeks osób 265 Indeks rzeczowy 273