Opis
Praca powstała z okazji 220. rocznicy urodzin Adama Mickiewicza. Tom zawiera prace poszukujące w liryce Mickiewicza nowych interpretacji oraz kontekstów egzystencjalnych, aksjologicznych i podmiotowych. Artykuły stanowią świadectwo współczesnych tendencji interpretacyjnych i metodologicznych, preferowanych przez dzisiejszych badaczy. Autorzy starają się opowiedzieć na pytanie, jak wiersze Mickiewicza kodyfikowały dynamikę różnorakich przemian i różnie pojmowanych transgresji oraz czym jest poezja twórcy Dziadów dla współczesnego odbiorcy. Adam Mickiewicz w świadomości kolejnych pokoleń odbiorców jest przede wszystkim autorem wierszy, "wzorem poety doskonałego". Paradoksalnie trudno jednak, o czym wie każdy badacz romantycznej twórczości, pisać o jego wierszach, już choćby ze względu na nieostrość kategorii liryki w odniesieniu do tekstów romantycznych. Mimo to w niniejszym tomie pragniemy poddać namysłowi badawczemu i czytelniczej refleksji utwory klasyfikowane potocznie jako wiersze - i te pisane jako samodzielne teksty, i te wprowadzane przez poetę w obręb innych utworów. Jeśli uznamy za nadal aktualne słowa Czesława Zgorzelskiego o tym, że "liryka stanowi najczulszy sejsmograf przemian, zarówno w widzeniu świata, jak i w poszukiwaniu nowego wyrazu poetyckiego", to chcemy dziś pytać, jak wiersze Mickiewicza kodyfikowały dynamikę różnorakich przemian i różnie pojmowanych transgresji? Czym są wiersze Mickiewicza dla współczesnego odbiorcy? Które teksty uznać można za liryczne, które zaś nie? Okazuje się bowiem, że utwory, które weszły w krwiobieg polskiej kultury, utwory dobrze znane, wielokrotnie cytowane, owe – użyjmy sformułowania Ernesta Renana – "niewyczerpane źródła zmartwychwstań", mają zadziwiającą właściwość, którą określić można jako permanentną otwartość interpretacyjną. Andrzej Fabianowski, Ewa Hoffmann-Piotrowska The volume includes the works seeking new interpretations and existential, axiological and subjective contexts in Mickiewicz’s lyric poetry. The articles are testimony to contemporary interpretive and methodological tendencies. The authors attempt to answer the question of how Mickiewicz’s poems codified the dynamics of various transformations and different understanding of transgressions. Spis treściAndrzej Fabianowski, Ewa Hoffmann-Piotrowska Wprowadzenie 7 Magdalena Saganiak Ekspresja romantyczna jako formowanie 11 Jarosław Ławski O Mickiewiczowskim „ja”. Szkic 30 Olaf Krysowski O człowieczeństwie Boga i bóstwie człowieka. Paralele kreacjonistyczne w liryce Mickiewicza 50 Bernadetta Kuczera-Chachulska Liryka Mickiewicza: co wiemy, co wiedzieć powinniśmy (o stanie badań nad poezją romantyka) 70 W WILNIE I KOWNIE Tomasz Jędrzejewski Zima miejska. Mickiewicz w „czadzie uciech miejskich” 83 Maria Kalinowska Mickiewiczowska Świteź we współczesnej recepcji – zagadnienie tożsamości romantycznej Litwy 92 Jerzy Fiećko Mowa Starca w I części Dziadów: krótka nota o dwu powiązanych kontekstach 101 Jerzy Borowczyk „Pamiątki kochanka”. Próby utrwalania uczuć w kilku wierszach wileńsko-kowieńskich 112 Zbigniew Majchrowski Resztka liryczna 127 W ROSJI Michał Masłowski ,,Przyjaźń” i ,,kochanie” w wierszach Mickiewicza 149 Jacek Brzozowski Mickiewiczowskie wariacje sonetowe 161 Wiesław Rzońca Natura „metafory unaoczniającej” – Sonety krymskie Adama Mickiewicza 170 Dariusz Seweryn Symetria i entropia. Zarys antropologii Sonetów krymskich 187 W SAKSONII, SZWAJCARII, FRANCJI Andrzej Fabianowski Reduta Ordona. Rzeczywistość – historiozofia – mit 219 Marek Piechota Czy w inwokacji Pana Tadeusza Mickiewicz użył rymów częstochowskich? Kilka dopowiedzeń z klamrą liryczną w tle 250 Jan Tomkowski Gwiazdozbiór Pana Tadeusza. O lirykach wokół poematu 265 Ewa Hoffmann-Piotrowska Zdania i uwagi – dzieło nieoczywiste 278 Katarzyna Fedorowicz Mickiewiczowskie pragnienia mocy. Mistyczne wykładnie imitatio Christi (Zdania i uwagi, Broń mnie przed sobą samym…, Widzenie) 304 Maria Cieśla-Korytowska …w domku Jego ducha. Paradoks Mickiewicza 330 Anita Całek Broń mnie przed sobą samym… jako modlitwa i kontemplacja Boga 338 Ewa Szczeglacka-Pawłowska O liryku Adama Mickiewicza Drzewo w nawiązaniu do romantycznego owadoznawstwa 373 Leszek Zwierzyński „Ja” i projekty egzystencji w Lirykach lozańskich Mickiewicza 388 Karol Samsel Cykle poetyckie Adama Mickiewicza i Cypriana Norwida. Cykliczność, asocjacyjność, kołowość – różnice w realizacjach 407 Indeks osób 428 Spis ilustracji 439