Opis
Monografia wieloautorska prezentuje interdyscyplinarne ujęcie wykształconego w dobie średniowiecza ethosu rycerskiego, którego tradycja od wieków najdawniejszych aż do współczesności (wiek XXI) jest kultywowana w rozmaitych dziedzinach życia, zarówno w Europie, jak i na innych kontynentach. Autorami kilkunastu artykułów naukowych, zgromadzonych w monografii, są badacze różnych dziedzin: historycy, literaturoznawcy, kulturoznawcy. Wśród tekstów odnajdujemy nawet artykuł archeologa i historyka sportu. Dowodzi to, że tematyka przekazywanej Czytelnikowi książki dotyka ważnego zjawiska kulturowego, które, niezależnie od wpływów i „zapożyczeń” między odmiennymi od siebie cywilizacjami, tkwi u podstaw rozwoju wszelkich społeczności ludzkich. Publikacja adresowana jest nie tylko do naukowców, ale także do wszystkich zainteresowanych kulturą rycerską, jej ewolucją i tradycjami. Spis treściSpis treści Wstęp (Teresa Banaś-Korniak, Beata Stuchlik-Surowiak) / 7 Część I Zachodnioeuropejskie średniowiecze i jego tradycje Jacek Kwosek: Idea rycerza-zakonnika i jej uzasadnienie w ujęciu św. Bernarda z Clairvaux / 15 Marta M. Kacprzak: „…znana jest u nas zaledwie z imienia…”. Polskie XIX-wieczne edycje przekładów Pieśni o Rolandzie / 33 Agnieszka Lniak: Sprzężenie przeciwieństw w Don Kichocie Cervantesa / 74 Aleksandra Starowicz: Triumf (anty)rycerza? Gra ze średniowiecznością w Grze o tron G.R.R. Martina / 96 Alina Sobol: Ethos rycerski św. Joanny d’Arc w religijno-historiozoficznej koncepcji Dymitra Mereżkowskiego / 117 Michał Mazurkiewicz: Średniowieczna geneza idei fair play i jej funkcjonowanie we współczesnym sporcie – od turniejów rycerskich do nowoczesnego współzawodnictwa na arenach sportowych / 133 Część II Średniowiecze oraz jego tradycje w krajach Europy Środkowej, Europy Południowej i Azji Agnieszka Teterycz-Puzio: Wojownik, obrońca wiary i uciśnionych? Wzorce rycerskie w świetle średniowiecznych przekazów narracyjnych / 151 Agnieszka Klawinowska: Społeczeństwo trwogi? Zachowania niezgodne z ethosem rycerskim w najstarszych kronikach polskich / 184 Izabela Lis-Wielgosz: O Wojach Chrystusowych, czyli rycerzach i świętych (na przykładzie literatury staroserbskiej) / 203 Anna Gawarecka: Zagubiona tradycja. Powroty do kultury rycerskiej w literaturze czeskiej / 222 Adam Bednarczyk: „Rycerskość” arystokraty z okresu Heian. Rozważania z perspektywy Il Cortegiano Baldassare de Castiglionego / 240 Joanna Puchalska: Etyka samuraja według japońskich opowieści wojennych / 268 Maciej Gaździcki: „U nas mówią, z pieśni słowa nie wyrzucić”. Rycerskie ceremoniały i zwyczaje w polskiej powieści historycznej XIX wieku (Dzieje Polski Józefa Ignacego Kraszewskiego) / 302 Karol Łukomiak: Charakterystyka „herbarzy kaflowych” / 327 Indeks osobowy / 345