Opis
ematyka niniejszego tomu zachęca do naukowej refleksji nad pojęciami brzydoty, deformacji i odmienności, czyli tym, co w jakiś sposób przełamuje przyjęte społecznie i kulturowo kanony piękna, jest inne, zniekształcone, ułomne, wypaczone w porównaniu z tym, co aktualnie jest pojmowane czy też oceniane jako zgodne z normą. Uznanie czegoś za brzydkie, zdeformowane bądź odmienne wiąże się z jego oceną, nierzadko emocjonalną, zakłada również odniesienie do aktualnie obowiązującej normy lub też porównanie z tym, w jaki sposób dane zjawisko oceniane było w przeszłości. Barbara Mitrenga (fragment artykułu) Nurt rozważań wokół „inności” związany jest z dyskursem, na który – zdaniem Kruszelnickiego – składają się trzy główne typy refleksji. Pierwszy z nich stanowi próba oddania głosu „inności”, rozumianej jako pewna siła czy zjawisko, pozostające całkowicie na zewnątrz siebie (Tego Samego) i dla niego całkowicie niedostępne. Drugi typ refleksji wiązałby się z „filozofią bliskości”, a zarazem transgresji, pojmowanej jako źródło sensu i jedności z nim. Trzecia odmiana dyskursu heterologicznego dokonuje się przez spotkanie człowieka w Jego twarzy i myślenie o „inności” jako trwałym komponencie Tego Samego i sile warunkującej realizację tożsamości. Zatem perspektywa Innego silnie ujawnia się na gruncie międzyosobowego spotkania w przestrzeni etycznej dzięki filozofom dialogu. Dorota Karkut (fragment artykułu) Spis treściMałgorzata Magda-Czekaj Starość piękna czy starość brzydka? Prześwietlenia językowo-kulturowe 7 Pavol Odaloš Identifi kácia a diferenciácia literáronymami v románe Terézie Vansovej Sirota Podhradských 25 Barbara Mitrenga Ekspresywne określenia brzydoty na podstawie danych leksykografi cznych i korpusowych 39 Marek Kaszewski Leksyka pola „choroba” w dziejach polszczyzny w świetle procesów nominacyjnych (doba staro- i średniopolska) 57 Henryk Gradkowski „Przełom ojczyźniany” w poezji Jarosława Iwaszkiewicza 73 Grażyna Różańska Fascynujące – osobliwe – odmienne. Młodopolskie wizerunki kobiet 83 Alicja Jakubowska-Ożóg, Zenon Ożóg Mit (nie)dopowiedziany – Wit Szostak Zagroda zębów 101 Janusz Waligóra Od Oskarżam Auschwitz do Rejwachu. Spotkania i rozmowy Mikołaja Grynberga 115 Katarzyna Wądolny-Tatar Apokryfi czność Opowiadań bizarnych Olgi Tokarczuk 139 Stefan Pastuszewski Brzydota, deformacja i odmienność w aksjologii staroprawosławia 159 Zbigniew Landowski Odmienność bohatera jako sposób jego mitologizacji w Proroku Dżibrana Chalila Dżibrana 173 Anna Gostomska Brzydota w służbie moralistyki na przykładzie Dialogus Mortis cum Homine 195 Małgorzata Gajak-Toczek Starzec w ciele dziecka. Uwagi o ludzkiej egzystencji w świetle fi lmu Davida Finchera Ciekawy przypadek Benjamina Buttona 215 Dorota Karkut Osoba z niepełnosprawnością w literaturze dziecięcej i młodzieżowej na przykładzie powieści Magdy Papuzińskiej Wszystko jest możliwe 235