Opis
W podręczniku omówiono zagadnienie płodności kobiety, fizjologiczny przebieg ciąży, porodu i połogu oraz opiekę nad kobietą w okresie okołoporodowym. Przedstawiono fizjopatologię oraz pielęgnowanie noworodka dojrzałego i urodzonego przedwcześnie. Wiele miejsca poświęcono powikłaniom ciąży, chorobom i operacjom ginekologicznym oraz opiece pielęgniarskiej w tych sytuacjach. W obecnym wydaniu zaktualizowano wykaz piśmiennictwa oraz dokonano zmian treści, które podyktowane były rozwojem nauk medycznych i społecznych oraz przyjęciem nowych standardów i procedur postępowania w opiece nad kobietą i jej rodziną. Podręcznik dedykujemy studentom położnictwa i pielęgniarstwa oraz innych kierunków kształcenia akademickiego, które w ramach realizowanego programu zawierają treści dotyczące zdrowia matki, dziecka i rodziny, a także samym pielęgniarkom i położnym. Spis treściPrzedmowa V Rozdział I. Zdrowie i płodność kobiety 1 Cele operacyjne rozdziału – Celina Łepecka-Klusek 1 1. Okresy życia kobiety – Michał Bokiniec 2 1.1. Okres dojrzewania, pokwitania 2 1.2. Okres dojrzałości płciowej 11 1.3. Okres przekwitania 13 2. Opieka nad kobietą w różnych fazach jej życia – Celina Łepecka-Klusek 18 2.1. Okres pokwitania 18 2.2. Okres dojrzałości płciowej 20 2.3. Okres przekwitania 22 3. Planowanie rodziny – Celina Łepecka-Klusek 25 3.1. Zasady ogólne 25 3.2. Metody naturalne 26 3.3. Antykoncepcja 33 3.4. Trudności z rozrodem 39 4. Ćwiczenia sprawdzające – Celina Łepecka-Klusek 44 Rozdział II. Ciąża 45 Cele operacyjne rozdziału – Celina Łepecka-Klusek 45 5. Fizjologia ciąży – Longin Marianowski, Piotr Marianowski 46 5.1. Wstęp 46 5.2. Zmiany hormonalne w czasie ciąży 48 5.3. Podział życia wewnątrzmacicznego na okresy 48 5.4. Rozpoznanie ciąży 49 5.5. Czas trwania ciąży 54 5.6. Monitorowanie stanu płodu 55 6. Opieka przedporodowa – Celina Łepecka-Klusek 60 6.1. Opieka przedkoncepcyjna 60 6.2. Trójpoziomowa organizacja opieki perinatalnej 61 6.3. Opieka profilaktyczna nad kobietą ciężarną 63 6.4. Styl życia kobiety w okresie ciąży 68 6.5. Najczęstsze dolegliwości w czasie ciąży i sposoby radzenia sobie z nimi 81 6.6. Przygotowanie do rodzicielstwa i porodu 86 7. Ćwiczenia sprawdzające – Celina Łepecka-Klusek 91 Rozdział III. Poród 93 Cele operacyjne rozdziału – Celina Łepecka-Klusek 93 8. Poród fizjologiczny – Wiesław Szymański, Waldemar Dobrzyński 94 8.1. Wprowadzenie 94 8.2. Definicja porodu fizjologicznego 94 8.3. Czynniki biorące udział w wyzwoleniu czynności skurczowej mięśnia macicy 94 8.4. Charakterystyka czynności skurczowej macicy 98 8.5. Mechanizm porodu prawidłowego 100 8.6. Okresy porodu 104 9. Opieka nad kobietą podczas porodu fizjologicznego – Barbara Prażmowska 107 9.1. Rozpoznanie początku porodu 107 9.2. Przyjęcie kobiety rodzącej do szpitala 107 9.3. Badanie położnicze – podstawowe elementy 108 9.4. Prowadzenie porodu 115 9.5. Żywienie i nawadnianie w czasie porodu 116 9.6. Pozycje ciała w czasie porodu 116 9.7. Nawiązanie współpracy z rodzącą i osobą towarzyszącą 118 9.8. Udogodnienia dla rodzących 118 9.9. Walka z bólem w czasie porodu 119 9.10. Monitorowanie czynności serca płodu 120 9.11. Postęp porodu 121 9.12. Obserwacja stanu ogólnego i położniczego w III okresie porodu 122 9.13. Pielęgnowanie kobiety w IV okresie porodu 123 10. Poród przedwczesny – Wiesław Szymański, Stanisław Skublicki 125 10.1. Definicja 125 10.2. Epidemiologia 125 10.3. Etiologia i czynniki ryzyka porodu przedwczesnego 126 10.4. Przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego a poród przedwczesny 127 10.5. Zasady postępowania w przypadku przedwczesnego pęknięcia błon płodowych 128 10.6. Niewydolność cieśniowo-szyjkowa 128 10.7. Przewidywanie i profilaktyka porodu przedwczesnego 129 10.8. Postępowanie w porodzie przedwczesnym 130 10.9. Prenatalna terapia kortykosteroidami 131 10.10. Prowadzenie porodu przedwczesnego 132 11. Pielęgnowanie ciężarnej z zagrażającym porodem przedwczesnym – Marzena Bucholc 135 11.1. Przyjęcie do szpitala i na oddział 135 11.2. Zapewnienie spokoju i leczenie spoczynkowe 135 11.3. Obserwacja stanu ogólnego i położniczego 136 11.4. Edukacja pacjentki 139 11.5. Udział pielęgniarki/położnej w leczeniu farmakologicznym 143 11.6. Rola pielęgniarki/położnej w przygotowaniu kobiety do wypisu i zaleceń do domu 144 12. Poród operacyjny – Marek Szymański, Wiesław Szymański 146 12.1. Cięcie cesarskie 146 12.2. Zabieg kleszczowy 156 12.3. Trakcja próżniowa 163 13. Ćwiczenia sprawdzające – Celina Łepecka-Klusek 170 Rozdział IV. Połóg 171 Cele operacyjne rozdziału – Celina Łepecka-Klusek 171 14. Przebieg połogu fizjologicznego – Longin Marianowski, Piotr Marianowski 172 15. Laktacja i karmienie piersią – Celina Łepecka-Klusek, Marzena Bucholc 174 15.1. Fizjologia laktacji 174 15.2. Skład mleka kobiecego i jego znaczenie dla zdrowia dziecka 175 15.3. Zmienność mleka kobiecego 178 15.4. Korzyści wynikające z karmienia piersią 179 15.5. Prawidłowa technika karmienia piersią 181 15.6. Czynniki warunkujące prawidłową laktację i hamując