Opis
Staranne opracowanie praktyczne zgodne z programem specjalizacji z neonatologii dla położnych i pielęgniarek. Książka z pewnością zainteresuje również lekarzy neonatologów i pediatrów. Podręcznik uwzględnia aktualny stan wiedzy w zakresie fizjologii i patologii noworodka. Wskazówki dotyczące opieki nad noworodkiem, w tym także obciążonym rozmaitymi problemami zdrowotnymi, są udokumentowane, nowoczesne i przedstawione praktycznie i inspirująco. W opracowaniu uwzględniono stały udział rodziców w opiece nad noworodkiem, co jest niezmiernie istotne dla osiągnięcia dalekosiężnych celów opieki i pełnych więzi rodzicielskich. Prof. Uwe Ewald Uniwersytet Uppsala, Szwecja Spis treściWstęp IX Wykaz ważniejszych skrótów XXI 1. Organizacja opieki neonatologicznej Janusz ŚWIETLIŃSKI 1 2. Podstawowe wskaźniki epidemiologiczne dotyczące noworodków Janusz ŚWIETLIŃSKI 12 3. Wybrane zagadnienia medycyny matczyno-płodowej Ewa MUSIALIK-ŚWIETLIŃSKA 15 3.1. Zmiany adaptacyjne w organizmie kobiety ciężarnej 15 3.1.1. Układ krążenia 16 3.1.2. Układ oddechowy 16 3.1.3. Układ hematologiczny 17 3.1.4. Układ pokarmowy 17 3.1.5. Układ wydalniczy 18 3.1.6. Piersi 19 3.2. Fizjologia i patologia łożyska i sznura pępowinowego, płyn owodniowy 19 3.2.1. Łożysko 19 3.2.2. Sznur pępowinowy 20 3.2.3. Płyn owodniowy (wody płodowe) 22 3.3. Najważniejsze choroby matki wpływające na rozwój płodu 24 3.3.1. Czynniki oraz choroby kobiety ciężarnej zaburzające przepływ krwi przez łożysko 24 3.4. Zakażenia u kobiety ciężarnej 31 3.4.1. Zakażenie dróg moczowych 31 3.4.2. Zapalenie pochwy 32 3.4.3. Zapalenie błon płodowych (chorioamnionitis) 32 3.5. Podstawowe definicje i informacje dotyczące porodu 33 4. Zakażenia w czasie ciąży i ich wpływ na rozwój płodu i noworodka Ewa MUSIALIK-ŚWIETLIŃSKA 36 4.1. Diagnostyka 38 4.2. Zakażenia z grupy TORCH (Toxoplasma gondii, Rubella virus, cytomegalowirus, herpes simplex virus) 39 4.2.1. Toksoplazmoza 39 4.2.2. Cytomegalia 40 4.2.3. Zakażenie wirusem opryszczki 42 4.2.4. Różyczka 44 4.3. Zakażenia przenoszone drogą płciową 45 4.3.1. Kiła 45 4.3.2. Zespół nabytego niedoboru odporności 46 4.3.3. Zakażenie wywołane dwoinką rzeżączki 48 4.3.4. Zakażenie wywołane przez chlamydie 48 4.3.5. Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego 49 4.4. Inne powszechne choroby zakaźne 50 4.4.1. Zakażenie wirusem ospy wietrznej 50 4.4.2. Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B 52 4.4.3. Zakażenie parwowirusem B19 53 5. Adaptacja układów krążenia i oddechowego płodu i noworodka do środowiska pozamacicznego Ewa MUSIALIK-ŚWIETLIŃSKA 55 5.1. Okres wewnątrzmaciczny 56 5.1.1. Krążenie płodowe 56 5.1.2. Układ oddechowy 59 5.2. Poród 61 5.2.1. Zmiany w układzie krążenia 61 5.2.2. Zmiany w układzie oddechowym 62 5.3. Podsumowanie 63 6. Postępowanie z donoszonym noworodkiem w sali porodowej/sali cięć Janusz ŚWIETLIŃSKI 64 6.1. Przygotowanie do porodu fizjologicznego 64 6.2. Przygotowanie sali porodowej 65 6.3. Postępowanie w sali porodowej w trakcie porodu fizjologicznego 70 6.3.1. Ułożenie dziecka po wydobyciu 71 6.3.2. Odrębności postępowania po rozwiązaniu ciąży drogą cięcia cesarskiego 72 6.3.3. Odpępnienie 72 6.3.4. Wykorzystanie krwi pępowinowej 74 6.3.5. Zasady pobierania, oznaczania i interpretacji kwasowo-zasadowej oznaczonej w krwi pępowinowej dziecka 74 6.3.6. Stany patologiczne pępowiny 77 6.4. Pierwotna ocena stanu noworodka 78 6.5. Oznakowanie noworodka 79 6.6. Pomiary antropometryczne 80 6.7. Profilaktyka zakażeń przedniego odcinka oka (zabieg Credégo) 82 6.8. Kwalifikacja do postępowania zaawansowanego 82 7. Opieka nad zdrowym noworodkiem Janusz ŚWIETLIŃSKI 85 7.1. Przyjęcie do oddziału noworodkowego 85 7.2. Badanie fizykalne 86 7.2.1. Okres adaptacji 86 7.2.2. Elementy badania noworodka 87 7.2.3. Najczęstsze odchylenia od stanu prawidłowego w trakcie pierwszego badania fizykalnego noworodka 91 7.2.4. Najczęstsze zmiany odnotowywane podczas badania fizykalnego i obserwacji 98 7.3. Stany przejściowe u noworodka 110 7.3.1. Fizjologiczny spadek masy urodzeniowej ciała 110 7.3.2. Sapka 111 7.3.3. Żółtaczka fizjologiczna 111 7.3.4. Smółka i stolce przejściowe 114 7.3.5. Rumień toksyczny 115 7.3.6. Gorączka przejściowa 115 7.3.7. Zaburzenia krzepnięcia 116 7.3.8. Odczyny ciążowe 117 7.4. Terminy i skróty stosowane do oceny wieku płodowego i odżywienia wewnątrzmacicznego 117 7.5. Ocena dojrzałości noworodka 119 7.6. Ocena prawidłowości wzrostu wewnątrzmacicznego 127 7.7. Profilaktyka stanów niedoborowych 128 7.8. Szczepienia ochronne noworodka 129 7.9. Testy przesiewowe 131 7.9.1. Badania przesiewowe słuchu u noworodków 133 7.9.2. Badanie pulsoksymetryczne w celu wczesnego wykrycia bezobjawowych, krytycznych wad serca 134 7.9.3. Badanie przesiewowe w kierunku wrodzonej dysplazji stawów biodrowych 134 8. Resuscytacja noworodka Janusz ŚWIETLIŃSKI 137 9. Noworodek urodzony przedwcześnie – wcześniak Janusz ŚWIETLIŃSKI 144 9.1. Rozpoznanie 146 9.2. Rokowanie 149 9.3. Opieka po wypisie ze szpitala 149 10. Późne wcześniaki (late preterm) Janusz