Opis
Rozdział 2 z publikacji pt. "Zakażenia szpitalne w jednostkach opieki zdrowotnej" redakcja Małgorzata Bulanda, Jadwiga Wójkowska-Mach. Pierwszy na rynku wydawniczym podręcznik, w którym uwzględniono wszystkie elementy konieczne w codziennej realizacji nadzoru nad zakażeniami szpitalnymi. W publikacji omówiono: profilaktykę i diagnostykę zakażeń szpitalnych oraz instytucjonalnych, tj. zarówno związanych z opieką nad pacjentem w szpitalu, jak i nad rezydentem opieki długoterminowej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Przedstawiono również zagadnienia nieobecne w literaturze polskojęzycznej, takie jak: bankowanie mleka kobiecego, komunikacja społeczna, metody stosowane w dochodzeniach epidemiologicznych, szacowanie ryzyka zakażeń czy sposoby skutecznego wdrażania innowacji. Książka będzie doskonałym źródłem wiedzy dla wszystkich osób, dla których kontrola zakażeń jest ważnym elementem pracy: zarządzających szpitalami, lekarzy, pielęgniarek, diagnostów. Spis treściPrzedmowa VIII 1. Wprowadzenie do epidemiologii chorób zakaźnych 1 1.1. Podstawowe pojęcia i definicje – Małgorzata Sadkowska-Todys, Andrzej Zieliński 1 Proces zakaźny 1 Historia naturalna choroby zakaźnej 3 Szerzenie się chorób zakaźnych w populacji 4 Badania epidemiologiczne 6 Epidemiologiczne badanie przyczyn chorób 14 Nadzór epidemiologiczny 15 Zakażenia związane z opieką medyczną 18 1.2. Biostatystyka – Agnieszka Pac 20 Definicje i oznaczenia 21 Przedziały ufności 24 Testowanie hipotez statystycznych 26 Testowanie hipotez dotyczących wartości średnich 29 Testowanie hipotez dotyczących częstości (odsetków) 31 Korelacja i regresja liniowa 32 Regresja logistyczna 35 Analiza przeżycia 37 Trafność diagnostyczna 40 Piśmiennictwo 43 2. Mikrobiologia zakażeń szpitalnych 45 2.1. Zakażenia bakteryjne – Marta Wróblewska 45 Ziarenkowce Gram-dodatnie 46 Pałeczki Gram-ujemne 48 Pałeczki Gram-dodatnie 50 Laseczki z rodzaju Clostridium 51 2.2. Zakażenia wirusowe – Marta Wróblewska 52 Wirusy oddechowe 52 Wirusy przenoszone przez krew 56 Nowe zagrożenia 58 2.3. Zakażenia grzybicze – Marta Wróblewska 59 Grzyby drożdżopodobne (drożdżaki) 61 Drożdże 62 Grzyby pleśniowe 63 Grzyby dimorficzne 65 2.4. Biofilm bakteryjny jako jeden z patomechanizmów zakażeń – Marzenna Bartoszewicz, Adam F. Junka 66 Wyjaśnienie przyczyn powstawania biofilmu 66 Możliwości przetrwania biofilmu w organizmie gospodarza 69 Ograniczanie tworzenia struktury biofilmu 72 2.5. Oporność bakterii na antybiotyki, mechanizmy jej powstawania i znaczenie kliniczne – Beata Kowalska-Krochmal 74 Genetyczne podstawy mechanizmów oporności bakterii na antybiotyki 76 Mechanizmy oporności ziarenkowców Gram-dodatnich 77 Mechanizmy oporności pałeczek Gram-ujemnych 82 Piśmiennictwo 84 3. Podstawy kontroli zakażeń w warunkach zakładu opieki zdrowotnej – Jadwiga Wójkowska-Mach 87 3.1. Higiena rąk i zastosowanie rękawiczek ochronnych 87 Skóra i jej flora 89 Definicje 90 Techniki higieny rąk 93 3.2. Zasady izolacji pacjenta 98 Definicje 99 Piśmiennictwo 104 4. Współpraca z laboratorium mikrobiologicznym i apteką szpitalną 105 4.1. Racjonalna antybiotykoterapia i receptariusz szpitalny – Grzegorz Ziółkowski 105 Racjonalna antybiotykoterapia 108 Receptariusz szpitalny: antybiotykowy 110 4.2. Okołooperacyjna i okołoporodowa profilaktyka antybiotykowa – Małgorzata Bulanda 115 Profilaktyka okołooperacyjna 115 Profilaktyka okołoporodowa 123 4.3. Metody oceny zużycia antybiotyków – Anna Różańska 130 4.4. Pobieranie materiałów do badań mikrobiologicznych – Monika Pomorska-Wesołowska 134 Ogólne zasady pobierania materiału do badań mikrobiologicznych 134 Przechowywanie i transport materiału 135 Szczegółowe zasady pobierania materiałów 136 Błąd przedlaboratoryjny 151 4.5. Kontrola mikrobiologiczna mieszanin żywieniowych – Magdalena Piętka 152 Wymagania farmakopealne i ocena ryzyka skażenia 153 Badanie jałowości gotowej mieszaniny żywieniowej 153 Elementy kontroli mikrobiologicznej 154 Piśmiennictwo 159 5. Organizacja systemu kontroli – Anna Szczypta 163 5.1. Zespół Kontroli Zakażeń (ZKZ) 163 5.2. Komitet Kontroli Zakażeń (KKZ) 167 5.3. Organizacja pracy pielęgniarki epidemiologicznej 168 5.4. Edukacja personelu, szacowanie potrzeb edukacyjnych 172 Piśmiennictwo 174 6. Nadzór nad zakażeniami związanymi z opieką zdrowotną 175 6.1. Definicje i kryteria rozpoznania zakażeń – Anna Różańska 175 Zakażenie miejsca operowanego (ZMO) 177 Zakażenie krwi 178 Zapalenie płuc 180 Zakażenie układu moczowego 182 Zakażenia kości i stawów 183 Zakażenie układu sercowo-naczyniowego 184 Zakażenia wewnątrzbrzuszne 190 Zakażenia układu rozrodczego 191 Zakażenia skóry i tkanki podskórnej 192 6.2. Rejestracja zakażeń – Jadwiga Wójkowska-Mach 195 Efektywna rejestracja zakażeń 196 Metody rejestracji zakażeń 197 Zbieranie danych do rejestru zakażeń 200 6.3. Ocena ryzyka rozwoju zakażenia, zarządzanie ryzykiem w kontroli zakażeń – Jadwiga Wójkowska-Mach 202 Prewalencja 203 Zachorowalność 204 Ocena ryzyka rozwoju zakażenia 205 Matryca analizy ryzyka 208 6.4. Za