Opis
Książka jest wspólnym dziełem całego polskiego środowiska ekspertów z medycyny sądowej i nauk pokrewnych. W gronie autorskim znaleźli się przedstawiciele wszystkich akademickich katedr i zakładów medycyny sądowej wyższych uczelni medycznych w Polsce, Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. dra Jana Sehna w Krakowie, jak również ośrodków pozauniwersyteckich. Wszyscy autorzy podręcznika są czynni zawodowo, pełnią funkcje biegłych sądowych oraz specjalizują się w obszarach wiedzy i opiniowania, które podjęli się opracować. Jednym z podstawowych zadań postawionych przed zespołem autorskim była krytyczna analiza aktualnego piśmiennictwa w danej dziedzinie, w tym treści analogicznych rozdziałów w innych podręcznikach zagranicznych wybranych jako obowiązkowy punkt odniesienia. Podręcznik zawiera szeroki przekrój współczesnej wiedzy medyczno-sądowej zgodnie z zasadami przedstawiania ustaleń opartych wyłącznie na faktach, z unikaniem niezweryfikowanych teorii, hipotez, odniesień historycznych lub osobistych poglądów. Założeniem było podkreślenie praktycznej strony opiniowania medyczno-sądowego, głęboko osadzonego w realiach aktualnych problemów z rodzimej praktyki opiniodawczej. Wybór zagadnień oraz układ podręcznika odnoszą się wprost do problemów spotykanych w rutynowej działalności eksperckiej, w celu ułatwienia wykorzystywania wiedzy medycznej dla potrzeb organów stosowania prawa. Książka została zaplanowana jako kompendium tematyczne i praktyczny przewodnik dostosowany do aktualnych możliwości diagnostycznych. Celem podręcznika jest przygotowanie lekarza do partnerskiej współpracy z organami stosowania prawa, korpusem medyczno-sądowym i obszarem diagnostyki sądowej. Skierowana jest zatem zarówno do studentów kierunków medycznych, lekarzy w trakcie szkolenia podyplomowego (nie tylko z zakresu medycyny sądowej), jak również specjalistów z dziedzin klinicznych i diagnostycznych (w tym diagnostów laboratoryjnych). Krąg odbiorców książki nie ogranicza się jedynie do lekarzy, którzy mogą znaleźć się w sytuacji wymagającej współpracy z organami i decydentami procesowymi. Naturalnym adresatem są również specjaliści z różnych dziedzin kryminalistyki oraz szerokiego obszaru nauk sądowych (nierzadko kooperujący z medykami sądowymi), jak również prawnicy stykający się z problemami oceny okoliczności przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu oraz ich skutków w roli prokuratora, sędziego, radcy prawnego czy adwokata. Oddawany do rąk Czytelników pierwszy tom podręcznika „Medycyna sądowa” obejmuje tematy szeroko rozumianej tanatologii oraz traumatologii sądowej, czyli problematykę weryfikacji okoliczności zgonu oraz różnicowania przyczyn zarówno tzw. śmierci gwałtownej (spowodowanej następstwami szeroko rozumianego urazu – mechanicznego, fizycznego, chemicznego itd.), jak i diagnostyki przypadków nagłej, nieoczekiwanej śmierci z różnorodnych przyczyn chorobowych. Zagadnienia związane z tematyką traumatologii ogólnej i szczegółowej dotyczą zarówno mechanizmów powstawania obrażeń nieprzeżyciowych, jak i takich, które nie zakończyły się śmiercią ofiary. Kwestie obejmujące obszar szeroko rozumianej diagnostyki sądowej (toksykologicznej, genetycznej, obrazowej) i zagadnienia opiniowania sądowo-lekarskiego oraz tzw. klinicznej medycyny sądowej (oceny stanu zdrowia osób żyjących) będą opisane w następnych tomach. Spis treściRekomendacja Barbara Świątek XIX Od Redaktora Naukowego Grzegorz Teresiński XXI WPROWADZENIE 1 001 Obszar działania medycyny sądowej Jarosław Berent 3 002 Geneza medycyny sądowej jako odrębnej dziedziny Grzegorz Teresiński, Wojciech Chagowski 9 003 Zakres pojęciowy nazwy „medycyna sądowa” Grzegorz Teresiński 21 004 Medycyna sądowa a „patologia” Grzegorz Teresiński 24 005 Zadania i działy nauk sądowych Grzegorz Teresiński 28 006 Kierunki badań naukowych we współczesnej medycynie sądowej Aleksandra Borowska-Solonynko 31 007 Systemy akademicki i koronerski Monika Ćwiklińska-Gorczyca, Ewa Wolska, Grzegorz Teresiński 35 008 Historia i obecny stan medycyny sądowej w Polsce Wojciech Chagowski, Grzegorz Teresiński 44 009 Harmonizacja krajowa i międzynarodowa Grzegorz Teresiński 49 010 Europejska Rada Medycyny Sądowej (ECLM) Krzysztof Maksymowcz 54 011 Systemy nadzoru i kontroli jakości Grzegorz Teresiński 56 012 Akredytacja w laboratorium sądowym Grzegorz Teresiński, Grzegorz Buszewicz 62 013 Prognozy WHO na temat głównych przyczyn zgonów i kalectw Grzegorz Teresiński 69 ŚMIERĆ I OCENA OKOLICZNOŚCI ZGONU 73 014 Definicja i klasyfikacja śmierci, stwierdzanie zgonu Michał Szeremeta 75 015 Przebieg procesu umierania Michał Szeremeta 80 016 Stwierdzanie zgonu – podstawy prawne Radosław Drozd 85 017 Dokumenty związane ze stwierdzeniem zgonu Radosław Drozd 95 018 Oględziny miejsca ujawnienia zwłok Wojciech Kwietniewski, Łukasz Szleszkowski 105 019 Oględziny zwłok na miejscu ich ujawnienia Łukasz Szleszkowski, Wojciech Kwietniewski, Agnieszka Dąbkowska 110 020 Oględziny zwłok zeszkieletowanych na miejscu ich ujawnienia Agnieszka Dąbk