Opis
W podręczniku zostały podane podstawowe wiadomości z zakresu budowy i fizjologii skóry oraz z zakresu pochodzenia i działania podstawowych substancji wchodzących w skład produktów kosmetycznych i środków czystości. Opisano różne typy skóry. Duża część podręcznika została poświęcona objawom skórnym nietolerancji substancji znanych jako wywołujące reakcje niepożądane. Jest to wyjątkowy podręcznik dla wszystkich farmaceutów aptecznych i pracujących w przemyśle, dermatologów, szczególnie w trakcie przygotowywania się do specjalizacji oraz zajmujących się dermatologią estetyczną, inżynierów chemii kosmetycznej i chemii leków, a także dla studentów farmacji, chemii kosmetycznej i kosmetologii. Spis treściPrzedmowa do wydania polskiego 5 Przedmowa 6 Wstęp 7 Rozdział 1. Ustawodawstwo 27 1.1. Definicja produktów kosmetycznych oraz środków higienicznych 27 1.2. Ustawodawstwo dotycz ące środków higienicznych i produktów kosmetycznych 28 1.2.1. Dokumentacja kosmetyku 29 1.2.2. Oznakowanie 30 1.2.2.1. Obowiązki 30 1.2.2.2. Skróty 31 1.2.2.3. Oznakowania dodatkowe 32 1.2.3. Aneksy do wytycznych 33 1.2.4. Spis europejski 33 1.3. Produkty „z pogranicza” 34 1.4. Wiza PP lub deklaracja jakości produktu 35 Rozdział 2. Anatomia i fizjologia skóry 37 2.1. Budowa ogólna 37 2.1.1. Naskórek 37 2.1.1.1. Warstwa podstawna (rozrodcza) 39 2.1.1.2. Warstwa kolczysta 39 2.1.1.3. Warstwa ziarnista 39 2.1.1.4. Warstwa rogowa 39 2.1.1.5. Zjawisko keratynizacji 41 2.1.1.6. Inne komórki naskórka 42 2.1.2. Granica skórno-naskórkowa 43 2.1.3. Skóra właściwa 43 2.1.4. Tkanka podskórna 44 2.1.4.1. Budowa 44 2.1.4.2. Lipogeneza 44 2.1.4.3. Lipoliza 45 2.1.5. Unaczynienie 46 2.1.6. Unerwienie 47 2.2. Rola warstwy rogowej 48 2.2.1. Efekt bariery 48 2.2.2. Magazynowanie 50 2.2.3. Rola estetyczna 50 2.3. pH skóry 50 2.4. Płaszcz wodnolipidowy 51 2.4.1. Umiejscowienie 51 2.4.2. Skład 51 2.4.3. Rozwój 52 2.4.4. Rola płaszcza wodnolipidowego 52 2.5. Flora skóry 52 2.6. Przydatki skóry 53 2.6.1. Gruczoły potowe 53 2.6.1.1. Gruczoły potowe ekrynowe (GSE) 53 2.6.1.2. Gruczoły potowe apokrynowe (GSA) 5 2.6.2. Mieszki włosowe 56 2.6.2.1. Budowa 56 2.6.2.2. Skład łoju 57 2.6.2.3. Typy wydzielania łoju 58 2.6.2.4. Regulacja wydzielania łoju 58 Rozdział 3. Przenikanie przez skórę 60 3.1. Absorpcja przezskórna 60 3.1.1. Stan skóry 60 3.1.2. Fizykochemiczny charakter substancji czynnej 62 3.1.3. Podłoże 62 3.1.3.1. Składniki podłoża 62 3.1.3.2. Forma fizykochemiczna podłoża 63 3.2. Mechanizm absorpcji przeznaskórkowej 64 3.2.1. Drogi transportu przezskórnego 64 3.2.2. Kinetyka transportu przezskórnego 65 3.2.3. Metody oceny szybkości przenikania przez skórę 68 Rozdział 4. Nawilżanie skóry i produkty nawilżające 71 4.1. Kinetyka przeznaskórkowa wody 71 4.2. Czynniki nawilżające 72 4.3. Zatrzymywanie wody przez warstwę rogową 73 4.4. Substancje nawilżające 74 4.4.1. Hydrofobowe substancje błonotwórcze 74 4.4.1.1. Węglowodory 74 4.4.1.2. Woski 75 4.4.1.3. Alkohole tłuszczowe 75 4.4.1.4. Płynne i syntetyczne estry kwasów tłuszczowych. 75 4.4.1.5 Silikony 75 4.4.2. Hydrofilowe substancje błonotwórcze 75 4.4.2.1. Makrocząsteczki biologiczne 75 4.4.2.2. Substancje hydrofilowe tworzące żele 75 4.4.3. Niskocząsteczkowe substancje nawilżające 76 4.4.3.1. Humektanty 76 4.4.3.2. Składniki NMF 76 4.3.3. Glikol propylenowy 77 4.4.4. Regulatory lipidowego cementu międzykomórkowego 77 4.4.5. Podłoża 78 Rozdział 5. Trądzik, łojotok i produkty lecznicze 79 5.1. Łojotok 79 5.1.1. Mechanizm i skutki 79 5.1.2. Porady i pielęgnowanie 80 5.2. Trądzik 80 5.2.1. Czynniki wpływające na pojawienie się trądziku 81 5.2.1.1. Łojotok 81 5.2.1.2. Nadmierne rogowacenie 81 5.2.1.3. Flora 81 5.2.2. Przebieg trądziku 82 5.2.3. Leczenie trądziku 83 5.2.3.1. Leczenie ogólne 83 5.2.3.2. Leczenie miejscowe 84 5.2.3.3. Kosmetyki stosowane w trądziku 86 5.2.3.4. Właściwości komedogenne 87 5.2.3.5. Zalecenia 88 Rozdział 6. Starzenie się skóry 89 6.1. Mechanizm 89 6.1.1. Starzenie się skóry w obrębie naskórka 89 6.1.2. Starzenie się skóry w obrębie granicy skórno-naskórkowej 90 6.1.3. Starzenie się skóry w obrębie skóry właściwej 90 6.2. Substancje aktywne 91 6.2.1. Ośrodki terapeutyczne 91 6.2.2. Substancje kosmetyczne pochodzenia białkowego 92 6.2.2.1. Kolagen 93 6.2.2.2. Żelatyna 96 6.2.2.3. Elastyna 96 6.2.2.4. Proteoglikany 97 6.2.2.5. Lipoproteiny 98 6.2.2.6.Proteiny 99 6.2.2.7. Enzymy 100 6.2.3. Składniki kosmetyków o charakterze niebiałkowym 100 6.2.3.1. Kwas hialuronowy 100 2.3.2. Chitozan 101 6.2.3.3. DNA 102 6.2.3.4. Produkty przeciwrodnikowe i produkty ochrony przeciwsłonecznej 102 6.2.3.5. Fitśstrogeny 102 6.2.3.6. ?-Hydroksykwasy 103 6.2.3.7. Retinoidy 103 6.2.3.8. Kwas ursolowy 104 6.2.3.9. Sole kwasu alginowego 104 Rozdział 7. Typy skóry 105 7.1. Skóra sucha 105 7.1.1. Cechy charakterystyczne 105 7.1.2. Rozpoznanie skóry suchej 106 7.1.3. Przyczyny powstawania skóry suchej 106 7.1.4. Zalecenia 106 7.1.5. Skład różnych produktów występujących na rynku 107 7.2. Skóra tłusta 108 7.2.1. Cechy c