Opis
Fizjoterapia jest jednym z najszybciej rozwijających się działów współczesnej medycyny. Metody lecznicze wchodzące w zakres fizjoterapii stosuje się powszechnie w zakładach służby zdrowia i uzdrowiskach, a ponadto w działaniach na rzecz sportu, kosmetologii i rekreacji. Zabiegi fizjoterapeutyczne odgrywają szczególną rolę w rehabilitacji w ostatnim etapie leczenia, prowadząc do osiągnięcia przez pacjenta optymalnego stanu zdrowia. Bardzo duże znaczenie dla jak najlepszego wykorzystania potencjału leczniczego fizjoterapii ma określenie jej miejsca w medycynie. Podręcznik został napisany przez specjalistów z poszczególnych dziedzin medycyny klinicznej. Uwzględniono w nim najnowsze osiągnięcia i możliwości fizjoterapii klinicznej. Podręcznik adresowany jest do studentów medycyny oraz fizjoterapii na wszystkich poziomach kształcenia, lekarzy wszystkich specjalności stosujących metody fizjoterapeutyczne, a także do fizjoterapeutów. Spis treściI. PODSTAWY FIZJOTERAPII 1 FIZYKOTERAPIA - Wojciech Kasprzak, Agata Mańkowska 2 1. Elektroterapia 3 1.1. Wpływ prądu elektrycznego na tkanki 3 1.1.1. Reakcja mięśni i nerwów na prąd elektryczny 6 1.1.2. Wpływ elektroterapii na odczuwanie bólu 7 1.1.3. Wpływ prądu elektrycznego na naczynia 8 1.2. Ogólne zasady elektroterapii 9 1.3. Elektroterapia prądem stałym 17 1.3.1. Galwanizacja 19 1.3.2. Jonoforeza 21 1.3.3. Kąpiele elektryczno-wodne 24 1.4. Elektroterapia prądami małej częstotliwości 27 1.4.1. Prawidłowa i patologiczna reakcja mięśni na impulsy elektryczne 30 1.4.2. Elektrodiagnostyka 32 1.4.3. Elektrostymulacja nerwowo-mięśniowa 39 1.4.4. Prądy diadynamiczne 54 1.4.5. Prądy Traberta (Ultra Reiz) 59 1.4.6. Metoda TENS 62 1.4.7. Prądy wysokonapięciowe (HV) 64 1.4.8. Mikroamperowa stymulacja (MES) 65 1.5. Elektroterapia prądami średniej częstotliwości 67 1.5.1. Modulowane prądy średniej częstotliwości 68 1.5.2. Terapia energotonowa (HiToP) 73 1.5.3. Terapia wysokotonowa (TWT) 75 1.6. Prąd wielkiej częstotliwości 76 1.7. Przeciwwskazania do stosowania elektroterapii 76 1.8. Aparaty wielofunkcyjne 77 2. Pole elektromagnetyczne 79 2.1. Zmienne pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości 79 2.1.1. Diatermia krótkofalowa 82 2.1.2. Diatermia mikrofalowa 91 2.1.3. Przeciwwskazania do stosowania diatermii 93 2.2. Zmienne pole magnetyczne małej częstotliwości 93 2.2.1. Magnetoterapia 96 2.2.2. Magnetostymulacja 98 2.2.3. Magnetoledoterapia 99 3. Fototerapia 101 3.1. Biofizyczne procesy zachodzące w tkance pod wpływem światła 103 3.2. Promieniowanie podczerwone 105 3.3. Promieniowanie widzialne 107 3.4. Terapia światłem podczerwonym i widzialnym 108 3.5. Promieniowanie nadfioletowe 112 3.5.1. Biologiczne działanie promieniowania nadfioletowego 114 3.5.2. Terapia promieniowaniem nadfioletowym 119 3.5.3. Wskazania i przeciwwskazania do naświetlań 121 3.6. Promieniowanie słoneczne 123 3.7. Laseroterapia 127 3.7.1. Biofizyczne oddziaływanie promienia laserowego 132 3.7.2. Biostymulacja laserowa (LLLT) 134 3.7.3. Biostymulacja termiczna (HILT) 140 4. Ultradźwięki 143 4.1. Biologiczne oddziaływanie ultradźwięków na tkankę 146 4.1.1. Efekt miejscowy działania ultradźwięków 147 4.1.2. Efekt ogólny działania ultradźwięków 148 4.2. Metodyka zabiegów ultradźwiękowych 149 4.2.1. Substancje sprzęgające 149 4.2.2. Sposoby prowadzenia głowicy 151 4.2.3. Dobór parametrów zabiegowych 151 4.2.4. Zasady wykonywania zabiegów ultradźwiękowych 154 4.2.5. Wskazania i przeciwwskazania do zabiegów ultradźwiękowych 155 4.3. Wprowadzanie substancji aktywnych biologicznie za pomocą fali ultradźwiękowej (ultrafonoforeza) 156 4.3.1. Leki stosowane w zabiegach ultrafonoforezy 159 4.3.2. Wskazania i przeciwwskazania do zabiegów ultrafonoforezy 159 4.4. Terapie łączone, kojarzące ultradźwięki z innymi zabiegami 159 5. Terapia falami uderzeniowymi 161 6. Inhalacje 163 6.1. Aparatura inhalacyjna 164 6.2. Przykładowe leki stosowane w postaci inhalacji układu oddechowego 165 7. Termoterapia 167 7.1. Podstawy biofizyczne termoterapii 167 7.1.1. Człowiek w środowisku cieplnym 168 7.1.2. Termoregulacja w organizmie człowieka 168 7.2. Termoterapia ciepłem 170 7.2.1. Sauna fińska 170 7.2.2. Sauny parowe 172 7.2.3. Zabiegi parafinowe 173 7.2.4. Przeciwwskazania do stosowania zabiegów ciepłem 174 7.3. Termoterapia zimnem (krioterapia) 175 7.3.1. Wpływ zimna na organizm człowieka 175 7.3.2. Miejscowa terapia zimnem 176 7.3.3. Fizjoterapia zimnem całego ciała (kriokomora) 179 8. Hydroterapia 181 8.1. Wpływ zabiegów wodoleczniczych na organizm człowieka 181 8.2. Metody wykonywania zabiegów hydroterapeutycznych 184 8.2.1. Kąpiele 185 8.2.2. Półkąpiele 187 8.2.3. Natryski 188 8.2.4. Polewania 190 8.2.5. Zmywania i nacierania 191 8.2.6. Zawijania 191 8.2.7. Okłady 191 8.2.8. Płukania 192 9. Lecznictwo uzdrowiskowe 193 9.1. Wody lecznicze 204 9.1.1. Kąpiele w wodach leczniczych 207 9.1.2. Kuracje pitne wodami zdrojowymi (krenoterapia) 210 9.1.3. Aerozoloterapia wodami zdrojowymi 211 9.2. Subterranoterapia 213 9.3. Peloidoterap