Opis
W pierwszej części omówiono zagadnienia filozofii nauki i jej znaczenie dla nauk przyrodniczych i medycznych. Następnie przybliżono wybrane teorie z zakresu etyki filozoficznej, a w trzeciej części zaprezentowano zagadnienia specyficzne dla współczesnej medycyny. W poszczególnych rozdziałach przejrzyście scharakteryzowano standardy etyczne właściwe dla różnych dziedzin praktyki medycznej i w kontaktach z pacjentami. Atutem opracowania jest położenie dużego nacisku na realne aspekty pracy lekarza i występujących w niej dylematów. Wiele uwagi poświęcono zwłaszcza relacji lekarz–pacjent. Podręcznik jest adresowany do studentów medycyny oraz innych kierunków medycznych jako podstawa nauczania filozofii i etyki medycznej. Bez wątpienia będzie również źródłem wiedzy dla lekarzy i innych osób pracujących w zawodach medycznych. Spis treściWstęp VII Podziękowania XIII Filozofia 1 Rozdział 1. Wybrane zagadnienia filozofii – Paweł Łuków 3 1.1. Wiedza, wnioskowanie, nauki 6 1.2. Z filozofii nauk przyrodniczych 17 1.3. Z teorii prawdy 21 Rozdział 2. Filozoficzne podstawy medycyny opartej na faktach (Evidence Based Medicine, EBM) – Tomasz Pasierski 31 Etyka 39 Rozdział 3. Etyka filozoficzna – Paweł Łuków 41 3.1. Etyka i moralność, główne działy etyki filozoficznej 41 3.2. Wybrane teorie etyczne 44 3.2.1. Teleologiczne teorie moralności 45 3.2.2. Etyka zasad 63 3.2.3. Teorie cząstkowe 73 Rozdział 4. Dylemat moralny i medycyna – Paweł Łuków 83 4.1. Dylematy i konflikty 84 4.2. Zapobieganie konfliktom 86 4.3. Przezwyciężanie dylematów 90 4.4. Strategie kazuistyczne 92 4.4.1. Zasada podwójnego skutku 92 4.4.2. Działanie i zaniechanie 94 Etyka medyczna 99 Rozdział 5. Bioetyczne wyzwania współczesności – Paweł Łuków 101 Rozdział 6. Profesjonalizm lekarski – Paweł Łuków 109 Rozdział 7. Sprawiedliwość w medycynie i prawo do opieki zdrowotnej – Paweł Łuków 121 Rozdział 8. Modele relacji lekarz-pacjent – Paweł Łuków 133 Rozdział 9. Świadoma zgoda pacjenta – Paweł Łuków 143 9.1. Autonomia 145 9.2. Kompetencja decyzyjna 148 9.3. Świadoma zgoda 150 9.4. Rodzaje i forma zgody 156 9.5. Ograniczenia 159 Rozdział 10. Informowanie pacjenta i paternalizm w medycynie – Paweł Łuków 161 Rozdział 11. Poszanowanie prywatności i poufność – Paweł Łuków 169 Rozdział 12. Etyka lekarska w pediatrii – Paweł Łuków 179 Rozdział 13. Problemy etyczne w opiece nad osobami w podeszłym wieku – Tomasz Pasierski 193 Rozdział 14. Etyczne aspekty pielęgniarstwa – Paweł Łuków 199 14.1. Koncepcje pielęgniarstwa i modele relacji pielęgniarka–pacjent 199 14.2. Etyczne wyzwania w pielęgniarstwie 206 Rozdział 15. Problemy etyczne w fizjoterapii – Tomasz Pasierski 213 Rozdział 16. Etyka stomatologii – Tomasz Pasierski 219 Rozdział 17. Etyka badań biomedycznych – Paweł Łuków 223 17.1. Etyczne wyzwania badań medycznych na człowieku 225 17.2. Etyczne wyzwania działalności naukowej 230 Skorowidz 233