Opis
Podręcznik ten jest kontynuacją wydań ukazujących się w poprzednich latach pod redakcją Witolda Sylwanowicza, Aleksandra Michajlika i Witolda Ramotowskiego. Obejmuje podstawowe wiadomości dotyczące budowy i czynności organizmu ludzkiego. Obecne wydanie książki zostało poprawione i uzupełnione zgodnie z postępem wiedzy. Wprowadzono w nim zmiany dotyczące przede wszystkim fizjologii. Gruntownie zmieniono rozdziały poświęcone krwi i gruczołom dokrewnym. Fizjologię układu trawiennego wzbogacono o omówienie regulacji hormonalnej i nerwowo-mięśniowej przewodu pokarmowego. Duża liczba rycin uatrakcyjnia materiał i ułatwia jego przyswajanie. Podręcznik przeznaczony jest dla uczniów szkół medycznych, studentów, a także wszystkich tych, którzy chcą poszerzyć wiedzę z tego tematu. Spis treściPrzedmowa 5 WIADOMOŚCI OGÓLNE 19 Komórka 20 Jądro komórkowe 22 Błona komórkowa 23 Białka błony komórkowej 24 Podział komórki (mitoza) 27 Podział redukcyjny (mejoza) 28 Rozwój organizmu człowieka 29 Komórki macierzyste 31 Tkanki 32 Tkanka nabłonkowa 33 Tkanka łączna 34 Tkanka mięśniowa 35 Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana (szkieletowa) 36 Tkanka mięśnia sercowego 36 Tkanka mięśniowa gładka 36 Tkanka nerwowa 37 Proporcje ciała ludzkiego i ich zmiany w ciągu życia 38 Różnice konstytucyjne budowy ciała 40 Postać człowieka jako całość 42 Okolice ciała 44 Narządy. Układy narządów 46 UKŁAD NARZĄDÓW RUCHU 49 Układ kostny – osteologia 49 Dane ogólne 49 Okostna 51 Czynności kości 52 Rozwój i wzrost kości 53 Osteologia szczegółowa 55 Kręgosłup 55 Szkielet klatki piersiowej 59 Kości kończyny górnej 61 Kości obręczy kończyny górnej 61 Kości kończyny górnej wolnej 63 Kości kończyny dolnej 68 Kości obręczy kończyny dolnej 68 Kości kończyny dolnej wolnej 71 Kości głowy 76 Dane ogólne 76 Dół czaszkowy przedni 79 Dół czaszkowy środkowy 80 Dół czaszkowy tylny 80 Trzewna część czaszki 80 Czaszka noworodka 83 Układ więzadłowy – syndesmologia 83 Połączenia kręgów 83 Czynność kręgosłupa 85 Połączenia żeber 86 Klatka piersiowa jako całość 86 Połączenia kończyny górnej 87 Staw mostkowo-obojczykowy 87 Staw barkowo-obojczykowy 87 Staw ramienny 89 Staw łokciowy 90 Staw promieniowo-nadgarstkowy 92 Stawy ręki 92 Ręka jako całość 93 Połączenia kończyny dolnej 94 Połączenia obręczy kończyny dolnej 94 Staw krzyżowo-biodrowy 94 Spojenie łonowe 94 Miednica jako całość 95 Połączenia kończyny dolnej wolnej 96 Staw biodrowy 96 Staw kolanowy 98 Połączenia kości goleni 100 Staw skokowo-goleniowy 100 Stawy stopy 101 Stopa jako całość 102 Połączenia kości czaszki 103 Staw skroniowo-żuchwowy 103 Układ mięśniowy – miologia 103 Wstęp 103 Budowa mięśni 104 Miologia szczegółowa 105 Mięśnie tułowia 105 Mięśnie klatki piersiowej 105 Mięśnie brzucha 107 Mięśnie grzbietu 110 Mięśnie szyi i głowy 114 Mięśnie głowy 117 Mięśnie kończyny górnej 119 Mięśnie obręczy kończyny górnej 120 Mięśnie kończyny górnej wolnej 121 Mięśnie kończyny dolnej 130 Mięśnie obręczy kończyny dolnej 130 Mięśnie kończyny dolnej wolnej 133 Powięzie uda 135 Mięśnie goleni 136 Powięzie goleni 140 Mięśnie stopy 140 Czynność mięśni goleni i stopy 142 Fizjologia mięśni 142 Dane ogólne 142 Mechanizmy skurczu mięśnia 142 Siateczka sarkoplazmatyczna 145 Generacja siły mięśni 148 Źródła energii dla skurczu mięśniowego 148 Glukoza jako źródło energii dla mięśni 150 Kwasy tłuszczowe jako źródło energii dla mięśni 150 Mechanizm działania ATP 151 Zasada „wszystko lub nic” 152 Skurcz tężcowy 152 Regulacja siły mięśniowej w organizmie człowieka 153 Miomechanika 156 Wstęp 156 Siła mięśni 157 Siła skurczu a długość mięśnia 158 Siła skurczu izometrycznego 158 Siła skurczu izotonicznego 159 Praca mięśnia 160 Siła mięśnia a szybkość skurczu 160 Siła bezwzględna a siła użyteczna mięśnia 161 Energia mięśni 163 Przemiana energii 163 Fizjologia mięśni gładkich 164 Rozciąganie mięśni gładkich 165 UKŁAD TRAWIENNY 167 Budowa ścian przewodu pokarmowego 169 Jama ustna 170 Podniebienie 171 Zęby 171 Język 176 Błona śluzowa języka 176 Mięśnie języka 177 Gruczoły ślinowe 177 Ślinianka przyuszna 178 Ślinianka podżuchwowa 178 Ślinianka podjęzykowa 179 Gardło 179 Część nosowa gardła 179 Część ustna gardła 180 Część krtaniowa gardła 180 Budowa ściany gardła 180 Trawienie pokarmu w jamie ustnej 181 Połykanie 182 Przełyk 183 Żołądek 183 Budowa ściany żołądka 185 Trawienie pokarmu w żołądku 186 Sok żołądkowy 187 Czynnik wewnętrzny 188 Regulacja sekrecji żołądkowej 188 Wymioty 189 Jelito 189 Jelito cienkie 190 Budowa jelita cienkiego 190 Gruczoły jelita cienkiego 192 Dwunastnica 192 Jelito cienkie krezkowe (jelito czcze i jelito kręte) 193 Jelito grube 193 Jelito ślepe i wyrostek robaczkowy 194 Okrężnica 195 Odbytnica 196 Wielkie gruczoły trawienne 197 Wątroba 197 Budowa wątroby 197 Budowa mikroskopowa wątroby 199 Drogi żółciowe i pęcherzyk żółciowy 201 Czynności wątroby 202 Trzustka 203 Budowa wewnętrzna trzustki 204 Czynności trzustki 204 Otrzewna 204 Trawienie pokarmów w jelicie cienkim 205 Ruchy jelita cienkiego 205 Motoryka jelita cienkie