Opis
Choroby alergiczne stanowią ważny problem zdrowotny i ekonomiczny. Prawie jedna czwarta populacji świata cierpi z powodu co najmniej jednej postaci alergii, a ich diagnoza i leczenie często sprawiają lekarzom trudności. Książka składa się z kilku praktycznych części. W „Alergologii ogólnej” opisano m.in. epidemiologię, dziedziczenie alergii, patomechanizm i rodzaje alergii, autoimmunizację i niedobory immunologiczne, alergeny naturalne i środowiska skażonego, diagnostykę, farmakologię oraz immunoterapię naskórną. W „Klinicznym przeglądzie chorób alergicznych” omówiono: choroby górnych i dolnych dróg oddechowych, zagadnienia pediatryczne, alergiczne choroby skóry, przewodu pokarmowego; alergie na pokarmy, jady owadów, leki, środki kontrastowe, również alergie pyłkowe, narządu wzroku, anafilaksję, choroby związane z pracą zawodową, odczyny alergiczne w anestezji ogólnej i miejscowej. W diagnostyce różnicowej zwrócono uwagę na obrzęk naczynioruchowy i mastocytozę. Publikacja będzie przydatna zarówno dla alergologów, jak i lekarzy rodzinnych oraz pediatrów. Spis treściPrzedmowa XV Wykaz skrótów XVII I. ALERGOLOGIA OGÓLNA 1 1. Wprowadzenie i rys historyczny alergologii – Krystyna Obtułowicz 3 2. Epidemiologia chorób alergicznych – Radosław Gawlik, Joanna Orlicz-Widawska 11 3. Patomechanizm i rodzaje alergii – Ewa Czarnobilska 17 3.1. Nadwrażliwość typu I – reakcja anafilaktyczna 18 3.1.1. Mediatory preformowane mastocytów 20 3.1.2. Mediatory powstające de novo podczas aktywacji komórek tucznych 20 3.1.3. Cytokiny wytwarzane podczas degranulacji komórek tucznych 21 3.1.4. Przebieg reakcji IgE-zależnej 22 3.2. Nadwrażliwość typu II 23 3.3. Nadwrażliwość typu III 24 3.4. Nadwrażliwość typu IV 24 4. Dziedziczenie alergii – Anna Bogdali, Krystyna Obtułowicz 28 4.1. Wprowadzenie 28 4.2. Dziedziczenie chorób alergicznych 32 5. Alergia, autoimmunizacja i niedobory odporności – Danuta Kowalczyk, Krystyna Obtułowicz 38 5.1. Choroby autoimmunizacyjne w PID 39 5.2. Monogenowe PID i ich asocjacje z chorobami autoimmunizacyjnymi 40 5.2.1. Defekty dotyczące limfocytów T i/lub indukcji tolerancji grasiczej lub pozagrasiczej 40 5.2.2. Niedobory białek układu dopełniacza 40 5.2.3. Zespół hiper-IgM 41 5.2.4. Niedobory spowodowane przez defekty monogenowe dotyczące wielu populacji komórek 41 5.3. Poligenowe PID i ich asocjacje z chorobami autoimmunizacyjnymi 42 6. Alergeny naturalne i alergeny środowiska skażonego – Dorota Myszkowska 47 6.1. Wprowadzenie 47 6.2. Alergeny wziewne 48 6.3. Alergeny pokarmowe 51 6.3.1. Alergeny roślinne 51 6.3.2. Alergeny pochodzenia zwierzęcego 52 6.4. Reakcje krzyżowe 53 6.5. Alergeny środowiska skażonego 55 7. Zasady klinicznej diagnostyki alergologicznej – Marcin Stobiecki, Małgorzata Sacha 58 7.1. Ocena chorego z podejrzeniem alergii 58 7.1.1. Wywiad 58 7.1.2. Badanie fizykalne 61 7.2. Podstawowe badania diagnostyczne in vivo – testy skórne 62 7.2.1. Podstawowe zasady wykonywania testów skórnych 62 7.2.2. Przeciwwskazania i ograniczenia dotyczące testów skórnych 62 7.2.3. Punktowe testy skórne (PTS) 63 7.2.4. Testy śródskórne (TŚ/IDT) 65 7.2.5. Naskórkowe testy płatkowe (NTP) 66 7.2.6. Skórne testy niestandardowe 66 8. Diagnostyka laboratoryjna w chorobach alergicznych – Wojciech Dyga, Dorota Myszkowska, Ewa Gomółka 67 8.1. Badania immunologiczne – Wojciech Dyga 67 8.1.1. Diagnostyka alergii oparta na komponentach alergenowych (CRD – component resolved diagnostics) 68 8.1.2. Testy komórkowe 69 8.1.3. Oznaczanie biomarkerów – mediatorów reakcji alergicznej w surowicy 71 8.2. Badania cytologiczne błon śluzowych dróg oddechowych – Dorota Myszkowska 73 8.2.1. Cytologia błony śluzowej nosa 74 8.2.2. Cytologia błony śluzowej gardła 78 8.2.3. Cytologia krtani. 78 8.2.4. Cytologia spojówki 78 8.3. Badanie alergenów środowiskowych w powietrzu zewnętrznym i wewnątrz pomieszczeń – Dorota Myszkowska 80 8.3.1. Znaczenie monitoringu pyłkowego w rozpoznawaniu i leczeniu alergii pyłkowej 81 8.3.2. Monitorowanie leczenia objawowego alergii pyłkowej 82 8.3.3. Monitorowanie i ocena skuteczności swoistej immunoterapii (SIT) w alergii pyłkowej 82 8.3.4. Monitoring biologiczny pomieszczeń zamkniętych 83 8.4. Pomiar zawartości czynników chemicznych w powietrzu wewnątrz pomieszczeń – Ewa Gomółka 84 9. Farmakologiczne leczenie chorób alergicznych – Jarosław Woroń, Małgorzata Sacha 86 9.1. Leki przeciwhistaminowe w leczeniu chorób alergicznych 86 9.1.1. Rola histaminy i jej receptora w reakcjach alergicznych 88 9.1.2. Antagoniści receptora histaminowego H1 89 9.1.3. Farmakokinetyka leków przeciwhistaminowych 89 9.1.4. Leki przeciwhistaminowe w alergicznym nieżycie nosa i spojówek 91 9.1.5. Leki przeciwhistaminowe w astmie oskrzelowej 92 9.1.6. Leki przeciwhistaminowe w alergicznych chorobach skóry 92 9.1.7. Interakcje leków przeciwhistaminowych 93 9.2. Glikokortykosteroidy w leczeniu chorób alergicznych 98 9.3. Leki antyleukotrienowe w leczeniu chorób alergicznych 100 9.4. Anty-IgE (omalizumab) w leczeniu chorób alergiczny