Opis
Troska o zdrowie człowieka, konsumenta produktów pochodzenia zwierzęcego i o dobrostan zwierząt wymagają ciągłego monitorowania wartości pokarmowej i jakości pasz oraz dodatków paszowych, a także doskonalenia systemu zapewniania ich bezpieczeństwa. Pasze i dodatki paszowe są niezbędne do zaspokajania potrzeb pokarmowych zwierząt, wpływają na wydajność i zdrowotność, a także na cechy użytkowe zwierząt oraz na jakość pozyskiwanych produktów pochodzenia zwierzęcego (mleko, mięso, jaja). W książce omówiono m.in.: - wartości pokarmowe różnych materiałów paszowych – zarówno pojedynczych pasz, jak i mieszanek treściwych, koncentratów białkowych, a także różnych dodatków paszowych stosowanych w żywieniu zwierząt, - sposoby ich pozyskiwania, - metody konserwacji i przetwarzania, - obecność w nich substancji antyodżywczych i ich oddziaływanie na zdrowie zwierząt, - związki chemiczne i preparaty biotechnologiczne, które mogą być pomocne w efektywnej produkcji zwierzęcej zapewniającej pozyskanie bezpiecznej żywności, - zagadnienia wynikające z najnowszych zmian przepisów Unii Europejskiej dotyczących pasz i uwarunkowań prawnych, higieny pasz, nadzoru weterynaryjnego nad produkcją pasz, - kwestie dotyczące pasz pochodzących z roślin genetycznie modyfikowanych. Temat ten jest szczególnie ważny, gdyż wyjaśnia problem produkcji bezpiecznej żywności dla człowieka. Podręcznik jest adresowany przede wszystkim do studentów: biologii i hodowli zwierząt, biotechnologii, medycyny weterynaryjnej, wydziałów rolniczych, zootechnicznych. Pomocny również dla pracowników ośrodków doradztwa rolniczego, producentów pasz i dodatków paszowych, hodowców zwierząt gospodarskich i towarzyszących. Może też zainteresować hobbystów i miłośników różnych gatunków zwierząt domowych, a także nas samych, jako konsumentów. Spis treści1. WPROWADZENIE DO TEMATYKI PASZOZNAWSTWA, Franciszek Brzóska 1 1.1. Składniki pokarmowe pasz 1 1.1.1. Składniki fizyczne 1 1.1.2. Składniki chemiczne 2 1.1.2.1. Tłuszczowce - lipidy 2 1.1.2.2. Węglowodany 4 1.1.2.3. Związki azotowe 6 1.1.2.4. Składniki mineralne 8 1.1.2.5. Witaminy 9 1.1.2.6. Substancje antyodżywcze 10 1.1.2.7. Rośliny genetycznie modyfikowane jako materiał paszowy 10 1.2. Metody oznaczeń chemicznych i fizycznych składu pasz 11 1.2.1. Analiza chemiczna pasz 11 1.2.1.1. Analiza podstawowa - weendeńska (standardowa) 11 1.2.1.2. Oznaczanie zawartości suchej masy 12 1.2.1.3. Związki azotowe (białko ogólne i właściwe) 12 1.2.1.4. Tłuszcz surowy 12 1.2.1.5. Włókno surowe 13 1.2.1.6. Popiół surowy 13 1.2.1.7. Związki bezazotowe wyciągowe 13 1.2.2. Analiza włókna pasz według Van Soesta 13 1.2.3. Analiza składników mineralnych, witamin, substancji antyodżywczych i dodatków paszowych 15 1.2.4. Analiza fizyczna 15 1.2.5. Analiza mikroskopowa pasz 16 1.2.6. Szacowanie wartości energetycznej pasz 16 1.3. Merytoryczne podstawy prawa paszowego 17 1.3.1. Główne postanowienia Ustawy Paszowej 17 1.3.2. Definicje i systematyka pasz 19 1.3.2.1. Systematyka pasz obowiązująca w Unii Europejskiej 20 1.3.2.2. Systematyka pasz tradycyjna 22 1.3.3. Rejestracja i kontrola jakości i obrót paszami 24 2. ZIELONKI Z UPRAW POLOWYCH, Stanisław Krzywiecki 26 2.1. Struktura produkcji w stosunku do potrzeb żywieniowych 26 2.2. Wieloletnie rośliny motylkowate (bobowate) 30 2.2.1. Lucerna mieszańcowa (Medicago media Pers.) 30 2.2.2. Koniczyna czerwona (Trifolium pratense L.) 32 2.2.3. Koniczyna biała (Trifolium repensL.) 34 2.2.4. Koniczyna perska (Trifolium resupinatum L. ) 35 2.2.5. Komonica zwyczajna (Lotus corniculatus L.) 35 2.2.6. Koniczyna białoróżowa (Trifolium hybridum L.) 35 2.2.7. Koniczyna szkarłatna - inkarnatka (Trifolium incarnatum L. ) 36 2.2.8. Esparceta siewna (Onobrychis viciaefolia Scop.) 36 2.2.9. Nostrzyk biały (Melilotus albus Med.) 36 2.2.10. Przelot (Anthyllis vulneraria L.) 37 2.3. Zielonki roślin strączkowych (bobowatych) 38 2.3.1. Łubin żółty (Lupinus luteus L.) 38 2.3.2. Łubin wąskolistny (Lupinus angustifolius L.) 39 2.3.3. Łubin biały (Lupinus albus L.) 39 2.3.4. Bobik (Vicia faba ssp. minor Ilarz.) 39 2.3.5. Groch polny (peluszka) (Pisum arvense L.) 39 2.3.6. Wyka jara (siewna) (Vicia sativa L.) 40 2.3.7. Wyka ozima (kosmata) (Vicia villosa Roth.) 40 2.3.8. Seradela siewna (Ornithopus sativus Brot.) 41 2.4. Trawy w produkcji polowej 41 2.5. Zielonki z roślin zbożowych 43 2.5.1. Owies (Avena sativa L.) i jęczmień jary (Hordeum vulgare L.) 44 2.5.2. Żyto (Secale cereale L.) 45 2.5.3. Kukurydza (Zea mays L.) 45 2.6. Mieszanki paszowe roślin zielonych 46 2.7. Liście i nać roślin korzeniowych i okopowych 48 2.8. Inne zielonki 49 2.8.1. Kapusta pastewna (Brassica oleracea L.) 49 2.8.2. Słonecznik (Helianthus annuus L.) 50 2.8.3. Rzepak ozimy (Brassica napus L.) i rzepik ozimy (Brassica rapa L.) 51 2.8.4. Gorczyca biała (Sinapis alba L.), rzodkiew oleista (Raphanus sativus L.var. oleiferus Pers.), facelia błękitna (Phacelia tanacetifolia Hook.) 51 2.8.5. Malwa pastewna - ślaz okółkowy (Malva verticillata L.) 52 2.8.6.