Opis
ePUB ISBN: 978-83-01-17711-9 Nowoczesna synteza historii starożytnej oparta na najnowszych wynikach badań! Publikację charakteryzuje nowatorska struktura treści – paralelny i jednolity wykład historii starożytnej obejmujący Europę, basen Morza Śródziemnego, Egipt oraz Bliski i Środkowy Wschód. Układ wewnętrzny rozdziałów jest dopasowany do specyfiki danego okresu historycznego. Autor szeroko omawia kontakty międzycywilizacyjne oraz przedstawia zasadniczą jedność procesów dziejowych starożytności, mimo przeplatających się okresów zbliżenia i izolacji między częściami świata antycznego. Ten błyskotliwie napisany podręcznik zasługuje na uwagę zarówno profesjonalnych historyków, jak i studentów kierunków humanistycznych i społecznych – historii, filologii klasycznej, prawa i administracji, dziennikarstwa, nauk politycznych, kulturoznawstwa, stosunków międzynarodowych – oraz uczniów starszych klas szkół średnich i kandydatów na wyższe uczelnie, a także osób zainteresowanych hobbistycznie starożytnością. Spis treściWstęp 17 CZĘŚĆ PIERWSZA. Od początków rolnictwa do cywilizacji 21 Rozdział 1. Warunki naturalne zachodniej oikumene w holocenie 21 1.1. Geografia i warunki naturalne 21 1.2. Zmiany klimatu i środowiska naturalnego w holocenie 24 Rozdział 2. Narodziny rolnictwa 27 2.1. Początki rolnictwa i hodowli 27 2.2. Pojęcie rewolucji neolitycznej 31 2.3. Neolit preceramiczny. Rozwój kultur rolniczych w Żyznym Półksiężycu 35 Rozdział 3. Neolityzacja oikumene 39 3.1. Neolit ceramiczny i jego ekspansja terytorialna 39 3.2. Neolityzacja Europy kontynentalnej i stepu 44 3.3. Etnogeneza Indoeuropejczyków 46 3.4. Neolit ceramiczny: przełom w technikach i technologiach 49 3.4.1. Rewolucja trakcyjna: wół, koń, radło, pojazd kołowy 50 3.4.2. Początek ery metali. Miedź i brąz 52 Rozdział 4. Mezopotamia od początku osadnictwa do powstania cywilizacji 54 4.1. Mezopotamia: warunki naturalne 54 4.2. Kultura Samarra i początki irygacji 57 4.3. Kultura Obeid i zasiedlenie Dolnej Mezopotamii 59 4.4. Kultura Uruk: powstanie cywilizacji 60 4.4.1. Miasto 61 4.4.2. Pismo 62 4.4.3. Osadnictwo 64 4.4.4. Ekspansja kultury Uruk poza aluwium 65 4.5. Faza Uruk III. Sumerowie i Semici 66 CZĘŚĆ DRUGA. Cywilizacje bliskowschodnie w III tysiącleciu przed Chr. 73 Rozdział 1. Mezopotamia i jej krąg cywilizacyjny 73 1.1. Okres wczesnodynastyczny (ok. 2900–2300/2250) 76 1.1.1. Okres wczesnodynastyczny jako protohistoria Mezopotamii 76 1.1.2. Sumer w okresie wczesnodynastycznym 78 1.1.3. Miasto sumeryjskie: modele i ich krytyka 80 1.1.4. Władza w mieście sumeryjskim 82 1.1.5. Sumeryjska Lista Królów i „imperium Kisz”. Przebieg procesu dziejowego w okresie wczesnodynastycznym 83 1.1.6. Sumer a świat zewnętrzny w okresie wczesnodynastycznym 86 1.2. Pierwsza epoka imperiów: dynastia Akkadu i III dynastia z Ur 89 1.2.1. Schyłek III okresu wczesnodynastycznego. Lugalzagesi i Sargon 89 1.2.2. Imperium Akkadu 91 1.2.3. Upadek Akkadu i najazd Gutejczyków 94 1.2.4. Imperium III dynastii z Ur 95 1.2.5. Organizacja imperium III dynastii z Ur 97 1.2.6. Przemiany cywilizacyjne w epoce imperiów 101 1.2.7. Upadek imperium III dynastii z Ur 104 1.3. Kraje peryferyjne cywilizacji mezopotamskiej w III tysiącleciu 106 1.3.1. Elam 106 1.3.2. Syria i Palestyna 109 Rozdział 2. Egipt 114 Chronologia dziejów Egiptu 114 2.1. Okres predynastyczny i wczesnodynastyczny (do ok. 2657) 116 2.1.1. Warunki naturalne i ich wpływ na dzieje Egiptu 116 2.1.2. Wczesne kultury archeologiczne Egiptu 119 2.1.3. Powstanie państwa egipskiego 120 Czynnik etniczny 120 Tak zwane zjednoczenie Egiptu i dynastia „zerowa” 122 2.1.4. Okres wczesnodynastyczny (I–II dynastia, ok. 3000–2657) 124 2.2. Stare Państwo (III–VI dynastia, ok. 2657–2166) 126 2.2.1. Stare Państwo: królowie i elita 126 2.2.2. Centrum i prowincja: ewolucja wewnętrzna Egiptu za Starego Państwa 129 2.2.3. Stare Państwo: stosunki ze światem zewnętrznym 132 2.2.4. Sztuka Starego Państwa: stworzenie paradygmatu 133 2.2.5. Upadek Starego Państwa i I Okres Przejściowy 134 CZĘŚĆ TRZECIA. Świat cywilizowany w epoce średniego brązu (2000–1500) 139 Kadr geograficzny i charakterystyka epoki 139 Rozdział 1. Mezopotamia, Elam i Lewant 143 1.1. Okres starobabiloński (ok. 1950–1530) 143 1.1.1. Mezopotamia w okresie Isin-Larsa. Ekspansja Amorytów 143 1.1.2. Od Dolnej Mezopotamii do Babilonii: Hammurabi i jego dzieło 146 1.1.3. Początki Asyrii 149 1.1.4. Społeczeństwo Mezopotamii w okresie starobabilońskim 150 1.1.5. Kultura mezopotamska w okresie starobabilońskim 153 1.2. Elam w późnej epoce staroelamickiej (czasy sukkalmahów, ok. 2000–1500) 155 1.3. Lewant w okresie dominacji amoryckiej (ok. 1950–1550/1530) 157 Rozdział 2. Egipt 161