Opis
W pewnym momencie doszedłem do wniosku, że nie chcę, żeby pamiętano mnie tylko z tego badania. W dodatku ze swoją czarną kozią bródką wyglądam jak diabeł. Oto facet, który stworzył zło. Umiałem wyjaśnić swoje podejście - naprawdę tworzyłem zło, bo badałem zło, wydobywając je na powierzchnię. (…) Wtedy przyszło mi do głowy, że to z tego zostanę zapamiętany. Możliwe, że ktoś nawet zapytał: czy na twoim nagrobku wyryją napis „Był dyrektorem Więzienia Stanfordzkiego”? Wychował się w sycylijsko-amerykańskiej rodzinie w czasach wielkiego kryzysu. Od dzieciństwa zmagał się z biedą, poważnie chorował. Ze względu na pochodzenie szkolni koledzy uznali go za członka sycylijskiej mafii i wykluczyli z grupy. Podobnych historii przeżył jeszcze kilka. Pierwszy kurs psychologii, którego był słuchaczem, śmiertelnie go znudził. Wyciągnął wnioski i we własnej pracy ze studentami był daleki od przyjętych konwencji akademickiego wykładu. Zaplanował i przeprowadził jedno z najbardziej kontrowersyjnych badań w historii psychologii i choć badał także zagadnienia nieśmiałości, perspektywy czasowej, bohaterstwa, kryzysu męskości i PTSD, to wydarzenia z piwnicy Stanforda wciąż budzą najsilniejsze emocje. Ta książka to zilustrowany fotografiami z prywatnego archiwum zapis siedmiu rozmów przeprowadzonych w ramach projektu historii mówionej Uniwersytetu Stanforda. Zimbardo opowiada w nim o swoim dzieciństwie, karierze akademickiej i społecznej działalności. Z osobistych wspomnień wyłania się także obraz samej psychologii społecznej i głębokich przemian, jakie od lat 70. XX wieku zaszły w sposobie uprawiania tej dyscypliny. Spis treściWstęp 7 Komentarz Stanford University 8 ROZMOWA 1 9 Dorastanie. Ze Wschodniego Wybrzeża na Zachodnie i z powrotem 9 ROZMOWA 2 49 Trudne początki i późniejsze sukcesy w Yale 49 Niewesoły powrót na Bronx 57 Trudne początki zaangażowania politycznego 60 Odnaleziony w szpitalu Bóg wciąż dokonuje dla mnie cudów 68 Doktor Z zostaje opiekunem akademika dla studentów pierwszego roku 70 ROZMOWA 3 77 Powrót do zaangażowania politycznego 80 Narodziny stanfordzkiego eksperymentu więziennego 82 Prawdziwa policja, pozorowane aresztowania – wyjątkowe podejście SPE 85 Dzień pierwszy, więzienie na korytarzu 92 Badania nad nieśmiałością jako efekt uboczny SPE 100 Były kapelan więzienny wraca do swojej dawnej roli w ramach SPE 116 ROZMOWA 4 121 Poeksperymentalne sesje podsumowujące 122 ROZMOWA 5 137 Wspomnienia o Discovering Psychology 139 Status superwykładowcy w Stanfordzie 141 Dzień dewiacji 148 Niechętnie pełnione funkcje administracyjne 151 Moje zainteresowanie badaniem nowych form zła 154 Koniec kariery w Stanfordzie 158 ROZMOWA 6 175 Powołanie nowego pokolenia bohaterów codzienności 178 Prezydent Donald Trump: niezdolny do sprawowania urzędu 180 Jak stworzyłem serię Discovering Psychology 189 Administrator – nie, łowca talentów – tak 193 Moja rola w promowaniu psychologów afroamerykańskich 195 Najlepszy Wydział Psychologii 197 Promowanie profesjonalnej psychologii stosowanej 200 ROZMOWA 7 209 Stan Getz w Stanfordzkiej Szkole Muzycznej 209 Cień wojny wietnamskiej 210 Miłe wspomnienia wyjątkowych osiągnięć 212 Streszczenie 222 Prowadzący wywiad 223 Biografia 224 Curriculum vitae 227 Ilustracje 241