Opis
Książka przedstawia ewolucję poglądów politycznych Jacka Kuronia. Autor opisuje zmieniające się w ciągu dziesięcioleci zapatrywania działacza na politykę, zagadnienia społeczne, teorię i praktykę wychowania. Sporo uwagi poświęca również „zderzeniu” wizji Kuronia z rzeczywistością społeczną III Rzeczypospolitej. Książka nie jest klasyczną biografią. Autor skupia się przede wszystkim na poglądach społeczno-politycznych jednego z czołowych działaczy opozycji wobec władz PRL. Życie prywatne opisane jest tu mniej szczegółowo. Autor rezygnuje też ze szczegółowego opisu wydarzeń politycznych czasów PRL i pierwszego 15-lecia III Rzeczypospolitej, skupiając się bardziej na wpływie, jaki wywarły one na życie i poglądy bohatera książki. (...) POZNALIŚMY SIĘ DOPIERO W 1971 ROKU, kiedy Jacek wyszedł po odsiedzeniu drugiego już wyroku politycznego, a ja byłem świeżo po wydaniu głośnych wtedy . Każdy z nas był więc już jakoś środowiskowo określony i zawarta dzięki Wiktorostwu Woroszylskim osobista znajomość miała w sobie coś z dialogu, który dopiero z czasem stał się rozmową ludzi zaprzyjaźnionych. To szczególne uwarunkowanie sprawiło jednak, że w naszych kontaktach dużo było wymiany poglądów filozoficznych, (...) religijnych. Toteż w odróżnieniu od tych, dla których Kuroń to przede wszystkim działacz, wychowawca czy polityk, ja miałem do czynienia z moralistą, myślicielem, teoretykiem, a dopiero potem – z przywódcą opozycji. (Fragment książki, wypowiedź Bohdana Cywińskiego) JACEK KUROŃ (1934–2004) był jednym z najbardziej zasłużonych działaczy opozycyjnych Polski lat PRL-u i jednym z najważniejszych polityków III Rzeczypospolitej. Pochodził z rodziny o tradycjach niepodległościowych. W młodości harcerz, założyciel słynnego Kręgu Walterowskiego. Później członek PZPR niezgadzający się z oficjalną linią partii, uczestnik zebrań Klubu Krzywego Koła, jeden z przywódców studenckich w 1968 roku. Osiem lat później współtworzył Komitet Obrony Robotników, a następnie brał udział w jego pracach. Po kolejnych kilku latach związał się z NSZZ „Solidarność”. Za działalność opozycyjną spotykały go rozmaite represje ze strony władz. Kilka lat spędził w peerelowskich więzieniach i ośrodkach internowania. Długo też nie mógł znaleźć legalnej pracy. Przełomem w jego życiu był rok 1989. Jako delegat strony opozycyjnej wziął udział w rozmowach Okrągłego Stołu. Potem w rządach Tadeusza Mazowieckiego i Hanny Suchockiej był ministrem pracy i polityki socjalnej. Do legendy przeszły jego cotygodniowe wystąpienia telewizyjne. Później przez wiele lat był posłem na sejm, a w 1995 roku – kandydatem na prezydenta RP. Do końca życia wspierał ruchy wolnościowe w Chinach i Tybecie. Spis treściWstęp 9 Rozdział 1. Etos lewicy Jacka Kuronia 21 1.1. W dziecięcym świecie lewicowego sacrum 21 1.2. Świat na dwoje rozdzielony? 30 1.3. „Geografi a ideowo-polityczna” według Jacka Kuronia 39 Rozdział 2. W poszukiwaniu nieosiągalnego: wizje ładu społeczno-politycznego 48 2.1. Oddychając marksizmem... – ortodoksyjny komunizm 48 2.2. Nieprzecięta pępowina... – koncepcja demokracji robotniczej 58 2.3. W stronę demokracji parlamentarnej – Trzecia Polska ruchów społecznych 74 2.4. Socjaldemokratyzm w przyzwoitym kapitalizmie 113 Rozdział 3. W kręgu polityki i pedagogiki 123 3.1. Walterowcy – koncepcja komunistycznego wychowania 124 3.2. Myśl pedagogiczna a koncepcja ruchów społecznych 142 3.3. Pedagogika Jacka Kuronia 159 Rozdział 4. „Chrześcijanin bez Boga” – Kościół, religia, państwo 169 4.1. Pseudochrześcijański komunizm 169 4.2. Jacka Kuronia „dylemat Abrahama” 182 4.3. Przymierze „Ducha”, nie „Litery” 205 Rozdział 5. „Szklane domy” Jacka Kuronia 229 5.1. Z cichej przystani na burzliwe morze 232 5.2. Bunt Prometejczyka 243 5.3. Mała wielka utopia uniwersalna 264 Zakończenie 278 Bibliografia 286 Indeks nazwisk 299