Opis
ePUB ISBN: 978-83-01-17713-3 Podręcznik przeznaczony dla studentów prawa, administracji i historii. Zawiera całościowe przedstawienie ewolucji „modelowych” ustrojów: Anglii, Francji, Niemiec, Rosji i Stanów Zjednoczonych Ameryki. Ciekawie ukazuje funkcjonowanie głównych instytucji państwowych omawianych państw oraz zmiany i reformy ustrojowe. Uwzględnia praktykę konstytucyjną danych rozwiązań ustrojowych. Marian Lech Klementowski (ur. 1943), pracownik naukowo-dydaktyczny Katedry Historii Państwa i Prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Autor kilkudziesięciu pozycji obejmujących monografie, obszerne rozprawy i artykuły, w tym również publikowane w języku niemieckim w prestiżowym czasopiśmie „Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte”. Uczestnik krajowych i zagranicznych sympozjów naukowych. W kręgu jego głównych zainteresowań badawczych znajdują się: historia europejskiego prawa i postępowania karnego oraz gwarancje ochrony wolności osobistej w średniowiecznych i wczesnonowożytnych państwach europejskich. Autor m.in.: Studia nad kształtowaniem się gwarancji ochrony osobistej w państwie niemieckim X–XIV wiek (Lublin 1994), opracował także Efemeros czyli Diariusz prywatny pisany w Zamościu w latach 1656–1672 (Lublin 2002). Spis treściDo Czytelnika 21 Przedmowa 23 Dział I. Między starożytnością a średniowieczem 27 Uwagi wstępne 29 Rozdział 1. Upadek zachodniego cesarstwa rzymskiego 33 1.1. Przyczyny upadku 33 1.1.1. Przyczyny zewnętrzne 33 1.1.2. Przyczyny wewnętrzne 35 1.1.2.1. Kryzys gospodarczy 35 1.1.2.2. Kryzys na rynku pracy 35 1.1.2.3. Przyczyny ekologiczno-przyrodnicze 36 1.1.2.4. Przyczyny społeczne 37 1.1.2.4.1. Rozkład kultury miejskiej 37 1.1.2.4.2. Kryzys moralny i obyczajowy 38 1.1.2.4.3. Osłabienie rodziny rzymskiej 38 1.1.2.4.4. Spadek przyrostu naturalnego 39 1.1.2.4.5. Niechęć do służby wojskowej 40 1.1.2.4.6. Kryzys ideologiczny 40 1.1.2.5. Przyczyny polityczne 41 1.1.2.5.1. Przyczyny wewnętrzne 41 1.1.2.5.2. Przyczyny zewnętrzne 42 1.2. Cesarstwo wschodniorzymskie (395–1453) 44 Rozdział 2. Cesarstwo rzymskie a chrześcijaństwo 46 2.1. Stosunek państwa rzymskiego do chrześcijaństwa 46 2.2. Pierwotna organizacja Kościoła katolickiego 47 2.3. Stanowisko cesarzy rzymskich w Kościele katolickim 49 Rozdział 3. Ustrój rodowo-plemienny germańskich państw szczepowych 51 Rys historyczny 51 3.1. Ustrój rodowo-plemienny 52 3.1.1. Rozmieszczenie plemion germańskich 52 3.1.2. Kultura i cywilizacja Germanów 52 3.1.2.1. Wiara i religia germańska 53 3.1.2.2. Ideały moralne Germanów 53 3.1.3. Organizacja życia społecznego 54 3.1.3.1. Rodzina germańska 54 3.1.3.2. Różnicowanie się społeczeństwa 55 3.1.3.3. Drużyna 56 3.1.3.4. Geldonie 56 3.1.4. Władze centralne plemion germańskich 57 3.1.4.1. Wiec plemienia 57 3.1.4.2. Zjazdy arystokracji plemiennej 57 3.1.4.3. Król 58 3.1.5. Zarząd lokalny w państwie germańskim 58 3.1.6. Organizacja wojskowa w państwie germańskim 58 3.1.7. Wymiar sprawiedliwości 59 3.1.7.1. Sądownictwo 59 3.1.7.2. Zemsta rodowa 59 3.2. Rozwój szczepowych państw germańskich 60 3.2.1. Osiedlanie się państw szczepowych 60 3.2.2. Rozmieszczenie państw szczepowych 61 3.2.3. Państwa szczepowe germańskie na Wyspach Brytyjskich 63 Dział II. Początki państwa patrymonialno-lennego 65 Rys historyczny 67 Rozdział 4. Ustrój państwa Franków 69 4.1. Rozwój terytorialny 69 4.2. Kultura i cywilizacja 70 4.3. Ustrój społeczno-gospodarczy 71 4.3.1. Ustrój społeczny za Merowingów 72 4.3.2. Ustrój społeczny w północno-wschodniej części państwa Franków 73 4.3.3. Instytucje społeczne oparte na więzach krwi 74 4.4. Władze centralne 76 4.4.1. Grupa kierownicza 77 4.4.2. Panujący 77 4.4.2.1. Podstawy i zakres władzy monarchy 77 4.4.2.2. Zasady następstwa tronu 78 4.4.2.3. Kompetencje władcy 80 4.4.2.4. Próby wzmocnienia władzy królewskiej 82 4.5. Organy zarządu centralnego państwa 83 4.5.1. Palatium 83 4.5.2. Placita 84 4.5.3. Synody 84 4.6. Zarząd lokalny 85 4.6.1. Zarząd lokalny za Merowingów 85 4.6.2. Kryzys zarządu lokalnego 86 4.6.3. Zarząd lokalny za Karolingów 87 4.7. Wymiar sprawiedliwości 88 4.7.1. Zemsta legalna 88 4.7.2. Karne postępowanie pozasądowe z urzędu 89 4.7.3. Sądownictwo 90 4.8. Wpływ ustroju państwa Franków na rozwój państwowości europejskiej 91 Rozdział 5. Kształtowanie się modelu państwa patrymonialno-lennego 92 5.1. Feudalizm a ustrój lenny 92 5.2. Istota feudalizmu – stosunek poddańczy 92 5.3. Ustrój lenny 93 5.4. Umowa lenna – kontrakt lenny 94 5.4.1. Prawa i obowiązki seniora 95 5.4.2. Prawa i obowiązki wasala 95 5.5. Władztwo lenne 97 5.5.1. Władze centralne we władztwie lennym 97 5.6. Źródła prawa lennego 98 5.7. Formy państwa feudalnego 98 Dział III. Państwo patrymonialno-lenne 103 Rys historyczny 105 Rozdział 6. Ustrój Francji do schyłku XIV w 107 6.1. Rozwój terytorialny Francji 107 6.2. Stanowość społeczeństwa 109 6.3. Pojęcie państwa we Francji 113 6.4. Władze centralne 114 6.4.1. Podstawy i zakres władzy królewskiej we Francji 114 6.4.2. Objęcie władzy 11