Opis
Kolejny tom z serii historycznoprawnej, tym razem przedstawiający dzieje prawa sądowego, jako wyodrębniony element z całości dziejów państwa i prawa. Takie ujęcie wspomaga rozumienie instytucji prawa współczesnego, tym bardziej, że dostosowane jest do wymagań nowoczesnej struktury studiów. Podręcznik przeznaczony jest dla studentów na początku ich drogi akademickiej. Chronologicznie przedstawia dzieje prawa od V wieku do schyłku XX stulecia. Tematycznie podzielony jest na 5 części: - historia źródeł, - dzieje prawa prywatnego, - dzieje prawa karnego, - dzieje procesu karnego, - dzieje procesu cywilnego. W odpowiedni sposób do historii prawa europejskiego włączone są elementy prawa polskiego, co pozwoli studentom we właściwy sposób zrozumieć związki polskich tradycji sądowych z dziedzictwem całego kontynentu. Spis treściDo Czytelnika (Marian Kallas) 15 Wprowadzenie. Źródła europejskiej kultury prawnej 17 Prawo rzymskie 17 Prawo zwyczajowe 22 Prawo kanoniczne 26 Dział I. Historia źródeł prawa średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych 35 Rozdział 1. Europa barbarzyńców 35 1.1. Zmierzch i upadek cesarstwa rzymskiego 35 1.1.1. Rys historyczny 35 1.1.2. Zarys ustroju 37 1.1.2.1 Struktura państwa 37 1.1.2.2. Społeczeństwo 38 1.1.2.3. Chrześcijaństwo 40 1.1.3. Źródła prawa 42 1.2. Państwa barbarzyńskie 44 1.2.1. Wizygoci 44 1.2.1.1. Rys historyczny 44 1.2.1.2. Zarys ustroju 48 1.2.1.3. Źródła prawa 49 1.2.2. Ostrogoci 50 1.2.2.1. Rys historyczny 50 1.2.2.2. Zarys ustroju 51 1.2.2.3. Źródła prawa 52 1.2.3. Burgundowie 52 1.2.3.1. Rys historyczny 52 1.2.3.2. Zarys ustroju 53 1.2.3.3. Źródła prawa 53 1.2.4. Longobardowie 54 1.2.4.1. Rys historyczny 54 1.2.4.2. Zarys ustroju 55 1.2.4.3. Źródła prawa 56 Rozdział 2. Bizancjum 58 2.1. Rys historyczny 58 2.2. Zarys ustroju 61 2.2.1. Władza cesarska 61 2.2.2. Kościół 61 2.3. Źródła prawa 62 2.3.1. Corpus Iuris Civilis 62 2.3.2. Ustawodawstwo cesarskie 63 Rozdział 3. Monarchia karolińska. Francja 65 3.1. Rys historyczny 65 3.2. Zarys ustroju 69 3.2.1. Władza królewska 69 3.2.2. Feudalizm. System lenny 71 3.3. Źródła prawa 72 3.3.1. Lex Salica Francorum 72 3.3.2. Uchwały synodalne. Prawo azylu 74 3.3.3. Kapitularze 76 3.3.4. Pokoje i rozejmy boże 76 3.3.5. Zbiory prawa zwyczajowego 77 Rozdział 4. Rzesza Niemiecka 79 4.1. Rys historyczny 79 4.2. Zarys ustroju 81 4.2.1. Organy centralne Rzeszy 81 4.2.2. Książęta terytorialni 83 4.3. Źródła prawa 84 4.3.1. Zwierciadło saskie 84 4.3.2. Pokoje ziemskie. Landfrydy 87 Rozdział 5. Państwa słowiańskie 89 5.1. Polska 89 5.1.1. Rys historyczny 89 5.1.2. Zarys ustroju 91 5.1.2.1. Społeczeństwo 91 5.1.2.2. Początki demokracji szlacheckiej 92 5.1.3. Źródła prawa 93 5.1.3.1. Księga elbląska 93 5.1.3.2. Statuty Kazimierza Wielkiego 95 5.1.3.3. Statut Jana Łaskiego. Próby unifikacji prawa 96 5.1.3.4. Źródła prawa niemieckiego w Polsce 97 5.2. Królestwo Czech 97 5.2.1. Rys historyczny 97 5.2.2. Zarys ustroju 98 5.2.2.1. Społeczeństwo 98 5.2.2.2. Forma państwa 99 5.2.3. Źródła prawa 99 5.2.3.1. Maiestas Carolina 99 5.2.3.2. Prawo za panowania Jagiellonów i Habsburgów 100 5.3. Królestwo Węgier 100 5.3.1. Rys historyczny 100 5.3.2. Zarys ustroju 102 5.3.2.1. Władza królewska 102 5.3.3. Źródła prawa 103 5.3.3.1. Kodeks Werböczego 103 5.3.3.2. Prawo za panowania Habsburgów 103 5.4. Ruś Kijowska. Rosja 103 5.4.1. Rys historyczny 103 5.4.2. Zarys ustroju 105 5.4.2.1. Organy centralne 105 5.4.2.2. Stosunki społeczne 106 5.4.3. Źródła prawa 107 5.4.3.1. Prawo ruskie a bizantyjska kultura prawna 107 5.4.3.2. Ruska Prawda 108 5.4.3.3. Sudiebniki 110 Rozdział 6. Renesans prawa rzymskiego w Europie Zachodniej 112 6.1. Odkrycie kodyfikacji justyniańskiej 112 6.1.1. Szkoła bolońska 112 6.1.1.1. Glosatorzy 113 6.1.1.2. Komentatorzy 114 6.1.2. Humanizm prawniczy 116 6.2. Ekspansja prawa rzymskiego w Europie 116 6.2.1. Przyczyny recepcji prawa rzymskiego 116 6.2.2. Drogi przenikania prawa rzymskiego w Niemczech 117 6.2.3. Zasięg terytorialny recepcji prawa rzymskiego 119 Dział II. Historia źródeł prawa czasów nowożytnych (do XVIII w.) 123 Rozdział 7. Reformy prawa od odrodzenia do oświecenia 123 7.1. Kodyfikacje prawa doby absolutyzmu 123 7.1.1. Rzesza Niemiecka 123 7.1.1.1. Stosunki polityczne 123 7.1.1.2. Constitutio Criminalis Carolina (1532) 125 7.1.1.3. Constitutio Criminalis Theresiana (1768) 131 7.1.2. Francja 133 7.1.2.1. Stosunki polityczne. Absolutyzm 133 7.1.2.2. Ustawodawstwo królewskie. Ordonanse Ludwika XIV 137 7.1.2.3. Sądownictwo królewskie 141 7.2. Reformy prawa w okresie oświecenia 142 7.2.1. Przemiany ustrojowe w XVIII w 142 7.2.1.1. Założenia ideowe oświecenia 142 7.2.1.2. Absolutyzm oświecony 145 7.2.1.3. Rewolucja francuska 146 7.2.2. Doktryna prawa natury 148 7.2.3. Szkoła humanitarna 150 7.2.4. Kodyfikacje karne 152 7.2.4.1. Ustawa karna dla Toskanii. Leopoldina (1786) 152 7.2.4.2. Constitutio Criminalis Josephina (1787) 153 7.2.4.3. Karnoprocesowa ordynacja kryminalna (1788) 154 7.2.4.4. Ustawa karna zachodniogalicyjska (1796). Francisc