Opis
Książka przejrzyście ukazuje sposób powstawania meteoroidów: pierwotnych, planetoidalnych, kometarnych i utworzonych w wyniku uderzeń w planety, księżyce i planetoidy. Zawiera bardzo szczegółowy opis wszystkich typów meteorytów oraz procesy ich powstawania. Przedstawione informacje są oparte na wynikach najnowszych badań, a wnioski dobrze uzasadnione. Prof. dr hab. Stanisław Schillak Centrum Badań Kosmicznych PAN Obserwatorium Astrogeodynamiczne w Borówcu Meteoryty stanowią jedyne naturalne źródło informacji o składzie drobnych ciał kosmicznych będących najbardziej pierwotną materią, z której uformowane zostały planety skaliste. Bez wyników badań meteorytów nie bylibyśmy w stanie zrozumieć początkowych etapów ewolucji Układu Słonecznego, jak też mechanizmów formowania się planet. W niniejszej publikacji Autor szczegółowo przedstawił klasyfikację, budowę i genezę meteorytów. Zawarł w niej wyniki badań przeprowadzonych zgodnie z nowoczesnymi metodami geochemii elektronicznej, takimi jak: mikrosonda elektronowa, mikroskopia elektronowa i spektrometria mas. To doskonały przewodnik dla fanów kosmosu oraz poszukiwaczy, kolekcjonerów, miłośników i badaczy meteorytów. Książka może stanowić ponadto przydatny materiał dla studentów wydziałów, gdzie wykładana jest wiedza o badaniach, eksploracji oraz eksploatacji przestrzeni kosmicznej i jej zasobów. Spis treściPrzedmowa VII 1. Wprowadzenie, czas i miejsce akcji, skala Wszechświata i nasze w nim miejsce 1 2. Podstawa wiedzy o drobnych składnikach dzisiejszego Układu Słonecznego 19 2.1. Międzyplanetarny pył kosmiczny 21 2.2. Mikrometeoryty 24 2.3. Meteory i meteoroidy 34 3. Notatki o spadku meteorytów i katastrofach je wywołujących 51 3.1. Przypadki spadku meteorytów 52 3.2. Przypadki znalezienia meteorytów 58 3.3. Meteoryty na ziemiach polskich 64 4. Fizyka zjawisk meteorytowych 79 5. Kratery meteorytowe, kosmiczne blizny na Ziemi i planetach 89 5.1. Kratery meteorytowe na Ziemi 91 5.2. Przykład powstania i rozwoju krateru meteorytowego – astroblema Acraman w Australii Południowej 105 5.3. Impaktyty 113 6. Meteoryty – podstawowe metody badawcze i klasyfi kacja meteorytów 121 6.1. Podstawowe metody badawcze 127 6.1.1. Metoda mikroskopu petrologicznego 127 6.1.2. Metoda mikrosondy elektronowej 128 6.1.3. Metoda badań izotopowych tlenu 129 6.2. Meteoryty kamienne 132 6.2.1. Chondry, ich skład i budowa 132 6.2.2. Chondryty – podział na typy chemiczne i petrologiczne oraz klasyfikacja 138 6.2.3. Metachondryty 157 6.2.4. Achondryty – meteoryty zdyferencjonowane 159 6.2.5. Achondryty planetarne 167 6.3. Meteoryty żelazno-kamienne 175 6.3.1. Mezosyderyty 176 6.3.2. Pallasyty 176 6.4. Meteoryty żelazne 178 6.4.1. Grupa strukturalna heksaedrytów 181 6.4.2. Grupa strukturalna oktaedrytów 182 6.4.3. Współczesna klasyfi kacja meteorytów żelaznych w oparciu o zawartość galu, germanu i irydu w niklu 183 7. Poradnik łowcy meteorytów 189 Literatura 197 Słowniczek 199 Załączniki 205 1A. Minerały występujące w meteorytach marsjańskich 206 1B. Minerały wtórne powstające w meteorytach na skutek procesów metamorfizmu uderzeniowego 206 1C. Minerały wtórne powstające w meteorytach na skutek wietrzenia w warunkach środowiska ziemskiego 207 2. Podział systematyczny meteorytów kamiennych (według Maneckiego, ze zmianami autora) 208 3. Schemat systematyki impaktytów 210 4. Klasyfikacja chondrytów w oparciu o charakterystyczne cechy petrologiczne 211 5. Wybrane cechy diagnostyczne dla podziału chondrytów zwyczajnych na typy petrologiczne 211