Opis
Pełny obraz dziejów światowego sportu! Fascynująca publikacja obejmująca dzieje sportu, wychowania fizycznego, turystyki i rekreacji, od starożytności, przez średniowiecze, epokę odrodzenia, oświecenie, wiek XIX, do aktualnych wydarzeń sportowych z pierwszej dekady XXI wieku. Opowieści o grach sportowych starożytnego Bliskiego Wschodu, starogreckich igrzyskach olimpijskich, wpływie ludów stepowych na rozwój sportu europejskiego, średniowiecznych grach piłkarskich czy powstaniu nowożytnego ruchu olimpijskiego są tylko niektórymi z przytoczonych przez Autora. Jest to historia żywa, pełna epizodów, przybliżająca najbardziej odległe dyscypliny sportowe, ale niepomijająca także współczesnych problemów i zagadnień związanych ze sportem, jak doping, korupcja, igrzyska paraolimpijskie czy fenomen biegającego na protezach Oscara Pistoriusa. Treść książki urozmaicają barwne anegdoty, interesujące ilustracje oraz aneks z zestawieniami różnych zawodów sportowych. Spis treściWSTĘP 13 I. PREHISTORIA KULTURY FIZYCZNEJ 23 II. STAROŻYTNY BLISKI WSCHÓD 28 Mezopotamia, Asyria i Babilonia 29 Tauromachie, zapasy i hippika Hetytów 32 Persja i jej zurkhaneh 33 Sprawność fizyczna i gry starożytnego Egiptu 37 Walki wręcz 38 Pięściarstwo i podnoszenie ciężarów 38 Szermierka na zwoje papirusów i kije 39 Pływanie 40 Wioślarstwo 41 Biegi 41 Rydwany i jazda konna 42 Skok wzwyż 43 Gry z piłką 43 Łucznictwo 43 Gry zręcznościowe 44 Higiena i medycyna 45 Fenicja i Kartagina 46 Łucznictwo i rydwany Hyksosów 48 Zapasy i palcaty Nubijczyków 48 III. IGRZYSKA I KULTURA CIELESNA STAROŻYTNEJ EUROPY 49 Celtowie – zapomniane igrzyska i etyka walki 49 Aonach Tailtiu – najstarsze europejskie igrzyska sportowe 49 Etyka walki i system wychowania wojowników celtyckich 61 Sport i systemy wychowania w antycznej Grecji 63 Mityczna geneza greckiej pedagogiki 63 Wojskowy system wychowania w Sparcie 65 Ateńskie wychowanie obywatelskie 69 Gimnazjony, gymnopedia i igrzyska panatenajskie 70 Filozofia starożytnej Grecji wobec ciała i form współzawodnictwa cielesnego 72 Rola religii w agonistyce greckiej 81 Charakter agonistyki greckiej 84 Specjalne znaczenie i charakter igrzysk olimpijskich 87 Igrzyska greckie i sport poza Olimpią 90 Igrzyska istmijskie – Isthmia 90 Igrzyska pytyjskie – Pythia 91 Igrzyska nemejskie – Nemejady 92 Heraje 92 Igrzyska inne niż panhelleńskie 93 Typy sportów starogreckich 94 Sport w antycznej literaturze i sztuce greckiej 118 Antyczne początki terminologii sportowej 125 Etyka starożytnego sportu 128 Wychowanie fizyczne i igrzyska w Imperium Rzymskim 131 Wychowanie fizyczne i wojskowe – cofnięcie w stosunku do Grecji 131 Walki gladiatorów, naumachie i bestiaria 135 Medycyna i higiena w starożytnej kulturze śródziemnomorskiej 147 Początki starożytnej turystyki 151 Europejskie myślistwo starożytne 153 IV. STAROŻYTNOŚĆ I ŚREDNIOWIECZE DALEKIEGO WSCHODU 154 Periodyzacja i charakter orientalnej kultury cielesnej 154 Chiny 156 Kultura cielesna starożytnych Indii 159 Higiena dawnych Indii 164 Korea – od starożytnych tradycji do średniowiecznej etyki hwarangdo 165 Hwarangowie w literaturze 170 Inne dawne zabawy ruchowe i gry koreańskie 171 Japonia 172 V. ŚREDNIOWIECZNE SPORTY RYCERSKIE, MIESZCZAŃSKIE I PLEBEJSKIE, TURNIEJE, GRY, ZABAWY I PIELGRZYMKI 175 Gry i zabawy ludowe „ciemnych stuleci” 175 Igrzyska bizantyjskie 178 Kultura cielesna i formy współzawodnictwa fizycznego wczesnej Słowiańszczyzny 182 Bułgaria 182 Ruś Kijowska 186 Polskie średniowiecze 188 Gry i zabawy wikingów 192 Tradycje i najstarsze świadectwa 192 Dawne zasady współczesnej glimy 198 Pod komendą Attyli, Arpada i Czyngis-chana 198 Stepy Azji Środkowej – geograficzną osią historii? 198 Wynalazcy strzemienia – Hunowie 199 Kultura saraceńska w Europie 201 Wpływy Awarów i Madziarów 202 Igrzyska imperium mongolskiego 203 Średniowieczne gry Europy Zachodniej 214 Chrześcijaństwo średniowieczne a gry ludowe 222 Bellatores, ich wychowanie, turnieje i rozrywki 227 Literatura i sztuka średniowiecza związana z turniejami rycerskimi 234 Myślistwo średniowieczne 237 Zabawy laboratores – miasta i tradycja. Fraternitates sagittariorum 240 Medycyna i higiena średniowiecza 247 Więzienie czy świątynia duszy? Chrześcijaństwo średniowieczne wobec sportu i kultury ciała 251 Pielgrzymki, czyli turystyka religijna 256 Średniowieczne słownictwo związane z kształtowaniem sprawności fizycznej 260 Elementy ludyczne w literaturze i sztuce średniowiecza 268 VI. KULTURA FIZYCZNA EPOKI ODRODZENIA I XVII WIEKU 270 Odkrycie świata i człowieka 270 Przedświt odrodzenia – doctor angelicus i jego poglądy na ciało ludzkie 272 L’uomo universale, czyli renesansowy ideał osobowości ludzkiej 274 Postęp nauk medycznych i higiena 282 Renesansowa sztuka i literatura wobec średniowiecznych igrzysk i zabaw 286 Ludyczność karnawałowa 287 Początki nowożytnej turystyki – grand tour i peregrinatio academica 289 Polowania 291 Rozwój gier miejskich 292 Narodziny nowożytnego konceptu fair play 297 Gry piłkarskie Ameryki Środkowej