Opis
Techniki chromatograficzne, w tym głównie chromatografia gazowa i cieczowa, należą do najważniejszych metod analizy większości związków chemicznych. W każdym laboratorium analitycznym znajduje się co najmniej jeden chromatograf gazowy i/lub cieczowy. Pomimo, iż obie techniki osiągnęły już wysoki poziom rozwoju ciągle następuje udoskonalanie ich potencjału rozdzielczego, zarówno poprzez rozwój aparatury jak i opracowywanie nowych procedur analitycznych, co w konsekwencji rozszerza możliwości ich zastosowania. Wysokosprawna chromatografia cieczowa jest obecnie techniką używaną do analizy ponad 80% istniejących związków chemicznych. Książka zawierała całokształt wiedzy dotyczącej chromatografii cieczowej – kolumnowej i planarnej. Zamierzeniem autorów było przekazanie wiedzy w sposób dostępny i zrozumiały, zarówno w zakresie teorii chromatografii jak i praktycznych zastosowań analizy chromatograficznej. Opisane zostały wszystkie techniki chromatografii cieczowej. Spis treściPrzedmowa 9 1. Wprowadzenie 11 1.1. Historia chromatografii cieczowej 11 1.2. Znaczenie chromatografii cieczowej 17 1.3. Istota rozdzielania chromatograficznego 19 1.4. Klasyfikacja układów chromatografii cieczowej 22 1.5. Podstawowe wielkości retencyjne i termodynamiczne 24 2. Chromatografia cieczowa kolumnowa 29 2.1. Aparatura do chromatografii cieczowej kolumnowej 29 2.2. Pompy chromatograficzne 32 2.2.1. Rodzaje i charakterystyka pomp chromatograficznych 32 2.2.2. Problemy związane z pracą pomp c 34 2.3. Dozowniki próbek 35 2.3.1. Dozowanie ręczne 36 2.3.2. Dozowanie automatyczne 37 2.4. Fazy ruchome 37 2.4.1. Właściwości faz ruchomych 37 2.4.2. Faza ruchoma a matryca próbki 44 2.4.3. Eluenty izoeluotropowe 44 2.4.4. Dobór składu fazy ruchomej 46 2.4.5. Problemy związane z fazą ruchomą 56 2.4.6. Oszczędzanie faz ruchomych 58 2.5. Kolumny i fazy stacjonarne 59 2.5.1. Kolumny tradycyjne 60 2.5.2. Kolumny monolityczne 64 2.5.3. Kolumny matrycowe 68 2.5.4. Fazy stacjonarne 71 2.5.5. Wskazówki dotyczące eksploatacji kolumn 82 2.6. Sposoby prowadzenia procesu chromatograficznego w kolumnowej chromatografii cieczowej 85 2.6.1. Chromatografia w normalnym i odwróconym układzie faz 85 2.6.2. Mechanizm retencji w normalnym układzie faz 89 2.6.3. Mechanizm retencji w odwróconym układzie faz 91 2.6.4. Elucja izokratyczna i elucja gradientowa 93 2.7. Rozdzielczość kolumn chromatograficznych 95 2.7.1. Parametry wpływające na proces rozdzielania 95 2.7.2. Pojęcie półki teoretycznej 97 2.7.3. Rozdzielczość kolumny w funkcji parametrów charakteryzujących selektywność i sprawność rozdzielania 104 2.7.4. Wpływ temperatury na rozdzielanie chromatografowanych substancji 106 2.8. Techniki kolumnowej chromatografii cieczowej 107 2.8.1. Chromatografia jonowa 109 2.8.2. Chromatografia wykluczania 114 2.8.3. Chromatografia powinowactwa 119 2.8.4. Chromatografia micelarna i mikroemulsyjna 121 2.8.5. Chromatografia oddziaływań hydrofilowych 123 2.8.6. Chromatografia oddziaływań hydrofobowych 127 2.8.7. Chromatografia par jonowych 128 2.8.8. Chromatografia przeciwprądowa 129 2.9. Detektory 131 2.9.1. Klasyfikacja detektorów 132 2.9.2. Ogólna charakterystyka detektorów 132 2.9.3. Charakterystyka detektorów używanych w kolumnowej chromatografii cieczowej 134 2.9.4. Detektor fotometryczny absorpcji w świetle widzialnym i nadfiolecie (UV-VIS) 136 2.9.5. Detektor fluorescencyjny 138 2.9.6. Detektor refraktometryczny 139 2.9.7. Detektory elektrochemiczne 141 2.9.8. Detektor konduktometryczny 141 2.9.9. Detektor aerozolowy promieniowania rozproszonego 142 2.9.10. Spektrometr mas 145 2.9.11. Spektrometr magnetycznego rezonansu jądrowego 150 2.9.12. Inne detektory 150 2.9.13. Problemy związane z detektorami 152 2.10. Analiza jakościowa 153 2.11. Analiza ilościowa 156 2.11.1. Metoda kalibracji bezwzględnej (wzorca zewnętrznego) 159 2.11.2. Metoda normalizacji wewnętrznej 161 2.11.3. Metoda wzorca wewnętrznego 162 2.11.4. Metoda dodatku substancji oznaczanej 164 2.11.5. Problemy w analizie ilościowej 165 2.11.6. Proteomika ilościowa 166 2.12. Szybka chromatografia cieczowa kolumnowa 167 2.13. Techniki wielowymiarowe w chromatografii cieczowej kolumnowej 170 2.13.1. Chromatografia dwuwymiarowa 171 2.13.2. Tandemowa chromatografia cieczowa kolumnowa 175 2.14. Chromatografia cieczowa kolumnowa łączona z innymi technikami analitycznymi 176 2.14.1. Połączenie chromatografu cieczowego ze spektrometrią mas wysokiej rozdzielczości 176 2.14.2. Chromatografia cieczowa łączona z magnetycznym rezonansem jądrowym 178 2.15. Szczególne zastosowania kolumnowej chromatografii cieczowej 179 2.15.1. Biochromatografia 180 2.15.2. Chromatografia związków chiralnych 183 2.15.3. Szybka chromatografia preparatywna 186 3. Chromatografia cienkowarstwowa 187 3.1. Wprowadzenie 187 3.1.1. Historia TLC – ważniejsze etapy rozwoju 187 3.2. Analiza za pomocą chromatografii planarnej 188 3.3. Płytki do chromatografii cienkowarstwowej 191 3.3.1. Samodzielna preparatyka płytek chromatograficznych 195 3.4. Fazy st