Opis
Chemia koordynacyjna to dziedzina chemii obejmująca badania związków kompleksowych, głównie metali. Podręcznik ukazuje, oparte na najnowszej literaturze, aplikacyjne ujęcie problemów chemii koordynacyjnej. Wprowadza w problemy coraz powszechniejszego wykorzystania związków kompleksowych metali, jako nowych materiałów, katalizatorów, leków oraz reagentów w analizie chemicznej. Podręcznik składa się z czterech części: · Związki kompleksowe metali w analizie chemicznej · Chemia koordynacyjna w nauce o materiałach · Kataliza z udziałem związków koordynacyjnych metali · Związki kompleksowe metali w medycynie Główną zaletą książki jest omówienie zagadnień związanych z zastosowaniem związków kompleksowych w różnych dziedzinach praktycznej działalności człowieka w sposób jasny, prosty i przystępny dla Czytelnika. Publikacja jest skierowana do studentów i doktorantów chemii, biologii, nauk rolniczych, ochrony środowiska, medycyny, farmacji. Korzystać z niej mogą także nauczyciele akademiccy prowadzący wykłady monograficzne z katalizy, chemii medycznej, technologii elektronowej i innych. Polecamy ją również nauczycielom i uczniom klas licealnych oraz wszystkim zainteresowanym aplikacyjną stroną chemii. Spis treściPodziękowania XIII Przedmowa XV 1. Analityka. Związki kompleksowe metali w analizie chemicznej 1 1.1. Przedmiot, cel i zadania chemii analitycznej. Podstawowe pojęcia 1 1.2. Techniki i metody w chemii analitycznej 3 1.3. Reakcje w chemii analitycznej 6 1.3.1. Rodzaje reakcji stosowanych w analizie chemicznej 6 1.3.2. Kompleksometria 7 1.4. Problemy współczesnej chemii analitycznej wykorzystującej właściwości związków kompleksowych 10 1.4.1. Właściwości kompleksotwórcze wybranych grup związków organicznych stosowanych we współczesnej analizie chemicznej 11 1.4.1.1. Barwniki azowe o ogólnym wzorze Ar–N=N–Ar' 11 1.4.1.2. Ditiokarbaminiany o wzorze ogólnym R2CNS2– 12 1.4.1.3. Ditizon i jego pochodne 12 1.4.1.4. 8-Hydroksychinolina i jej pochodne 13 1.4.1.5. Zasady Schiffa 13 1.4.1.6. Porfina i jej pochodne 15 1.4.1.7. Wielkocząsteczkowe związki organiczne oraz układy supramolekularne 16 1.4.1.8. Inne klasy związków organicznych stosowane jako ligandy 17 1.4.2. Rozdzielanie i wzbogacanie próbek do analizy śladowej 17 1.4.2.1. Zagęszczanie próbek analitu metodą ekstrakcji micelarnej 17 1.4.3. Wybrane techniki i metody detekcji 20 1.4.4.4. Elektrody jonoselektywne i pH-metryczne jako prekursory czujników chemicznych 22 1.4.5. Czujniki chemiczne. Podstawowe informacje 23 1.4.5.1. Fotoluminescencja jako źródło sygnałów analitycznych dla czujników optycznych 26 1.5. Kompleksy metali we współczesnej chemii analitycznej 27 1.5.1. Materiały czujnikowe 28 1.5.2. Nowa dziedzina chemii analitycznej – supramolekularna chemia analityczna 29 1.5.3. Zastosowanie kompleksów metali przejściowych w analizie jako czujniki 30 1.5.3.1. Związki kompleksowe metali przejściowych jako składniki czynne czujników. Czujniki anionowe 31 1.5.3.1.1. Receptory anionów zawierające metaloceny. Metody elektrochemiczne 31 1.5.3.1.2. Receptory anionów badane metodami optycznymi 36 1.5.3.1.3. Dalsze przykłady czujników optycznych wybranych anionów 44 1.5.3.2. Przykłady syntetycznych makro- i supramolekularnych optycznych receptorów kationowych 50 1.5.3.3. Kompleksy metali w czujnikach gazów 54 1.5.3.3.1. Czujniki gazowego tlenku azotu(II), NO 54 1.5.3.3.2. Czujniki tlenku węgla, CO 55 1.5.3.3.3. Receptory siarkowodoru, H2S 57 1.5.3.3.4. Kompleksy metali jako czujniki tlenu 59 1.5.3.3.5. Wykrywanie gazów toksycznych 60 1.5.3.3.6. Zastosowanie kompleksów metali w czujnikach gazowych wykonanych z materiałów specjalnych 63 1.5.4. Chiralność układów czujnikowych w analizie chemicznej 65 1.5.4.1. Informacje ogólne 65 1.5.4.2. Przykłady zastosowania kompleksów metali w badaniu chiralności związków 65 1.5.5. Związki metali w kryminalistyce 67 1.5.5.1. Informacje ogólne 67 1.5.5.2. Przykłady zastosowania związków metali w daktyloskopii 68 1.5.5.2.1 Detekcja śladów linii papilarnych 69 1.5.5.2.2. Kompleksy Zn(II) jako detektory śladów 69 1.5.5.2.3. Tlenek rutenu(VIII) w detekcji śladów 70 1.5.5.2.4. Zastosowanie kompleksu europu(III) do detekcji śladów. Metoda TEC (ang. thenoyl europium chelate) 70 1.6. Perspektywy badań i zastosowań kompleksów metali w analizie chemicznej 72 Literatura 73 2. Materiały. Chemia koordynacyjna w nauce o materiałach 77 2.1. Wprowadzenie 77 2.2. Wielościany metaliczno-organiczne 79 2.2.1. Przykłady funkcjonowania układów wielordzeniowych typu MOP 83 2.3. Polimery koordynacyjne 86 2.3.1. Polimery metalosupramolekularne 90 2.3.2. Porowate polimery koordynacyjne (sieci metaliczno-organiczne, MOF) 91 2.3.2.1. Podział porowatych polimerów koordynacyjnych 93 2.3.2.2. Projektowanie sieci metaliczno-organicznych. Synteza retikularna i izoretikularna 96 2.3.2.3. Synteza porowatych polimerów koordynacyjnych 101 2.3.2.4. Modyfikacje związków typu MOF. Metody pre- i postsyntetyczne 103 2.3.2.5. Nazewnictwo sieci metaliczno-organicznych MOF 106