Opis
Codzienność kobiet w PRL regulowana była przez różne rytmy i cykle – role narzucone przez system, zwyczaje i - zabetonowane tradycją - wewnętrzne imperatywy. Ustrój Polski ludowej deklarował równość płci, w wielu przypadkach oznaczało to jednak dla jednej z nich podwójne obciążenie. Dominujący przez wieki wzorzec kulturowy, który umieszczał kobietę w kontekście domowym, rodzinnym, a dużo rzadziej – w zewnętrznym, publicznym zmienił się o tyle, że do tradycyjnych obowiązków dołożył te związane z pracą zarobkową, koniecznością utrzymania rodziny i nadążania za nowoczesnością. Mimo, że zmiany polityczne i gospodarcze miały ogromny wpływ na życie kobiet, to wpływ kobiet na politykę pozostawał znikomy. Autor rekonstruuje ich świat – często trywializowany lub wręcz pomijany w historiografii – sięgając przede wszystkim po ich osobiste doświadczenia utrwalone w pamiętnikach, poradnikach, czasopismach, a także filmach i dokumentach. Wszystkich materialnych i niematerialnych pamiątkach tej epoki. Zadaje pytania o ich motywacje, marzenia, o to w jaki sposób realizowały siebie i swoje plany. I skąd brały na to siłę... Ta publikacja spełnia wymagania dostępności zgodnie z dyrektywą EAA. Spis treściSpis treści Wprowadzenie Rozmowy przy obieraniu ziemniaków . . . . . . . . . . . . 9 „Opowiedzcie swój życiorys” . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Kobiety do skubania gęsi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 „Ta, co chodzi w spodniach” . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 „Bilans kwartalny” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Cykle, linie i pory . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Rozdział I: Cykle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 „Równaj krok!” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Polityka: zatrzymać cykl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 „Polskie miesiące” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Gospodarka: arytmia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Okres grzewczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Cykle naturalne, rolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 „Rok polski” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Religijność kobiet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Cykl tygodniowy i świąteczny . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Rytm pracy i wypłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Niedzielny motor, samochód, aparat . . . . . . . . . . . . 73 „Nie warto jechać na wczasy bez własnego parasola” . . 76 Autostop i łazęga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Cykle życia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Polskie miesiączki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Dowód miłości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 „Na własnym chlebie i rozumie” . . . . . . . . . . . . . . 95 Koszary i szpital . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 Cykl narodzin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Czas i ciało . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Dobra babcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 6Rozdział I: Cykle Rozdział II: Linie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 1945. „Świat się jak gdyby otworzył” . . . . . . . . . . . . . . 138 Kultura gwałtu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Kobiet jest więcej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 Kotlety i meble . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 1947. „A co jest w łóżku?”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Wierzyłam w cud, że on wróci . . . . . . . . . . . . . . . . 145 Paszteciarnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 Baba z mięsem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 1950. „Poszłabym się uczyć na traktorzystkę” . . . . . . . . 152 Wściekłe aktywistki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 Konduktorki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 Traktorzystki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 Wymiana pieniędzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 Rezerwy kobiece . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 1952. „To ci ważne osoby z PGR” . . . . . . . . . . . . . . . . 165 Troskliwa gosposia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 Nieczyste zamiary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 1955. „Tam zapomniano o socjalizmie” . . . . . . . . . . . . 172 „Autko” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 Panienki z dziećmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 1956. „Straciłam prawie pięć kilogramów” . . . . . . . . . . 180 Gra w zapałki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 1962. „Jakoś się wreszcie ułożyło…” . . . . . . . . . . . . . . 188 Zbieranie na wkład . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 Rzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 Rączki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 1966. „Chcę mieszkać w mieście” . . . . . . . . . . . . . . . . 1