Opis
W książce scharakteryzowano pojęcie kognicji sądu wieczystoksięgowego na tle podstawowych instytucji ksiąg wieczystych oraz postępowania wieczystoksięgowego. Odpowiednio ukształtowany zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym odgrywa istotną rolę dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego nieruchomościami. Jest kompromisem pomiędzy zapewnieniem szybkości i sprawności postępowania wieczystoksięgowego a prawdziwością wpisów w księdze wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy dysponuje niezbędnymi instrumentami prawnymi do ustalenia, czy na podstawie dostępnego w postępowaniu wieczystoksięgowym materiału dowodowego nastąpiła zmiana stanu prawnego nieruchomości oraz czy nie istnieją znane mu przeszkody do jej ujawnienia w księdze wieczystej. W związku z tym ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego stanowi rzeczywistą gwarancję bezpieczeństwa obrotu prawnego nieruchomościami. Adresaci: Publikacja jest adresowana do sędziów, referendarzy sądowych, adwokatów, radców prawnych i notariuszy oraz wszystkich uczestników rynku nieruchomości. Spis treściWykaz skrótów .................................................................................. 13 Wstęp ................................................................................................... 17 Rozdział 1 Bezpieczeństwo obrotu prawnego nieruchomościami ............. 31 1.1. Wprowadzenie ........................................................................ 31 1.2. Filozofi cznoprawna koncepcja bezpieczeństwa prawnego ................................................................................. 33 1.2.1. Leksykalne ujęcie pojęcia bezpieczeństwa ............... 33 1.2.2. Bezpieczeństwo jako prawo człowieka ..................... 37 1.2.3. Pojęcie bezpieczeństwa prawnego ............................. 40 1.2.4. Zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa ................................. 42 1.2.5. Problem sprawiedliwości i niesprawiedliwości prawa ............................................................................. 45 1.2.6. Wnioski ......................................................................... 50 1.3. Pojęcie obrotu prawnego nieruchomościami ..................... 51 1.3.1. Pojęcie i rola rynku nieruchomości .......................... 51 1.3.2. Nieruchomość jako podstawowa kategoria prawa wieczystoksięgowego ....................................... 56 1.3.3. Część nieruchomości jako przedmiot prawa ujawnionego w księdze wieczystej ............................ 62 1.3.4. Prawne formy władania nieruchomościami a obrót prawny nieruchomościami ........................... 64 1.3.5. Umowa jako podstawa obrotu prawnego nieruchomościami ....................................................... 71 1.3.6. Wnioski ......................................................................... 74 1.4. Zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego nieruchomościami jako przejaw realizacji konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego ................................................................................. 74 1.4.1. Pojmowanie konstytucyjnych zasad prawnych ...... 74 1.4.2. Zasada demokratycznego państwa prawnego ......... 79 1.4.3. Państwo prawne w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego ...................................... 84 1.4.4. Bezpieczeństwo prawne a pewność prawa ............... 87 1.4.5. Szybkość i sprawność postępowania wieczystoksięgowego a pewność obrotu nieruchomościami ....................................................... 89 1.4.6. Wnioski ......................................................................... 97 1.5. Konstytucyjna ochrona własności i prawo do prywatności a księgi wieczyste ....................................... 98 1.5.1. Konstytucyjne pojęcie prawa własności i jego ochrona ............................................................... 98 1.5.2. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych a konstytucyjna ochrona własności .......................... 101 1.5.3. Konstytucyjna zasada ochrony prawa do prywatności ............................................................. 110 1.5.4. Jawność formalna ksiąg wieczystych ........................ 111 1.5.5. Formalna zasada jawności ksiąg wieczystych a konstytucyjna ochrona prawa do prywatności ...... 119 1.5.6. Wnioski ......................................................................... 123 1.6. Podsumowanie ....................................................................... 124 Rozdział 2 Istota ksiąg wieczystych i postępowania wieczystoksięgowego ........................................................................ 127 2.1. Wprowadzenie ........................................................................ 127 2.2. System ksiąg wieczystych ...................................................... 128 2.2.1. Powstanie i ewolucja polskiego systemu wieczystoksięgowego ................................................... 128 2.2.2. Przedmiot ksiąg wieczystych. Realny system ksiąg wieczystych .....................