Opis
Pracę podzielono na sześć rozdziałów. W pierwszym opisano tradycyjne pojęcie handlu zagranicznego i jego rolę w gospodarce danego kraju. Drugi rozdział poświęcono kwestii mierzenia handlu zagranicznego według wartości dodanej. W trzecim rozdziale opisano główne tendencje w polskim handlu zagranicznym w latach 2000-2014, posługując się tradycyjnym ujęciem handlu zagranicznego. W czwartym rozdziale skoncentrowano się na charakterystyce roli dóbr pośrednich w polskiej produkcji, eksporcie oraz imporcie. Opisano ich strukturę towarową oraz udział w zużyciu na cele produkcyjne w poszczególnych rodzajach działalności gospodarczej. Pokazano również zmiany udziału dóbr pośrednich w polskim handlu zagranicznym ogółem oraz w poszczególnych grupach dóbr i usług według klasyfikacji ISIC. Piąty rozdział poświęcono prezentacji analizy zagranicznego wkładu w handel zagraniczny oraz produkcję w Polsce. W ostatnim, szóstym rozdziale opisano najważniejsze wyniki analizy przeprowadzonej w celu zweryfikowania hipotez badawczych o charakterze empirycznym. Szczególną uwagę zwrócono tu na analizę poziomu penetracji importowej polskiego rynku przy użyciu opisanej w drugim rozdziale zmodyfikowanej formuły. Spis treściWstęp 9 Rozdział 1 ZNACZENIE HANDLU ZAGRANICZNEGO DLA GOSPODARKI – UJĘCIE TRADYCYJNE 15 1.1. Pojęcie i znaczenie handlu zagranicznego dla gospodarki 15 1.2. Pomiar znaczenia handlu zagranicznego dla gospodarki 20 1.2.1. Pomiar znaczenia handlu zagranicznego dla gospodarki według OECD 21 1.2.2. Inne mierniki znaczenia handlu zagranicznego dla gospodarki 25 1.3. Podsumowanie 30 Rozdział 2 HANDEL ZAGRANICZNY WEDŁUG KONCEPCJI MIERZENIA EKSPORTU I IMPORTU WARTOŚCIĄ DODANĄ 32 2.1. Podstawy i założenia koncepcji mierzenia handlu zagranicznego wartością dodaną 32 2.1.1. Zjawisko fragmentaryzacji produkcji, offshoringu i globalne łańcuchy wartości (Global Value Chains – GVCs) 32 2.1.2. Mierzenie strumieni handlu zagranicznego wartością dodaną 38 2.1.3. Znaczenie handlu zagranicznego dla gospodarki według mierzenia eksportu i importu wartością dodaną 42 2.2. Wskaźnik penetracji importowej rynku – modyfikacja przy wykorzystaniu nowej koncepcji mierzenia handlu zagranicznego 47 2.2.1. Wskaźnik penetracji importowej rynku według stosowanej dotąd metody mierzenia wartości handlu zagranicznego 47 2.2.2. Wskaźnik penetracji importowej w świetle koncepcji mierzenia handlu na podstawie wartości dodanej 51 2.3. Podsumowanie 56 Rozdział 3 POLSKI HANDEL ZAGRANICZNY W LATACH 2000-2014 WEDŁUG WARTOŚCI FINALNEJ 57 3.1. Wartość obrotów towarowych i usługowych Polski 60 3.2. Struktura geograficzna handlu zagranicznego Polski 69 3.3. Charakterystyka struktury towarowej handlu zagranicznego Polski 73 3.4. Podsumowanie 78 Rozdział 4 ZNACZENIE DÓBR POŚREDNICH W HANDLU ZAGRANICZNYM ORAZ PROCESACH PRODUKCYJNYCH POLSKI 80 4.1. Wartość i struktura towarowa dóbr pośrednich eksportowanych i importowanych przez Polskę 80 4.2. Udział dóbr pośrednich w polskim handlu zagranicznym 85 4.3. Zużycie importowanych dóbr pośrednich w procesach produkcyjnych w Polsce 94 4.4. Podsumowanie 100 Rozdział 5 ZAGRANICZNA WARTOŚĆ DODANA W HANDLU ZAGRANICZNYM I PRODUKCJI W POLSCE 101 5.1. Metoda oszacowania zagranicznej wartości dodanej w polskim handlu zagranicznym 101 5.2. Zagraniczna wartość dodana w eksporcie Polski 103 5.3. Zagraniczna wartość dodana w imporcie Polski 110 5.4. Zagraniczny wkład w polską produkcję 114 5.5. Podsumowanie 118 Rozdział 6 PENETRACJA IMPORTOWA POLSKIEGO RYNKU – WYNIKI OSZACOWANIA NA PODSTAWIE DANYCH EMPIRYCZNYCH 119 6.1. Przegląd dostępnych oszacowań poziomu penetracji importowej rynku 119 6.2. Zmodyfikowany wskaźnik penetracji importowej polskiego rynku 125 6.2.1. Uwagi, założenia, możliwe źródła błędów oszacowania 125 6.2.2. Wyniki oszacowania 127 6.3. Poziom penetracji importowej rynku a wartość importowanych dóbr pośrednich i ich udział w imporcie Polski 133 6.4. Podsumowanie 139 Zakończenie i wnioski 141 Załączniki 147 Bibliografia 159 Spis rysunków 177 Spis tabel 179