Opis
W książce przedstawiono w sposób syntetyczny zagadnienia bankowości, będące podstawą do studiowania i rozszerzania wiedzy z tej dziedziny. Omawiana problematyka została podzielona na trzy części. W części pierwszej zaprezentowano specyfikę systemu bankowego jako elementu rynkowego systemu finansowego. W części drugiej skupiono się na szeroko rozumianej działalności operacyjnej każdego banku na rynku finansowym. W trzeciej przedstawiono wybrane aspekty zarządzania bankiem, ze szczególnym uwzględnieniem zarządzania finansami banku, jego ryzykiem i kapitałem oraz marketingu, niezbędnego w ramach wzrastającej konkurencji rynkowej. Każdy rozdział zamyka zestaw pytań sprawdzających oraz wykaz tej pozycji literatury, która omawia zagadnienia danego rozdziału. Spis treściWSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego 15 1.2. Ewolucja, funkcje i sprawność systemu bankowego 18 1.3. Struktura systemu bankowego 21 1.4. Kategorie bankowości 26 1.5. Przekształcenia w sektorze bankowym w Polsce 29 1.5.1. Restrukturyzacja i prywatyzacja 29 1.5.2. Konsolidacja w sektorze bankowym 32 Rozdział 2 NARODOWY BANK POLSKI W DWUSZCZEBLOWYM SYSTEMIE BANKOWYM 37 2.1. Cel i zadania NBP jako banku centralnego 37 2.2. Rola i funkcje banku centralnego 39 2.3. Niezależność banku centralnego 41 2.4. NBP w strukturze Europejskiego Systemu Banków Centralnych 45 Rozdział 3 POLITYKA PIENIĘŻNA 49 3.1. Funkcje i formy pieniądza 49 3.2. Istota i cele polityki pieniężnej 51 3.3. Kształtowanie i realizacja polityki pieniężnej przez Radę Polityki Pieniężnej 55 3.4. Instrumenty polityki pieniężnej 59 3.4.1. Rezerwa obowiązkowa 59 3.4.2. Kredyty refinansowe 61 3.4.3. Operacje otwartego rynku 63 3.4.4. Pozostałe instrumenty polityki pieniężnej 64 Rozdział 4 NADZÓR BANKOWY 67 4.1. Bezpieczeństwo sektora bankowego 67 4.1.1. Bank jako instytucja zaufania publicznego 67 4.1.2. Sieć bezpieczeństwa finansowego 68 4.2. Nadzór bankowy w strukturze nadzoru zintegrowanego 69 4.3. Funkcje nadzoru bankowego 73 4.4. Formy nadzoru bankowego 77 Rozdział 5 BANKI JAKO DRUGI SZCZEBEL SYSTEMU BANKOWEGO 81 5.1. Rola banku w gospodarce i kierunki zmian w jego funkcjonowaniu 81 5.2. Zasady działania i kryteria klasyfikacji banków 84 5.3. Specyfika funkcjonowania wybranych rodzajów banków 87 5.3.1. Banki uniwersalne 87 5.3.2. Banki spółdzielcze 90 5.3.3. Banki hipoteczne 94 5.3.4. Banki inwestycyjne 98 5.4. Monetarne instytucje finansowe w systemie bankowym 100 5.4.1. Fundusze rynku pieniężnego 101 5.4.2. Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe 102 CZĘŚĆ II DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA BANKU Rozdział 6 RYNEK FINANSOWY 109 6.1. Specyfika rynku finansowego 109 6.2. Rynek pieniężny 113 6.2.1. Cechy, funkcje i segmenty rynku pieniężnego 113 6.2.2. Instrumenty rynku pieniężnego 115 6.2.3. Specyfika funkcjonowania rynku pieniężnego 118 6.3. Rynek kapitałowy 119 6.3.1. Cechy, funkcje i segmenty rynku kapitałowego 119 6.3.2. Instrumenty rynku kapitałowego 122 6.4. Funkcje banku na rynku finansowym 125 Rozdział 7 RACHUNKI BANKOWE 131 7.1. Rodzaje rachunków bankowych 131 7.2. Umowa rachunku bankowego 133 7.3. Wielofunkcyjność rachunku bankowego 134 7.4. Operacje, czynności i usługi bankowe oferowane posiadaczowi rachunku bankowego 137 Rozdział 8 DZIAŁALNOŚĆ DEPOZYTOWA 143 8.1. Źródła pozyskiwania obcych środków pieniężnych przez bank 143 8.1.1. Klasyfikacja obcych źródeł zasilania finansowego 143 8.1.2. Wkłady pieniężne klientów banku 144 8.1.3. Emisja dłużnych papierów wartościowych 148 8.1.4. Lokaty międzybankowe 149 8.2. System gwarantowania depozytów w Polsce 150 8.2.1. Cechy systemów gwarantowania depozytów 150 8.2.2. Działalność Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 151 Rozdział 9 DZIAŁALNOŚĆ KREDYTOWA 157 9.1. Polityka kredytowa banku 157 9.2. Oferta kredytowa banku 159 9.3. Procedura kredytowa 165 9.3.1. Etapy procedury kredytowej 165 9.3.2. Zdolność kredytowa 167 9.3.3. Zabezpieczenia kredytów 170 9.3.4. Monitoring kredytowy 174 9.4. Biuro Informacji Kredytowej SA 175 Rozdział 10 DZIAŁALNOŚĆ INWESTYCYJNA 179 10.1. Specyfika działalności inwestycyjnej 179 10.2. Kryteria podejmowania decyzji inwestycyjnych 181 10.3. Analiza obligacji 183 10.4. Analiza akcji 185 10.4.1. Analiza fundamentalna 185 10.4.2. Analiza techniczna 187 10.5. Analiza portfelowa 189 Rozdział 11 BANKOWE ROZLICZENIA PIENIĘŻNE 193 11.1. Istota i struktura rozliczeń pieniężnych 193 11.2. Rozliczenia gotówkowe i bezgotówkowe 195 11.3. Rozliczenia krajowe i zagraniczne 197 11.4. Elektroniczne instrumenty płatnicze 200 11.5. Systemy rozliczeń międzybankowych 202 CZĘŚĆ III WYBRANE ASPEKTY ZARZĄDZANIA BANKIEM Rozdział 12 ZARZĄDZANIE FINANSAMI BANKU 211 12.1. Specyfika zarządzania finansami banku 211 12.2. Plan finansowy podstawą gospodarki finansowej banku 213 12.3. Budżetowanie w banku 216 12.4. Specyfika wybranych metod i instrumentów zarządzania finansowego 217 12.4.1. Portfel bankowy i portfel handlowy 2