Opis
Monografia opisuje przebieg postępowania karnego przed organami wojskowego wymiaru sprawiedliwości II Rzeczypospolitej w latach 1918-1939. Jest to praca pionierska. Przedstawiona w niej problematyka nie była dotychczas przedmiotem badań naukowych. Istotne miejsce w monografii zajmuje charakterystyka poszczególnych instytucji ówczesnego prawa karnego wojskowego procesowego, zwłaszcza tych, które występowały tylko na gruncie tej dziedziny prawa, jak choćby właściwego dowódcy (zwierzchnika sądowo-karnego), prokuratora wojskowego, żandarmerii i oficera sądowego. Osoby zainteresowane kształtowaniem się polskiego systemu prawnego po 1918 roku znajdą w niej również opis przebiegu prac unifikacyjnych i kodyfikacyjnych wojskowego postępowania karnego, ze wskazaniem i charakterystyką głównych źródeł tego prawa oraz ich przemian na przestrzeni lat funkcjonowania. W książce znajdziemy również obszerny rozdział poświęcony genezie i ustrojowi międzywojennego sądownictwa wojskowego oraz wykonaniu kary. Całość problematyki uzupełnia materiał fotograficzny ukazujący osoby, miejsca i wydarzenia związane z funkcjonowaniem wojskowego wymiaru sprawiedliwości. W monografii znajdziemy również prawnoporównawcze odniesienia do innych systemów prawnych, w tym common law, oraz porównania z funkcjonowaniem powszechnego prawa i wymiaru sprawiedliwości w Polsce tamtego okresu. W zakończeniu z kolei, Autor odniósł się do wciąż aktualnych problemów odrębności sądownictwa wojskowego i procesu karnego wojskowego oraz jego ewentualnych dalszych losów w systemie prawa karnego procesowego. Książka adresowana jest zarówno do historyków prawa jak i wszystkich zainteresowanych historią polskiego wymiaru sprawiedliwości. Ze względu na szeroko eksponowaną metodę dogmatyczną, monografia powinna zainteresować także prawników zajmujących się aktualnie obowiązującymi regulacjami prawnymi z zakresu prawa i postępowania karnego. Spis treściSpis treści Wstęp / 11 Przedmiot, zakres i metoda badań / 11 Literatura / 14 Źródła / 19 Rozdział 1 Zagadnienia wprowadzające: historia, unifikacja i kodyfikacja wojskowej procedury karnej / 25 1.1. Rola okresu międzywojennego w ewolucji wojskowego procesu karnego / 30 1.2. Unifikacja i kodyfikacja wojskowej procedury karnej w II Rzeczypospolitej / 35 1.2.1. Spór międzydzielnicowy / 39 1.2.2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 maja 1920 roku / 41 1.2.3. Kulisy powstawania wojskowej kodyfikacji karnej procesowej z 1936 roku / 46 Rozdział 2 Pojęcie wojskowego procesu karnego, stosunek względem innych trybów i źródła wojskowego prawa procesowego / 57 2.1. Pojęcie wojskowego postępowania karnego / 58 2.2. Za i przeciw istnieniu sądów wojskowych w okresie międzywojennym / 64 2.3. Wojskowe postępowanie karne a wojskowe postępowanie dyscyplinarne / 68 2.4. Wojskowe postępowanie karne a postępowanie przed wojskowymi sądami honorowymi / 75 2.5. Źródła prawa / 78 Rozdział 3 Uczestnicy wojskowego postępowania karnego / 85 3.1. Sąd wojskowy / 86 3.1.1. Sądy pułkowe / 89 3.1.2. Sądy okręgów generalnych / 93 3.1.3. Naczelny Sąd Wojskowy (Najwyższy Sąd Wojskowy) / 94 3.1.4. Nadzwyczajny Sąd Wojskowy / 97 3.1.5. Sądy wojskowe w świetle rozporządzenia majowego oraz prawa o ustroju sądów wojskowych z 1936 roku / 98 3.1.5.1. Sądownictwo marynarki wojennej / 104 3.1.5.2. Służba sprawiedliwości Wojska Polskiego / 106 3.1.5.2.1. Służba sprawiedliwości rejonu sądowego / 107 3.1.5.2.2. Służba sprawiedliwości okręgu korpusu / 109 3.1.5.2.3. Służba sprawiedliwości na szczeblu centralnym / 111 3.2. Właściwy dowódca (zwierzchnik sądowokarny) / 131 3.2.1. Dowódca w sferze wojskowej („Dziedzina Marsa”) / 132 3.2.2. Dowódca w sferze wymiaru sprawiedliwości („Dziedzina Justycji”) / 133 3.2.3. Właściwy dowódca w rozporządzeniu majowym, prawie o ustroju sądów wojskowych oraz kodeksie postępowania karnego z 1936 roku / 135 3.2.4. Dowódca w praktyce wojskowego postępowania karnego / 140 3.3. Prokurator wojskowy (oficer sądowy) / 144 3.3.1. Prokuratura wojskowa II Rzeczypospolitej. Pozycja ustrojowa i procesowa / 146 3.3.2. Oficer sądowy / 156 3.4. Obrońcy w sądownictwie wojskowym / 158 3.4.1. Sytuacja prawna obrońców wojskowych w latach 1919–1939 / 159 3.4.1.1. Okres: 1919–1920 / 160 3.4.1.2. Okres: 1920–1937 / 164 3.4.1.3. Okres: 1937–1939 / 169 3.4.2. Upoważnienie do obrony (pełnomocnictwo) / 172 3.4.3. Asystenci (aplikanci) sądowi jako obrońcy wojskowi / 174 3.4.4. Obrona obligatoryjna / 176 3.4.5. Aplikant adwokacki jako obrońca przed sądem wojskowym / 177 3.4.6. Strój obrońców wojskowych w trakcie rozprawy / 178 3.4.7. Taktyka obrońców wojskowych / 179 3.5. Żandarmeria / 182 3.5.1. Stan prawny / 184 3.5.1.1. Okres: 1919–1929 / 184 3.5.1.2. Okres: 1929–1939 / 186 3.5.2. Służba sądowo-policyjna oraz wojskowo-policyjna / 188 3.5.3. Struktura organizacyjna żandarmerii oraz szkolenie żandarmów / 192 3.6. Podejrzany/oskarżony / 194 3.6.1. Właściwość osobowa / 195 3.6.2. Właściwość miejscowa / 199 3.7. Pokrzywdzony (oskarżyciel prywatny/oskarżyciel po