Opis
Komentarz omawia nowelizację przestępstw seksualnych, obowiązującą od 13.02.2025 r. Zawiera szczegółową analizę: zmodyfikowanego brzmienia art. 197 § 1 k.k. (zgwałcenie), nowego przestępstwa polegającego na wykorzystaniu osoby niezdolnej do autodeterminacji z art. 197 § 1a k.k., zmian w art. 198 k.k. (wykorzystanie bezradności lub ograniczonej poczytalności), a także związku znowelizowanych regulacji z art. 199 k.k. (wykorzystanie zależności lub krytycznego położenia innej osoby). Autor rozstrzyga dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne, a także zwraca uwagę na problemy, jakie wywoła nowelizacja w praktyce wymiaru sprawiedliwości. W szczególności omawia: - warunki świadomej, dobrowolnej, uprzedniej i odwoływalnej zgody, - znamię „innego sposobu” doprowadzenia do czynności seksualnej, - wprowadzenie karalności zgwałcenia przez zaniechanie, - kwalifikację prawną współżycia partnerów nietrzeźwych lub odurzonych, - ocenę prawną tzw. tonicznego bezruchu (zmrożenia), - zgwałcenie z zamiarem ewentualnym, - skomplikowane relacje nowego opisu zgwałcenia z pozostałymi typami przestępstw seksualnych, - przekształcenie dotychczasowych przestępstw pedofilskich w zgwałcenia zagrożone dożywotnim pozbawieniem wolności. Komentarz przeznaczony jest dla praktyków – adwokatów, radców prawnych, sędziów i prokuratorów, a także pracowników naukowych. Zainteresuje również organizacje społeczne zaangażowane w walkę o prawa kobiet, parlamentarzystów i legislatorów. Spis treściSpis treści Wykaz skrótów 7 Przedmowa 9 Wprowadzenie 11 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA 17 Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności 17 Art. 197. [Zgwałcenie i wymuszenie czynności seksualnej] 17 1. Zakres nowelizacji obowiązującej od 13.02.2025 r. 18 2. Geneza nowelizacji obowiązującej od 13.02.2025 r. 21 2.1. Poselski projekt ustawy z 14.02.2024 r. 21 2.2. Ekspertyza Magdaleny Budyn-Kulik z 5.03.2024 r. 37 2.3. Ekspertyza Mikołaja Małeckiego z 13.03.2024 r. 45 2.4. Pozostałe opinie do projektu nowelizacji 68 2.5. Ekspertyza Włodzimierza Wróbla z 6.05.2024 r. 73 2.6. Odniesienie się do wybranych uwag 84 2.7. Finalny kształt nowelizacji 93 3. Znamiona zgwałcenia z art. 197 § 1 i 2 k.k. 97 3.1. Wpływ nowelizacji na konstrukcję znamion zgwałcenia 97 3.2. Kwestia cech zgody i braku zgody 100 3.3. Kwestia braku możliwości wyrażenia zgody 119 3.4. Kwestia dobrowolności zgody 124 3.5. Kwestia (nie)istnienia zgody a (nie)udzielenia zgody 135 3.6. Kwestia przemocy, groźby bezprawnej i podstępu 143 3.7. Nowe znamię „w inny sposób mimo braku zgody” 145 3.7.1. „W inny sposób” 148 3.7.2. „Mimo braku zgody” 166 3.8. Nowelizacja art. 197 § 2 k.k. 181 4. Nowy typ czynu zabronionego z art. 197 § 1a k.k. 183 4.1. Zakres zastosowania art. 197 § 1a k.k. 183 4.2. Charakter prawny art. 197 § 1a k.k. 190 5. Kwestia zamiaru i błędu co do znamion zgwałcenia 194 Art. 198. [Seksualne wykorzystanie ograniczonej poczytalności lub bezradności] 200 Art. 199. [Seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia] 208 Bibliografia 215