Opis
Niniejsza publikacja stanowi kompendium wiedzy na temat złożonej i dynamicznej relacji między trzema kluczowymi filarami funkcjonowania każdego regionu: jego społeczeństwem, gospodarką i środowiskiem naturalnym. Te wzajemnie powiązane elementy kształtują tożsamość, potencjał rozwojowy oraz codzienne życie mieszkańców. Zrozumienie ich specyfiki, zachodzących między nimi interakcji oraz identyfikacja kluczowych wyzwań i szans jest niezbędne dla podejmowania świadomych decyzji i budowania zrównoważonej przyszłości. Innowacyjność prezentowanego opracowgoania polega na uwzględnieniu wzajemnych zależności oraz przestrzennego zróżnicowania i dynamiki relacji między rozwiniętą infrastrukturą, charakterystykami demograficznymi (w tym depopulacją dotykającą województwo), a stanem środowiska naturalnego (specyfiką województwa) w przekroju lat 2013 i 2023. Autorzy rekomendują treści zawarte w monografii środowiskom samorządowym, eksperckim i opiniotwórczym oraz środowiskom akademickim realizującym funkcje badawcze i edukacyjne, w tym przede wszystkim studentom i doktorantom przygotowującym prace akademickie. Spis treściSPIS TREŚCI WSTĘP | 7 1. Teoretyczne podstawy rozwoju regionalnego | 17 1.1. Definicja regionu i rozwoju regionalnego | 17 1.2. Modele rozwoju regionalnego | 30 1.3. Czynniki wpływające na rozwój regionu | 46 1.4. Regionalna polityka rozwoju | 53 1.5. Teoria spójności regionalnej | 59 1.6. Przemiany strukturalne w regionach | 61 2. ODPORNOŚĆ REGIONU I JEGO ZDOLNOŚĆ ADAPTACYJNA | 65 2.1. Definicja i wymiary odporności regionu | 66 2.2. Czynniki kształtujące odporność regionalną | 68 2.3. Inkluzywność, spójność społeczno-gospodarcza a odporność regionu | 72 2.4. Odporność regionu w obliczu zmian klimatu i globalnych wyzwań | 74 2.5. Strategie i modele budowania odporności regionalnej | 76 2.6. Rola polityki publicznej we wzmacnianiu odporności i zdolności adaptacyjnych regionu | 79 2.7. Odporność, spójność i atrakcyjność – fundamenty zrównoważonego rozwoju | 82 3. SPOŁECZNA STRUKTURA WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO | 85 3.1. Liczba i struktura ludności, problemy demograficzne województwa | 85 3.2. Edukacja | 107 3.3. Inicjatywy społeczne i organizacje pozarządowe | 119 3.4. Inkluzywność | 122 3.5. Miara syntetyczna „potencjał społeczny” | 139 4. GOSPODARKA WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO | 151 4.1. Główne sektory gospodarki, potencjał gospodarczy województwa | 151 4.2. Wyzwania związane z transformacją gospodarczą | 169 4.3. Rynek pracy | 171 4.4. Rozwój przedsiębiorczości | 182 4.5. Polityka gospodarcza województwa | 192 4.6. Infrastruktura | 207 4.7. Miara syntetyczna „gospodarka” (rynek pracy, przedsiębiorczość) | 234 4.8. Kondycja finansowa gmin w kontekście gospodarki województwa świętokrzyskiego | 253 4.9. Miara syntetyczna „kondycja finansowa gmin” | 288 5. OCHRONA ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO | 299 5.1. Zasoby naturalne województwa | 299 5.2. Zanieczyszczenia środowiskowe | 312 5.3. Ochrona przyrody | 321 5.4. Zmiany klimatyczne i adaptacja regionu, odporność regionu | 327 5.5. Polityki ekologiczne i działania proekologiczne | 328 5.6. Miara syntetyczna „środowisko naturalne” | 341 6. PERSPEKTYWY ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO | 351 6.1. Rozwój województwa świętokrzyskiego (miara syntetyczna) | 351 6.2. Trendy rozwoju regionalnego | 363 6.3. Inwestycje w infrastrukturę – zieloną infrastrukturę | 365 6.4. Rola innowacji w rozwoju gospodarczym | 368 6.5. Polityki wspierające rozwój regionu | 369 6.6. Społeczna adaptacja do zmieniającej się gospodarki | 371 6.7. Zrównoważony rozwój jako kluczowy cel | 373 ZAKOŃCZENIE | 377 Wnioski metodologiczne | 382 Wnioski merytoryczne | 383 Spis literatury | 387 Spis schematów i rysunków | 397 Spis tabel | 403 Summary | 411 Noty o autorach | 417