Opis
Przedstawiona książka stanowi nowatorskie ujęcie problematyki zachowania i wykorzystania usług ekosystemowych w kontekście lokalnej polityki zrównoważonego rozwoju. Prezentowana praca ma szerszy charakter i nieco odmienny profil w relacji do dotychczasowego dorobku w zakresie polityki miejskiej i usług publicznych. Atutem książki jest jej interdyscyplinarny charakter. Aktualnie zagadnienia te są rozpatrywane indywidualnie przez różne grupy zawodowe. Rysuje się zatem wyraźna potrzeba systematyzacji dotychczasowego dorobku. Wieloaspektowość przedkładanego opracowania wynika z samego rdzenia badawczego, tj. koncepcji zrównoważonego rozwoju, z którą wiąże się kompleksowa, a nie wybiórcza analiza problematyki polityki lokalnej i usług publicznych w gminach. Ponadto specyfika badań empirycznych przeprowadzonych wśród samorządów gminnych oraz ich mieszkańców, w odróżnieniu od istniejących analiz i opracowań, koncentruje sie na regionie wysoko zurbanizowanym z jego szczególnymi walorami i problemami. Materiał zaprezentowany w książce umożliwia lepsze zrozumienie możliwości oraz barier związanych z wykorzystaniem usług ekosystemowych przez władze lokalne. Spis treściWstęp 7 Rozdział 1 Usługi ekosystemów: ujęcie historyczno-teoretyczne 15 1.1. Znaczenie zasobów przyrodniczych w teorii ekonomii i koncepcji zrównoważonego rozwoju 15 1.2. Historyczny rozwój oraz sposoby definiowania usług ekosystemowych 18 1.3. Sposoby wartościowania usług ekosystemowych ze szczególnym uwzględnieniem obszarów zurbanizowanych 24 1.3.1. Rozwój sposobów wyceny ekonomicznej środowiska oraz jej znaczenie 24 1.3.2. Sposoby wyceny wartości usług ekosystemowych 26 Rozdział 2 Usługi ekosystemów na obszarach miejskich 30 2.1. Próby zdefiniowania pojęcia „ekosystemy miejskie” 30 2.2. Usługi świadczone przez zieloną i niebieską infrastrukturę na obszarach miejskich 35 2.2.1. Usługi podstawowe 37 2.2.2. Usługi regulacyjne i ich rola w zmniejszaniu ryzyka środowiskowego 42 2.2.3. Usługi zaopatrzeniowe 52 2.2.4. Usługi społeczno-kulturowe 56 2.3. Antyusługi ekosystemów 58 Rozdział 3 Koncepcje i modele zachowania usług ekosystemowych dla obszarów miejskich 64 3.1. Miejsce usług ekosystemowych w polityce zrównoważonego rozwoju miasta 64 3.2. Wykorzystanie koncepcji usług ekosystemowych w polityce miejskiej – przykłady dobrych praktyk 72 3.2.1. Studium przypadku Nowego Jorku 72 3.2.2. Studium przypadku Sztokholmu 77 3.2.3. Studium przypadku Singapuru 85 3.2.4. Studia przypadków – próba syntezy 92 Rozdział 4 Metody badawcze oraz charakterystyka obszaru badań 97 4.1. Podejście badawcze i metody badań 97 4.2. Charakterystyka województwa śląskiego jako obszaru badań 105 Rozdział 5 Polityka zrównoważonego rozwoju gmin województwa śląskiego 114 5.1. Ocena postępów wdrażania polityki zrównoważonego rozwoju w gminach województwa śląskiego 114 5.2. Polityka gmin wobec ochrony środowiska i zachowania usług ekosystemów 122 5.2.1. Priorytety lokalnej polityki ekologicznej 122 5.2.2. Usługi ekosystemów w praktyce działania gmin 133 Rozdział 6 Społeczna percepcja wartości usług ekosystemowych 145 6.1. Główne zagrożenia środowiskowe w opinii mieszkańców województwa śląskiego 145 6.2. Gminna polityka ochrony środowiska w opinii mieszkańców województwa śląskiego 152 6.3. Usługi ekosystemów w świadomości społecznej 161 6.4. Gotowość do zapłaty za dobra środowiskowe i usługi ekosystemowe 170 Zakończenie 183 Literatura 191 Spis rysunków 211 Spis tabel 213