Opis
Traktat z Lizbony wprowadził wiele zmian do funkcjonowania Unii Europejskiej. W ich wyniku instytucja ta de iure uzyskała status organizacji międzynarodowej, de facto wykracza jednak poza klasyczną jej definicję. Łączy w sobie elementy organizacji międzynarodowej, w ramach której zachodzą procesy ponadnarodowego oraz międzyrządowego zarządzania. Cechy te, pomimo założeń reformy lizbońskiej o uczynieniu jej spójną instytucją o charakterze klasycznej organizacji międzynarodowej, zostały wzmocnione, a nie osłabione. W pracy poruszono zagadnienia: • zmian, jakie dla funkcjonowania Unii Europejskiej wprowadził Traktat z Lizbony w kontekście jej: instytucji, procesu decyzyjnego oraz obecności w relacjach międzynarodowych; • specyfiki instytucjonalizacji w ramach Unii Europejskiej, jaka wyłoniła się po wejściu w życie ostatniego traktatu reformującego; • sposobu wyjaśnienia zmian traktatowych przez współczesne teorie studiów europejskich. Praca stanowi kompendium wiedzy o specyfice instytucjonalizacji w ramach Unii Europejskiej, jaka zachodzi na podstawie zapisów Traktatu z Lizbony. Adresowana jest do zainteresowanych analizą kierunku ewolucji procesu integracji europejskiej, jak również badaniem współczesnych form instytucjonalizacji w ramach stosunków międzynarodowych. Spis treściWykaz skrótów 7Wstęp 9Rozdział 1Instytucjonalizacja w stosunkach międzynarodowych 131.1. Historia instytucjonalizacji w stosunkach międzynarodowych 161.2. Typologia instytucji międzynarodowych 191.2.1. Organizacje międzynarodowe 201.2.1.1. Organy organizacji międzynarodowych 261.2.1.2. Uchwały organów organizacji międzynarodowych 271.2.1.3. Członkostwo w organizacji międzynarodowej 281.2.1.4. Finansowanie 281.2.1.5. Uprawnienia kontrolne 291.2.1.6. Rozstrzyganie sporów 291.2.1.7. Podmiotowość prawna 301.2.2. Normy społeczności międzynarodowej 311.2.3. Reżimy międzynarodowe 331.3. Determinanty procesu instytucjonalizacji 341.4. Funkcje instytucjonalizacji 361.5. Podsumowanie 37Rozdział 2Instytucjonalizacja a teorie stosunków międzynarodowych 412.1. Instytucje międzynarodowe według realizmu politycznego 422.2. Instytucje międzynarodowe według liberalizmu politycznego 442.3. Instytucje międzynarodowe według konstruktywizmu 452.4. Typologia podejść w badaniach instytucji międzynarodowych 482.4.1. Podejście instytucjonalne 482.4.2. Podejście reżimu 552.5. Podsumowanie 56Rozdział 3Instytucjonalizacja w ramach Unii Europejskiej 593.1. Historia instytucjonalizacji 593.2. Instytucjonalizacja w świetle współczesnych teorii integracji europejskej 663.2.1. Neofunkcjonalizm 663.2.2. Liberalizm międzyrządowy 683.2.3. Instytucjonalizm racjonalnego wyboru 693.2.4. Instytucjonalizm historyczny 713.2.5. Konstruktywizm 723.3. Determinanty instytucjonalizacji 743.4. Funkcje instytucjonalizacji 76Rozdział 4Unia Europejska - formalna analiza instytucjonalna 794.1. Charakter prawny organizacji 794.2. Motywy utworzenia (preambuła) 804.3. Cel utworzenia 824.4. Pierwotny skład członkowski (sygnatariusze statutu) 844.5. Warunki i tryb przyjmowania nowych członków 854.6. Podstawowe zasady funkcjonowania 874.7. Struktura organizacyjna 914.8. Organy sui generis 974.9. Kompetencje uchwałodawcze (w tym tryb podejmowania uchwał) 984.10. Uprawnienia kontrolne 1064.11. Finansowanie organizacji 1074.12. Wskazanie sposobu lub sposobów rozstrzygania sporów interpretacyjnych 1104.13. Podsumowanie 110Rozdział 5Wymiary obecności Unii Europejskiej w stosunkach międzynarodowych 1115.1. Wymiar instytucjonalny 1125.2. Wymiar normatywny 1175.3. Wymiar państwowy 1195.4. Podsumowanie 120Rozdział 6Atrybuty podmiotowości Unii Europejskiej w stosunkach międzynarodowych 1236.1. Zawieranie umów międzynarodowych 1236.2. Prawo legacji 1266.3. Ius standi 1286.4. Immunitety i przywileje 1296.5. Prawo do samoobrony 1306.6. Obowiązek zapewnienia pokoju 132Rozdział 7Formy instytucjonalizacji w ramach Unii Europejskiej 1357.1. Reżim międzynarodowy 1357.2. Organizacja ponadnarodowa 1387.3. Normy międzynarodowe 1407.4. Prawo jako instytucja 144Zakończenie 147Bibliografia 151Spis tabel 159Spis schematów 160Aneks 161