Opis
Książka stanowi kompleksowe studium ubezpieczeń obowiązkowych. Czytelnicy znajdą w niej odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące zakresu pojęcia ubezpieczenia obowiązkowego i obowiązku ubezpieczenia, jak również analizę norm prawnych określających prawa i obowiązki stron umów ubezpieczeń obowiązkowych. Autor w publikacji prezentuje: - ubezpieczenia mające charakter obowiązkowy w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK oraz zestawienie takich ubezpieczeń, - szczegółową i aktualną (uwzględniającą przepisy nowelizacji z 19 sierpnia 2011 r.) analizę norm prawnych dotyczących ubezpieczeń obowiązkowych, - zadania organów administracji publicznej i instytucji rynku odnoszących się do materii ubezpieczeń obowiązkowych, - motywy, jakimi kierują się ustawodawcy, nakładając obowiązek ubezpieczenia. Książka przeznaczona jest dla prawników zajmujących się kwestiami ubezpieczeniowymi, pracowników zakładów ubezpieczeń, pośredników ubezpieczeniowych oraz studentów studiów prawniczych i ekonomicznych chcących pogłębić wiedzę w zakresie prawa ubezpieczeniowego. Spis treściWykaz skrótów 15 Wstęp 19 Rozdział 1 Proces kształtowania się ubezpieczeń obowiązkowych w Polsce i innych państwach 25 1.1. Uwagi ogólne 25 1.2. Najdawniejsze ślady ubezpieczeń obowiązkowych 26 1.3. Kształtowanie się systemu ubezpieczeń obowiązkowych 27 1.3.1. Uwagi ogólne 27 1.3.2. Obowiązkowe ubezpieczenie budynków od ognia 29 1.3.3. Ubezpieczenia społeczne 33 1.3.4. Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej 35 1.3.5. Obowiązkowe ubezpieczenia związane z rolnictwem 40 1.4. Stan obecny ubezpieczeń obowiązkowych w wybranych krajach europejskich 41 1.4.1. Uwagi ogólne 41 1.4.2. Ubezpieczenia obowiązkowe we Francji 42 1.4.3. Ubezpieczenia obowiązkowe w Belgii 50 1.4.4. Ubezpieczenia obowiązkowe w Portugalii 53 1.4.5. Ubezpieczenia obowiązkowe we Włoszech 57 1.4.6. Ubezpieczenia obowiązkowe w Hiszpanii 59 1.4.7. Ubezpieczenia obowiązkowe w Niemczech 62 1.4.8. Ubezpieczenia obowiązkowe w Wielkiej Brytanii 68 1.4.9. Stan ubezpieczeń obowiązkowych w wybranych krajach pozaeuropejskich 70 1.5. Zarys dziejów ubezpieczeń obowiązkowych na ziemiach polskich 73 1.5.1. Ubezpieczenia obowiązkowe w I Rzeczypospolitej 73 1.5.2. Ubezpieczenia obowiązkowe w okresie zaborów do roku 1806 75 1.5.3. Ubezpieczenia obowiązkowe w Księstwie Warszawskim 77 1.5.4. Ubezpieczenia obowiązkowe na ziemiach zaboru rosyjskiego po Kongresie Wiedeńskim 77 1.5.5. Ubezpieczenia obowiązkowe na ziemiach zaboru pruskiego po Kongresie Wiedeńskim 80 1.5.6. Ubezpieczenia obowiązkowe na ziemiach zaboru austriackiego 82 1.5.7. Ubezpieczenia obowiązkowe w II Rzeczypospolitej 83 1.5.8. Ubezpieczenia obowiązkowe na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej 91 1.5.9. Ubezpieczenia obowiązkowe w latach po II wojnie światowej do roku 1990 92 1.5.9.1. Uwagi ogólne 92 1.5.9.2. Ubezpieczenia obowiązkowe w drugiej połowie lat 40. i na początku lat 50. XX w. 93 1.5.9.3. Ubezpieczenia obowiązkowe w latach 1952-1957 98 1.5.9.4. Ubezpieczenia obowiązkowe w latach 1958-1983 101 1.5.9.5. Ubezpieczenia obowiązkowe w latach 1984-1990 109 1.5.10. Ubezpieczenia obowiązkowe w latach 1990-2003 114 Rozdział 2 Pojęcie ubezpieczenia obowiązkowego 123 2.1. Uwagi ogólne 123 2.2. Ubezpieczenia obowiązkowe i ubezpieczenia przymusowe jako ubezpieczenia gospodarcze (ubezpieczenia prywatne) 127 2.3. Pojęcie ubezpieczenia obowiązkowego według ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych 129 2.3.1. Formuła kontraktowa ubezpieczeń obowiązkowych 129 2.3.2. Zaspokajanie przez UFG roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych a kontraktowa formuła tych ubezpieczeń 132 2.3.3. Ubezpieczenia obowiązkowe jako ubezpieczenia majątkowe 134 2.3.4. Ubezpieczenia obowiązkowe jako ubezpieczenia wynikające z przepisów ustaw lub umów międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską nakładających na określone podmioty obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia 139 2.3.4.1. Uwagi ogólne 139 2.3.4.2. Ustawa lub ratyfikowana umowa międzynarodowa jako podstawa normatywna ubezpieczenia obowiązkowego 140 2.3.4.3. Wyraźny i stanowczy obowiązek ubezpieczenia 149 2.3.4.4. "Bezpośredni" i "pośredni" obowiązek ubezpieczenia 152 2.3.4.5. Podsumowanie 154 2.3.5. Ubezpieczenia obowiązkowe jako ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczenie budynków rolniczych 155 2.3.5.1. Eliminacja ubezpieczeń majątkowych innych niż OC z grupy ubezpieczeń obowiązkowych (z wyjątkiem ubezpieczenia budynków rolniczych) 155 2.3.5.2. Obowiązkowe ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jako ubezpieczenia, co do których normatywnie zostały określone: szczegółowy zakres ubezpieczenia, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalna suma gwarancyjna 158 2.3.5.3. Obowiązkowe ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jako ubezpieczenia hybrydowe 163 2.3.6. Podsumowanie - zestawienie cech ubezpieczenia obowiązkowego 163 2.4. Podział ubezpieczeń obowiązkowych 164 2.4.1. Uwagi ogólne 164 2.4.2. Podział ubezpieczeń obowiązkowych ze względu na metod