Opis
Autorami opracowania są Członkowie Zwyczajni i Honorowi Koła Naukowego „Economy&Society" działającego przy Wydziale Nauk Ekonomicznych w Ostrowi Mazowieckiej Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w Białymstoku. Rynek ubezpieczeń to jeden z segmentów rynku finansowego. Jest on ściśle związany z pozostałymi ogniwami systemu finansowego. Opracowanie to dotyczy ubezpieczeń gospodarczych i społecznych. Te pierwsze to głównie instrumenty fakultatywne, drugie - obligatoryjne. Czytelnik z książki tej dowie się o: - instytucjach oferujących ubezpieczenia gospodarcze, o ich rodzajach, kondycji, udziale w rynku itp., - produktach ubezpieczeniowych oferowanych przez zakłady ubezpieczeń, - kanałach dystrybucji ubezpieczeń, - zarządzaniu ryzykiem ubezpieczeniowym, - nadzorze nad rynkiem ubezpieczeniowym, - pozostałych instytucjach obecnych na rynku ubezpieczeniowym, - ZUS i KRUS - instytucjach rynku ubezpieczeń społecznych, - sytuacji demograficznej Polski. „W ostatnich latach rynek ubezpieczeniowy zaliczał się do jednych z najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów usług finansowych w Polsce. Ubezpieczenie dzięki mechanizmowi stabilizującemu sytuację finansową ubezpieczonych jest jedną z najczęściej stosowanych metod zarządzania ryzykiem zarówno przez osoby fizyczne, jak i przedsiębiorstwa." Prof. UEK dr hab. Stanisław Wanat Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Katedra Statystyki Spis treściWstęp 9 Część 1 Ubezpieczenia gospodarcze Rozdział 1 Istota i funkcje ubezpieczeń gospodarczych – Andrzej Grzebieniak 13 Rozdział 2 Podstawy prawne ubezpieczeń gospodarczych – Andrzej Grzebieniak 21 Rozdział 3 Dział I – ubezpieczenia na życie 45 3.1. Charakterystyka zakładów działających w ramach Działu I – Anna Jędrzychowska 45 3.2. Analiza finansowa działalności zakładów ubezpieczeń z Działu I – Paweł Jamróz 56 3.3. Analiza ubezpieczeń życiowych – Kinga Stęplewska 63 3.3.1. Rodzaje i charakterystyka ubezpieczeń życiowych 63 3.3.2. Rozwój rynku ubezpieczeń na życie 75 Rozdział 4 Dział II – pozostałe ubezpieczenia osobowe i majątkowe 77 4.1. Charakterystyka zakładów działających w ramach Działu II – Anna Jędrzychowska 77 4.2. Analiza finansowa działalności zakładów ubezpieczeń z Działu II – Paweł Jamróz 88 4.3. Analiza pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych – Kinga Stęplewska 95 4.3.1. Rodzaje i charakterystyka pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych 95 4.3.1.1. Ubezpieczenia wypadku i choroby 96 4.3.1.2. Ubezpieczenia casco 98 4.3.1.3. Ubezpieczenia cargo 102 4.3.1.4. Ubezpieczenia mienia od ognia i innych zdarzeń losowych 103 4.3.1.5. Ubezpieczenia OC 108 4.3.1.6. Ubezpieczenia finansowe 117 4.3.1.7. Ubezpieczenia ochrony prawnej (grupa 17) 121 4.3.1.8. Ubezpieczenia świadczenia pomocy na korzyść osób, które popadły w trudności w czasie podróży lub podczas nieobecności w miejscu zamieszkania (Grupa 18 121 4.3.2. Rozwój rynku pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych 122 Rozdział 5 Kanały dystrybucji ubezpieczeń – Justyna Witkowska 127 5.1. Kanały pośrednie 129 5.2. Inni pośrednicy instytucjonalni 135 5.3. Kanały bezpośrednie 136 Rozdział 6 Zarządzanie ryzykiem w zakładach ubezpieczeń – Ewa Poprawska 143 6.1. Ryzyko w działalności zakładu ubezpieczeń 143 6.1.1. Pojęcie ryzyka 143 6.1.2. Źródła i czynniki ryzyka 144 6.1.3. Rodzaje ryzyka w zakładzie ubezpieczeń 147 6.2. Proces zarządzania ryzykiem ubezpieczyciela 153 6.2.1. Proces zarządzania ryzykiem – pojęcie, cele 153 6.2.2. Etapy procesu zarządzania ryzykiem 155 6.2.2.1. Identyfikacja ryzyka ubezpieczyciela 157 6.2.2.2. Ocena ryzyka 160 6.2.2.3. Metody podjęcia ryzyka 160 6.3. Zarządzanie ryzykiem ubezpieczeniowym 161 6.3.1. Rodzaje umów reasekuracyjnych 169 6.3.2. Reasekuracja finansowa 174 6.3.3. Przegląd ubezpieczeniowych instrumentów finansowych 178 6.3.3.1. Obligacje 178 6.3.3.2. Opcje (ILW – insurance linked warranties) 179 6.3.3.3. Contingentcapital 180 6.3.3.4. Swapy katastrofowe 180 6.4. Zarządzanie ryzykiem kredytowym 181 6.5. Zarządzanie ryzykiem rynkowym 183 6.6. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym 186 6.7. Przestępczość ubezpieczeniowa 190 Rozdział 7 Nadzór nad rynkiem ubezpieczeń – Komisja Nadzoru Finansowego – Dorota Ostrowska 199 7.1. Podstawy prawne działania KNF 199 7.2. Międzynarodowa współpraca KNF 200 7.3. Skład, zadania i departamenty KNF 201 7.4. Kary nałożone przez KNF na rynku ubezpieczeniowym 207 Rozdział 8 Pozostałe instytucje na rynku ubezpieczeniowym – Anna Jędrzychowska 213 8.1. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny 213 8.2. Rzecznik Ubezpieczonych 217 8.3. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów 224 8.4. Polska Izba Ubezpieczeń 232 Część 2 Ubezpieczenia społeczne Rozdział 9 Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Beata Tarnowska 239 9.1. Wprowadzenie do tematyki ubezpieczeń społecznych 239 9.2. Podstawy prawne działania 242 9.3. Nadzór nad ZUS 247 9.4. Struktura organizacyjna 248 9.5. Ubezpieczenia i świadczenia 254 9.6. Sytuacja finansowa 259 Rozdział 10 Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Małgorzata Rutkowska-Podołowska 2