Opis
Jednym z głównych założeń normatywnej teorii podejmowania decyzji w warunkach ryzyka jest racjonalność decydenta, który na podstawie dostępnych informacji potrafi ocenić przyszłe wyniki decyzji oraz prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Racjonalny decydent dokonuje wyboru kierując się maksymalizacją oczekiwanej użyteczności. Jednakże w rzeczywistych sytuacjach decyzyjnych zaobserwowano zachowania decydentów niezgodne z założeniami racjonalności. Wyrazem zainteresowania modelowaniem rzeczywistych wyborów decydentów jest nagroda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych przyznana w 2017 roku Richardowi Thalerowi „za wkład w ekonomię behawioralną”. Według niego ekonomiści analizują wybory Homo economicus w abstrakcyjnej ekonomii, a nie wybory Homo sapiens w rzeczywistych warunkach. Te ostatnie są modelowanie m.in. za pomocą teorii perspektywy czy też jej wersji kumulacyjnej, której autorami są Daniel Kahneman (noblista w dziedzinie ekonomii z 2002 roku) oraz Amos Tversky (zmarły w 1996 roku). W podejściu behawioralnym zwraca się uwagę na kontekst decyzji, możliwe wyniki decyzji są odnoszone do przyjętego punktu referencyjnego i wyrażane w postaci względnych zysków i strat. Decydent subiektywnie je ocenia, wykazując awersję do ryzyka w obliczu zysków i skłonność do ryzyka obliczu strat oraz awersję do strat. Ponadto decydent subiektywnie ocenia prawdopodobieństwo wyników. W książce przeprowadzono analizę możliwości inwestycyjnych z punktu widzenia indywidualnego inwestora, który nie zawsze wybiera racjonalnie, a jego zachowanie może być opisane za pomocą zasad teorii perspektywy. Spis treściWprowadzenie 7 Rozdział 1 NORMATYWNE I DESKRYPTYWNE TEORIE DECYZJI 13 1.1. Relacja preferencji w zbiorze ryzykownych wariantów decyzyjnych 13 1.2. Konwencjonalne teorie podejmowania decyzji ryzykownych 15 1.3. Teoria perspektywy i jej rozwój 19 1.4. Obiektywne i subiektywne oceny decyzji inwestycyjnych 21 Rozdział 2 CZYNNIKI SUBIEKTYWNE W OCENIE DECYZJI RYZYKOWNYCH 30 2.1. Funkcja wartości 30 2.2. Awersja do ryzyka i awersja do strat 36 2.3. Funkcja wag prawdopodobieństwa 40 Rozdział 3 OCENA RYZYKOWNYCH WARIANTÓW DECYZYJNYCH W TEORII PERSPEKTYWY 48 3.1. Ocena PT dla rozkładów dyskretnych i ciągłych 48 3.2. Ocena CPT dla rozkładów dyskretnych i ciągłych 54 3.3. Wpływ punktu referencyjnego na ocenę wariantu decyzyjnego 57 3.4. Analiza złożonych problemów wyboru z wykorzystaniem drzew decyzyjnych 61 Rozdział 4 ZASTOSOWANIE TEORII PERSPEKTYWY DO OCENY INWESTYCJI GIEŁDOWYCH 72 4.1. Obiektywna i subiektywna ocena wartości akcji 73 4.2. Okres inwestycji a subiektywna ocena akcji 81 4.3. Subiektywna ocena portfela akcji 86 Zakończenie 95 Dodatek FUNKCJE OBLICZAJĄCE OCENY PT I CPT W JĘZYKU VBA W MS EXCEL 97 Bibliografia 109 Spis rysunków 121 Spis tabel 123