Opis
Rozprawa przedstawia historię sukcesów i porażek powojennego projektu filmowej współpracy między Polską a Czechosłowacją. Opisuje proces jego realizacji, kluczowe momenty, które miały decydujący wpływ na przebieg projektu, oraz analizuje przyczyny, dla których niektóre aspekty współpracy były realizowane z nadmiarem, a inne zakończyły się niepowodzeniem. Rozważa również, jakie konsekwencje przyniosła ta współpraca dla obu krajów. Tematem książki jest transfer kulturowy pomiędzy dwoma krajami socjalistycznymi w okresie zimnej wojny. W tym czasie współpraca filmowa między Polską a Czechosłowacją obejmowała wspólne produkcje filmowe, uczestnictwo w wydarzeniach branżowych i stowarzyszeniach, wymiany edukacyjne oraz wspólne uczestnictwo w festiwalach filmowych. Działania te tworzą – zrekonstruowany z perspektywy czasu – tzw. socjalistyczny internacjonalizm filmowy, czyli zestaw praktyk i postaw odzwierciedlających uczestnictwo w socjalistycznej kulturze filmowej, charakterystycznej dla krajów będących pod wpływem radzieckiej soft power. Praca dowodzi, że choć socjalistyczny internacjonalizm filmowy nie spełnił założeń politycznych, przejawił się w działaniach praktycznych: w zawodowych kontaktach, w realizowanych i niezrealizowanych projektach filmowych oraz we współtworzeniu wydarzeń kształtujących socjalistyczną kulturę filmową. Projekt ten wspierał modernizację polskiej kinematografii, wzmacniał symboliczny prestiż filmów, umożliwiał zdobywanie wiedzy i rozwijanie kontaktów zawodowych przez studentów, filmowców i pracowników branży filmowej, a także przyczyniał się do budowania wizerunku aktorów i aktorek. Spis treściWprowadzenie 7 Rozdział 1. Uwarunkowania współpracy filmowej pomiędzy Polską a Czechosłowacją 31 Barrandov – słowiańskie Hollywood 34 Aleksander Ford w Barrandovie 39 Rozdział 2. Wspólne projekty filmowe 47 Wyzwania koprodukcji – na przykładzie filmu Zadzwońcie do mojej żony 49 Perypetie wokół scenariusza filmu Zadzwońcie do mojej żony 55 Dlaczego Adam Mickiewicz okazał się lepszym kochankiem od Władysława Jagiellończyka? 58 „Co za biurokracja! W Polsce coś podobnego nie zdarzyłoby się!” 59 Braterstwo polsko-czechosłowackie? Tak, ale w rozsądnych granicach 61 Dlaczego w Warszawie nie ma ruin, a w Łodzi nie ma fabryk? 62 Polska – prawie jak zagranica 66 Recepcja filmu w Polsce i w Czechosłowacji 69 Podsumowanie 71 Rozdział 3. Mobilność edukacyjna 75 Polacy w czechosłowackich wyższych szkołach artystycznych 79 Pierwsza fala Polaków na FAMU 84 Druga fala Polaków na FAMU 99 Podsumowanie 107 Rozdział 4. Profesjonalizacja środowiska filmowego 111 Spotkania branżowe, konferencje i sympozja 112 Kontakty Polski i Czechosłowacji w dziedzinie filmu naukowego 116 Rozdział 5. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach 129 Formuła festiwalu 130 Festiwal filmowy jako przestrzeń realizacji polityki kulturalnej i punkt spotkań filmowców z obu stron żelaznej kurtyny 134 Międzynarodowy Filmowy Festiwal Mas Pracujących jako przedłużenie MFF Karlowe Wary 137 Pierwsze lata MFF Karlowe Wary – filmy i nagrody 140 Próby odnowy formuły festiwalu 144 Podsumowanie 150 Polskie filmy na MFF Karlowe Wary 151 Nagrody dla polskiego kina na MFF w Karlowych Warach 152 Selekcja filmów na festiwal w Karlowych Warach jako odbicie hierarchii festiwali filmowych 158 Lata 1948–1949 – złoty okres polskiego kina na MFF w Karlowych Warach 163 Nagrody z MFF w Karlowych Warach jako element budowania prestiżu polskiego kina w kraju i za granicą 169 Podsumowanie 171 Delegacje, jury, wystawy plakatów 174 Polacy w Jury Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Karlowych Warach 180 Międzynarodowa Wystawa Plakatów i Międzynarodowa Wystawa Fotografii Filmowej 180 Polskie aktorki filmowe w socjalistycznym systemie gwiazd 185 Znaczenie gwiazd dla nowej strategii festiwalu w Karlowych Warach 188 Proces tworzenia gwiazd w socjalistycznej kulturze filmowej – przypadek aktorek z Polski 191 Bilans udziału polskich aktorek na festiwalu w Karlowych Warach 200 Zakończenie 207 Podziękowania 217 Bibliografia 221 Filmografia 241 Nota edytorska 247 Źródła ilustracji 249 Indeks osobowy 251 Streszczenie 257 Summary 259