Opis
W książce przedstawiono pogłębioną analizę charakteru prawnego i konstrukcji służebności gruntowych, problematykę posiadania, nabywania (w tym wskutek zasiedzenia) służebności, zagadnienie kształtowania oraz zmiany ich treści, wykonywania i ochrony. Instytucja służebności gruntowych pełni ważne społeczno-gospodarcze funkcje. Niewłaściwa konfiguracja gruntów, brak dostępu do drogi publicznej, źródeł wody, energii itd. mogą być niwelowane przez odpowiednie postaci służebności. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona dla teoretyków prawa, studentów kierunków prawniczych oraz dla praktyków zajmujących się problematyką służebności gruntowych, dla których może mieć szczególne znaczenie między innymi pogłębiona analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego. "Monografia Michała Warcińskiego wypełnia istotną lukę na rynku wydawniczym. W literaturze cywilistycznej problematyka służebności gruntowych nie doczekała się w okresie ostatnich kilkudziesięciu lat pogłębionego i całościowego opracowania (...). Istotną zaletą ujęcia proponowanego przez autora jest umiejętność wiązania skomplikowanych niekiedy wątków teoretycznych ze znaczeniem praktycznym analizowanych interpretacji. Autor posługuje się licznymi przykładami, które pozwalają śledzić dobrze prowadzony wywód i uruchamiać wyobraźnię czytelnika. Jednocześnie warto zaznaczyć, że odwoływanie się do wymiaru praktycznego analizy nie uszczupla wartości klarownej i precyzyjnej analizy teoretycznej". Prof. zw. dr hab. Marek Safjan Spis treściWykaz skrótów str. 13 Wprowadzenie str. 19 Rozdział I Pojęcie służebności gruntowej str. 25 1. Uwagi ogólne str. 25 2. Rys historyczny str. 28 2.1. Służebności gruntowe w prawie rzymskim str. 28 2.2. Instytucja "wolności" w Polsce przedrozbiorowej str. 34 2.3. Służebności gruntowe w dzielnicy rosyjskiej str. 40 2.3.1. Regulacje na terytorium Królestwa Polskiego str. 40 2.3.2. Regulacje na tzw. Ziemiach Zabranych str. 57 2.4. Służebności gruntowe w dzielnicy niemieckiej str. 60 2.5. Służebności gruntowe w dzielnicy austriackiej str. 64 2.6. Projekty prawa rzeczowego II RP oraz dekret - Prawo rzeczowe z 1946 r. str. 72 2.7. Służebności gruntowe w projektach kodeksu cywilnego str. 77 3. Charakter prawny służebności gruntowej str. 78 3.1. Istota ograniczenia własności str. 78 3.2. Prawo bezwzględne str. 82 3.3. Prawo bezpośrednie str. 87 3.4. Prawo związane str. 88 3.5. Część składowa str. 91 3.6. Prawo bezterminowe str. 98 3.7. Prawo niepodzielne str. 103 3.7.1. Uwagi ogólne str. 103 3.7.2. Podmiot str. 104 3.7.3. Przedmiot str. 108 3.7.4. Treść str. 112 Rozdział II Celowość służebności gruntowej str. 115 1. Uwagi ogólne str. 115 2. Cel a struktura prawa podmiotowego str. 116 3. Legalność celu str. 118 4. Obiektywność celu str. 120 5. Bezpośredniość celu str. 129 6. Osiągalność celu str. 131 7. Trwałość realizacji celu str. 134 8. Środki realizacji celu str. 135 Rozdział III Posiadanie służebności gruntowych str. 137 1. Pojęcie i funkcja str. 137 2. Rys historyczny str. 141 3. Posiadanie według art. 352 k.c. str. 150 3.1. Charakter posiadania str. 150 3.2. Posiadanie służebności gruntowych czynnych oraz biernych str. 158 4. Prekarium str. 161 5. Nabycie i utrata posiadania str. 165 5.1. Nabycie pierwotne str. 165 5.2. Nabycie pochodne str. 166 5.3. Dziedziczenie str. 168 5.4. Utrata str. 173 Rozdział IV Nabycie służebności gruntowych str. 175 1. Uwagi ogólne str. 175 2. Umowa str. 175 2.1. Charakter prawny str. 175 2.2. Celowość służebności gruntowej str. 191 2.3. Warunek lub termin str. 194 2.4. Forma str. 196 3. Zasiedzenie str. 197 3.1. Uwagi ogólne str. 197 3.2. Posiadanie według art. 292 k.c. str. 200 3.2.1. Posiadanie służebności gruntowej czynnej str. 200 3.2.2. Urządzenie trwałe i widoczne str. 204 3.2.2.1. Uwagi ogólne str. 204 3.2.2.2. Pojęcie urządzenia str. 204 3.2.2.3. Trwałość urządzenia str. 206 3.2.2.4. Widoczność urządzenia str. 207 3.2.2.5. Położenie urządzenia str. 209 3.2.2.6. Podmiot wznoszący urządzenie str. 211 3.3. Przymiot właściciela nieruchomości potencjalnie władnącej str. 219 3.4. Celowość służebności gruntowej str. 221 3.5. Najmniejsza uciążliwość str. 223 3.6. Bieg terminu zasiedzenia str. 227 3.6.1. Uwagi ogólne str. 227 3.6.2. Początek biegu terminu str. 228 3.6.3. Zawieszenie biegu terminu str. 229 3.6.4. Wstrzymanie biegu terminu str. 230 3.6.5. Przerwanie biegu terminu str. 233 3.7. Doliczenie okresu posiadania poprzednika str. 236 3.8. Dobra wiara str. 237 3.9. Zagadnienia intertemporalne str. 241 4. Zapis windykacyjny str. 245 5. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych str. 247 6. Zasiedzenie nieruchomości władnącej a nabycie służebności gruntowej str. 249 7. Przeniesienie służebności gruntowej str. 251 8. Wpis do księgi wieczystej str. 252 8.1. Uwagi ogólne str. 252 8.2. Kognicja sądu wieczystoksięgowego str. 257 Rozdział V Treść i wykonywanie służebności gruntowych str. 261 1. Uwagi ogólne str. 261 2. Przedmiot służebności gruntowych str. 262 2.1. Przedmiot obciążenia i wykonywania str. 262 2.2. Nieruc