Opis
Implementacja systemów zarządzania zgodnością (Compliance Management Systems, CMS) to jedno z najdynamiczniej rozwijających się zjawisk w ostatnim czasie. Na płaszczyźnie globalnej podejmowane są działania w zakresie wypracowywania standardów compliance: w grudniu 2014 r. została przyjęta norma ISO 19600 Compliance Management Systems, a w październiku 2016 r. norma ISO 37001 Anti-Bribery Management Systems. Wprowadzanie systemów compliance zalecane jest również przez nowe Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW. Publikacja stanowi pierwsze na polskim rynku opracowanie poświęcone roli organów spółki kapitałowej w realizacji funkcji compliance, w którym autor wskazuje: jakie są obowiązki organów spółek kapitałowych pod kątem wymogu realizacji tych funkcji, co składa się na ich kanon w przedsiębiorstwie, jakie podejście do określania obowiązków członków organów spółek kapitałowych dominuje w Polsce oraz jakie są mankamenty tego rozwiązania. Monografia jest przeznaczona przede wszystkim dla adwokatów i radców prawnych, którym pomoże w działalności w zakresie doradztwa obejmującego wdrażanie systemów compliance. Powinna też zainteresować pracowników naukowych zajmujących się omawianymi zagadnieniami oraz prawem spółek, jak również menedżerów, członków zarządów spółek kapitałowych, przedsiębiorców i osoby odpowiedzialne za zapewnienie zgodności w zakresie realizacji w spółce funkcji compliance. Spis treściWykaz skrótów 15 Wstęp 19 A. Compliance: aktualny stan rozwoju 19 B. Problem badawczy i tok analizy 25 Rozdział I Compliance - zagadnienia ogólne 29 A. Definicja 29 I. Etymologia słowa compliance 29 II. Rozumienie compliance dla przedmiotu badawczego pracy 30 1. Compliance w znaczeniu materialnym 32 a. Hard law 33 b. Self regulatory law 35 c. Definicja w normie ISO 19600 38 2. Compliance w znaczeniu formalnym (system zarządzania compliance) 38 a. Cele 39 b. Organizacja compliance 41 c. Środki compliance 42 III. Odgraniczenie terminologiczne compliance od pojęć pokrewnych i innych jednostek 45 1. Corporate governance 45 2. Corporate social responsibility 47 3. Wewnętrzne jednostki organizacyjne 48 a. Dział prawny 48 b. Zarządzanie ryzykiem 50 c. Jednostki wspierające realizację celów przedsiębiorstwa 50 d. Inne jednostki 52 B. Przyczyny i kierunki rozwoju compliance 53 I. Rozwój w ujęciu historycznym 53 II. Dynamiczny wzrost znaczenia w ostatnim czasie 56 1. Zwiększająca się liczba regulacji prawnych 56 2. Dotkliwa odpowiedzialność 57 3. Prawny wymóg realizacji funkcji compliance 60 4. Znak czasów 61 III. Wnioski i perspektywy rozwoju 63 C. Funkcje compliance 65 I. Funkcja ochronna 66 II. Funkcja doradcza i informacyjna 66 III. Funkcja kontrolna i dowodowa 67 IV. Funkcja zagwarantowania jakości 67 V. Funkcja marketingowa 68 Rozdział II Realizacja funkcji compliance w niemieckim prawie spółek kapitałowych 69 A. Rola zarządu spółki akcyjnej w realizacji funkcji compliance 70 I. Uwagi wstępne - przedmiot badania 70 II. Kierowanie spółką akcyjną na własną odpowiedzialność 71 1. Treść kompetencji 71 2. Compliance a kierowanie spółką 74 a. Compliance jako element kierowania spółką 74 b. Swoboda zarządu 76 c. Ocena stanowisk 78 III. Należyta staranność zarządcy spółki 79 1. Ogólna charakterystyka wzorca staranności 79 a. Dualistyczny charakter należytej staranności 80 aa. Miernik staranności 81 bb. Źródło obiektywnych obowiązków członków zarządu 82 cc. Odpowiedzialność odszkodowawcza członka zarządu wobec spółki 82 b. Znaczenie z punktu widzenia compliance 87 2. Obowiązek legalizmu 88 a. Treść obowiązku 88 aa. Legalizm w aspekcie wewnętrznym 90 bb. Legalizm w aspekcie zewnętrznym 91 b. Znaczenie compliance 94 aa. Compliance jako legalizm 94 bb. Compliance jako wymogi o charakterze organizacyjnym 95 3. Obowiązek starannego kierowania spółką i jej przedsiębiorstwem 100 a. Treść obowiązku 100 b. Znaczenie compliance 101 aa. Odpowiednia organizacja przedsiębiorstwa 102 bb. Odpowiedni wewnętrzny przepływ informacji 105 4. Obowiązek kontroli 107 a. Treść obowiązku 107 b. Znaczenie compliance 109 aa. Kontrola wertykalna 109 bb. Kontrola horyzontalna 111 IV. Wykrywanie zagrożeń dla istnienia spółki 112 1. Treść obowiązku 113 2. Znaczenie compliance 114 a. Paragraf 91 ust. 2 AktG jako źródło obowiązku posiadania CMS 114 b. Niedopuszczalność wywodzenia obowiązku posiadania CMS z § 91 ust. 2 AktG 116 c. Ocena stanowisk 117 V. Zasada biznesowej oceny sytuacji 118 1. Zakres stosowania 119 2. Związki zasady biznesowej oceny sytuacji i compliance 121 a. Realizacja w spółce funkcji compliance jako decyzja biznesowa 121 aa. Implementacja CMS 121 bb. Ukształtowanie CMS 124 cc. Granice możliwości powoływania się na zasadę biznesowej oceny sytuacji odnośnie do CMS 126 b. CMS jako źródło odpowiednich informacji 130 VI. Podsumowanie: ogólny obowiązek zarządu spółki akcyjnej implementacji CMS? 131 1. Reprezentowane w nauce stanowiska 131 2. Ocena stanowisk i wnioski 133 3. Deutscher Corporate Governance Kodex 137 a. Charakter regulacji 138 b.