Opis
Publikacja jest zbiorem esejów autorstwa naukowców, ekspertów, dziennikarzy, aktywistów a zarazem obywateli zaangażowanych w życie publiczne Rzeczypospolitej. Każdy z tekstów koncentruje się na konkretnej regulacji Konstytucji, którą autorzy analizują i proponują jej reinterpretację lub zmianę. Autorzy skupiają się przede wszystkim na wykładni i stosowaniu prawa konstytucyjnego, niekiedy również odnosząc się do procesu jego tworzenia. W wielu przypadkach formułują krytyczne oceny obecnego stanu prawnego, jednocześnie przedstawiając konkretne propozycje jego ulepszenia. Eseje dotyczą kluczowych zagadnień regulowanych przez Konstytucję, jak: ustrój Rzeczpospolitej; wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela; urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz Rada Ministrów i administracja rządowa; samorząd terytorialny, a także sądy i trybunały. Książka przeznaczona jest dla pracowników administracji rządowej, w tym legislatorów, a także do środowiska akademickiego – pracowników naukowych specjalizujących się w zakresie prawa konstytucyjnego, administracyjnego i samorządowego oraz studentów prawa, administracji, politologii. Spis treściSpis treści „Przepis na Rzeczpospolitą. Alternatywny komentarz do ustawy zasadniczej” Zawartość Nr strony Wstęp 9 RZECZPOSPOLITA Rafał Matyja - Unitarne, spójne i różnorodne. Terytorialne aspekty ustroju Rzeczpospolitej Polskiej 15 Joanna Erbel - Suwerenność żywnościowa. Prawo narodów i społeczności lokalnych do samodzielnej i bezpiecznej polityki rolnej i przetwórczej 27 Kamil Olzacki - Osobowość prawna elementów środowiska naturalnego 41 Jakub H. Szlachetko - Od analogowych po autonomiczne. Próba redefinicji pojęcia „organ administracji publicznej” 55 Mariusz T. Kłoda - Rzeczpospolita Polska „w przestrzeni” międzynarodowego prawa kosmicznego 67 Jan Oleszczuk-Zygmuntowski - Społeczna, nie tylko rynkowa. O konieczności dialogu, współzarządzania i ekonomii społecznej w ustroju gospodarczym Rzeczypospolitej Polskiej 77 Łukasz Mikuła - Przestrzeń i jej planowanie. Między dobrem wspólnym a ochroną własności 95 Tatiana Tymosiewicz - Własność nie taka święta. Konstytucyjność systemu wywłaszczeń 107 WOLNOŚCI, PRAWA I OBOWIĄZKI CZŁOWIEKA I OBYWATELA Wojciech Zalewski - Czy w przepisach na Rzeczpospolitą jest miejsce na „prawo do nadziei”? 123 Łukasz Cora - Modernizacja procesu karnego. Problemy na dziś, wyzwania na jutro 139 Karolina Wilamowska - Rzeczpospolita w erze sztucznej inteligencji: nadzór, bezpieczeństwo i prawa obywatelskie 149 Andrzej Porębski - Władza technologiczna i dostęp do informacji o jej sprawowaniu 167 Andrzej Porębski - Świat internetowych influencerów potrzebuje skutecznych regulacji 185 PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Jerzy Zajadło - Prerogatywy prezydenckie. Urealniając konstytucyjną instytucję 207 RADA MINISTRÓW I ADMINISTRACJA RZĄDOWA Irena Lipowicz - Służba cywilna. Przesłanki odnowy 217 SAMORZĄD TERYTORIALNY Jakub H. Szlachetko - Śladami Ojców Założycieli Trzeciej Rzeczypospolitej Polskiej. Akt III reformy samorządu terytorialnego 237 Kamil Olzacki - Uspołecznianie realizacji zadań publicznych w samorządzie terytorialnym za pomocą partycypacyjnego zarządzania zasobami wspólnymi (commons) 251 SĄDY I TRYBUNAŁY Patrycja J. Suwaj - We współczesnym państwie od sędziów administracyjnych, oprócz niezawisłości, niezależności i bezstronności, możemy oczekiwać więcej 267 PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE Kamil Stępniak - Konstytucjonalizm cyniczny 281