Opis
„Ecce homo” – mówi Poncjusz Piłat i wskazuje na Jezusa. W odpowiedzi słyszy krzyki tłumu: „Ukrzyżuj Go!” „Ukrzyżuj!” Piłat jeszcze się waha, liczy na to, że to wystarczy, ale w końcu ustępuje i wydaje wyrok śmierci. Karę wykonano. To było właśnie to 5 minut, które w historii świata miał Piłat, nawet jeśli nie za bardzo przejmował się tym, co się stało. Ale był to ten moment, który rozpamiętują wszystkie wieki. Ten moment, o który pyta ludzkość, bo nie rozumie, nie godzi się, chciałaby to zmienić, „unieważnić”. Ale pyta też o to – Jak naprawdę było? Pyta – Dlaczego? Książka przedstawia opis i analizę procesu Jezusa w świetle norm rzymskiego prawa karnego materialnego i procesowego. Analizując materię źródłową oraz kreśląc tło polityczne, społeczne i kulturowe ówczesnej prowincji Judei, stawiane są pytania i proponowane odpowiedzi na nie. Przykładowo: Na ile przekazy źródłowe pozwalają na rekonstrukcję przebiegu postepowania w sprawie Jezusa? Jakie były poszczególne kolejne etapy tego postępowania? Kto skazał Jezusa na śmierć – Żydzi czy Rzymianie? Z jakiego powodu Jezus został w rzeczywistości skazany? Religijnego czy politycznego? Czy wyrok skazujący Piłata (a może i decyzja Sanhedrynu) został wydany zgodnie z ówczesnymi regułami postępowania w sprawach karnych? Czy wina Jezusa została wystarczająco udowodniona, czy Jezus był raczej ofiarą ogromnego błędu procesowego? Czy wyrok był sprawiedliwy? Czy, a jeśli tak, to w jaki sposób możliwa jest rewizja wyroku wydanego w tym postępowaniu? W świetle tych rozważań pojawiają się także takie fundamentalne i uniwersalne dla prawnika kwestie, jak: Czy dla prawnika ważne jest poszukiwanie prawdy, czy tylko przestrzeganie procedury? Co prawnik ma zrobić, gdy to od niego zależy decyzja? Co to znaczy być odważnym w prawie? Autorka ma nadzieję, że obok informacji, objaśnień i propozycji interpretacji, Czytelnik znajdzie w tym studium także pole dla własnej refleksji. Spis treściSŁOWO WSTĘPNE SŁOWO WSTĘPNE DO I WYDANIA Z RECENZJI KS. A. BONIECKIEGO WYKAZ SKRÓTÓW STOSOWANYCH W TEKŚCIE WPROWADZENIE : PROCES W SPRAWIE JEZUSA – TEMAT AKTUALNY ŹRÓDŁA HISTORYCZNE DOTYCZĄCE PROCESU JEZUSA Rozdział 1 Źródła potwierdzające historyczność wydarzeń 1.1. Ewangelie kanoniczne 1.2. Apokryfy 1.3. Wzmianka Tacyta 1.4. List Pliniusza Młodszego 1.5. Józef Flawiusz i Testimonium Flavianum Rozdział 2 Źródła do odtworzenia sytuacji politycznej i społecznej w prowincji Judei oraz do rekonstrukcji rzymskiej procedury karnej w prowincjach w okresie wczesnego pryncypatu TŁO HISTORYCZNO- RAWNE PROCESU Rozdział 1 Judea jako rzymska prowincja Rozdział 2 Organizacja prowincji Rozdział 3 Imperium prowincjonalne Rozdział 4 Sądownictwo w prowincjach Rozdział 5 Cognitio extra ordinem w sprawach karnych CZĘŚĆ III POSTĘPOWANIE SĄDOWE W SPRAWIE JEZUSA Z NAZARETU Rozdział 1 Aresztowanie i sformułowanie zarzutów 1.1. Aresztowanie 1.2. Właściwość sądowa Rozdział 2 Analiza poszczególnych elementów postępowania 2.1. Zasady procesowe 2.1.1. Zasada jawności postępowania 2.1.2. Zasada ustności postępowania 2.1.3. Zasada bezpośredniości postępowania 2.2. Ramy organizacyjne procesu 2.2.1. Czas postępowania 2.2.2. Miejsce 2.2.3. Język Rozdział 3 Postępowanie rozpoznawcze 3.1. Tryb postępowania 3.2. Zarzuty 3.3. Sąd – kształt i skład organu decyzyjnego 3.4. Strony postępowania 3.5. Postępowanie dowodowe 3.5.1. Środki dowodowe 3.5.2. Interrogatio i prawo do obrony 3.5.3. Confessio i absolutio? 3.5.4. Fustium castigatio 3.5.5. Problem privilegium paschale 3.6. Wydanie wyroku 3.6.1. Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris! 3.6.2. Crimen laesae maiestatis – Piłat czy Jezus? 3.6.3. Formuła wyroku 3.6.4. Skutki wyroku 3.6.5. Ocena wyroku 3.6.6. Czy Piłat mógł wydać inny wyrok? Rozdział 4 Postępowanie wykonawcze CZĘŚĆ IV „PROCES ” PRZED SANHEDRYNEM I JEGO PRAWNA RELACJA DO PROCESU RZYMSKIEGO Rozdział 1 Sanhedryn jako żydowska Najwyższa Rada polityczno-religijna Rozdział 2 Legalność postępowania przed Sanhedrynem Rozdział 3 Jurysdykcja w sprawach zagrożonych karą śmierci 3.1. Pełnia władzy jurysdykcyjnej 3.2. Konieczność zatwierdzenia w celu wykonania 3.3. Wyłączenie kompetencji w sprawach zagrożonych karą śmierci 3.4. Wykonywanie wyroków śmierci ZAKOŃCZENIE ZESTAWIENIE OPISÓW WYDARZEŃ WEDŁUG EWANGELII KANONICZNYCH APPENDIX 1. REWIZJA WYROKU W SPRAWIE JEZUSA Z NAZARETU INDEX LOCORUM / WYKAZ CYTOWANYCH ŹRÓDEŁ INDEX LIBRORUM / WYKAZ CYTOWANEJ LITERATURY WYBÓR LITERATURY DODATKOWEJ NA TEMAT PROCESU JEZUSA – LATA 2012–2024 RIASSUNTO / STRESZCZENIE