Opis
Niniejsza książka jest drugim, rozszerzonym wydaniem zbioru artykułów o tematyce prawnopodatkowej, powstałych w latach 2020–2023. Po w sumie niewielkich zmianach redakcyjnych i pominięciu niektórych fragmentów tekstów oddajemy do rąk Czytelników unikatową książkę na temat prawa podatkowego. Na czym polega jej wyjątkowość? Po pierwsze na tym, że Autor porusza problemy, których próżno szukać w dominującym nurcie narracji fasadowych, a zwłaszcza w tzw. opiniotwórczych mediach. Tam dominuje zmistyfikowany obraz „złego fiskusa” i „poczciwych podatników”, którymi są również podmioty przyłapane na ucieczce od opodatkowania. Nikt tam nie pisze o lobbingu, który rządzi treścią przepisów podatkowych, bo przynajmniej część tzw. czwartej władzy uwikłana jest w tę działalność. Po drugie Autor ujawnia pozorne nonsensy prawa podatkowego i stara się udzielić odpowiedzi na pytanie, czy są one próbą celowego zohydzenia polskiego prawa i naszej państwowości, czy „tylko” wynikiem niekompetencji „ludzi z rynku”, którzy ponoć piszą przepisy podatkowe. Po trzecie Autor opisuje rolę tzw. biznesu optymalizacyjnego, który od co najmniej kilkunastu lat ma większy wpływ na kształt systemu podatkowego niż jakakolwiek oficjalna siła polityczna. Po czwarte wreszcie Autor uogólnia wnioski sformułowane na kanwie stanowienia, interpretacji i stosowania prawa podatkowego, które prawdopodobnie mają zastosowanie do wielu (większości?) dziedzin naszej państwowości. Mimo że wykorzystane w tej książce teksty powstały w ciągu trzech lat, czyli również „przed wojną”, nie tylko zachowały one aktualność, lecz także przede wszystkim obrazują problemy, które mają charakter uniwersalny. I to niezależnie od tego, czy panujący ustrój nazwiemy „demokracją liberalną”, czy „wschodnioeuropejskim autorytaryzmem”. Książka jest wyjątkowa, polecamy ją uwadze Czytelników. Pragniemy tylko przypomnieć, że zbiory artykułów autorstwa Witolda Modzelewskiego ukazywały się już wielokrotnie. Przypomnimy tylko te najważniejsze: – Podatkowy rachunek sumienia (2010), – Faktografia, czyli myśli o świtaniu. Felietony opublikowane w „Fakcie” (dodatek „Fakt Pieniądze”) w latach 2010–2012, – Nieuczesany komentarz o rządzeniu, podatkach i państwie naszym (tom I – 2011, tom VIII – 2019), – Myśli chore (tom I – 2020, tom II – 2021), Zapraszamy do lektury poprzednich książek Witolda Modzelewskiego. Są do nabycia w wersji papierowej i elektronicznej w księgarni internetowej Instytutu Studiów Podatkowych: https://isp-modzelewski.pl/sklep/. Spis treści Od Wydawcy ………………………………………… 9 Od Autora …………………………………………….11 Rozdział I Istota prawa podatkowego ………………………………………………………..13 1. Czym jest dziś prawo podatkowe? ……………………………………………15 2. Kto rządzi prawem podatkowym? …………………………………………….17 3. Kto w rzeczywistości rządzi polskim prawem podatkowym?..……….. 19 4. Słowo o naszej suwerenności podatkowej ……………………………………… 21 5. Refleksje wokół podmiotowości prawnopodatkowej …………………..23 6. Podatnik bierny w podatkach obrotowych – zarys problemu………….. 25 7. Czy samorządowe jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej nie są płatnikiem z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z osobami fizycznymi? ……………..27 8. Jednostka samorządu terytorialnego jako podatnik VAT – czyli o naszych absurdach podatkowych… 29 9. Stawki jako element konstrukcji podatku – problemy sporne ………. 31 10. Intuicyjne prawo podatkowe ……………………………………………….33 11. Nowa treść słów podstawowych …………………………………………..34 12. Prawo „niedoczytane”, czyli najważniejszy byt funkcjonalny współczesnego prawa podatkowego… 36 13. „Prawo nieprzeczytane”, czyli kilka słów o naszej praworządności…38 14. Nie rozszerzymy dalej sukcesji prawnopodatkowej …………………..39 15. Deklaracje podatkowe – problemy niesporne …………………………. 41 16. Czy podatnicy, zwłaszcza będący przedsiębiorcami, mają (choć trochę) zaufania do prawa podatkowego? ………………………………………………………………………43 17. Czy psucie prawa podatkowego jest wynikiem nieudolności czy spisku? ……….46 Rozdział II Stanowienie prawa podatkowego ……………………………………………..49 18. Podstawowe refleksje o stanowieniu prawa podatkowego ………….51 19. Patologie procesu tworzenia przepisów podatkowych ……………..53 20. Skąd biorą się patologiczne przepisy podatkowe? ……………………55 21. Współczesne państwo jest „firmą usługową”, którą posługują się interesariusze ………………..57 22. Komplikowanie przepisów podatkowych w służbie wielkiej polityki …………………………………59 23. Kto w rzeczywistości rządzi treścią stanowionych w Polsce przepisów podatkowych? …………62 24. Istotą współczesnego prawa podatkowego jest chaos legislacyjny i interpretacyjny ……………65 25. Kto jest autorem unijnych patologii dotyczących podatku od wartości dodanej? ………………….67 26. Harmonizacja podatku od towarów i usług, czyli trzecia wielka grabież obywateli naszego kraju ….70 27. Kolejne pułapki wspólnotowej wersji podatku od towarów i usług ……………………..72 28. Czy przepisy o podatku od towarów i usług są stanowione w dobrej wierze? …………………74 29. Co dalej z harmonizacją akcyzy i VAT? ……………………………….77 30. Po