Opis
W publikacji w przystępny sposób omówiono problematykę współczesnego polskiego systemu prawa finansowego, m.in.: • prawa finansów publicznych, w tym zagadnień dotyczących budżetu państwa, deficytu i długu publicznego, zasad gospodarki finansowej w jednostkach sektora finansów publicznych, finansów jednostek samorządu terytorialnego, finansów publicznych Unii Europejskiej oraz unijnych polityk i funduszy; • zasad, źródeł i wykładni prawa podatkowego, a także normatywnych elementów konstrukcji podatków, sankcji podatkowych i unikania opodatkowania; • ogólnego materialnego prawa podatkowego oraz szczegółowego prawa podatkowego w podziale na podatki dochodowe, obrotowe i majątkowe; • publicznego prawa bankowego, z uwzględnieniem m.in. zagadnień dotyczących Narodowego Banku Polskiego, Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiego Systemu Banków Centralnych, działalności bankowej, nadzoru bankowego oraz systemu ochrony depozytów i interesów klientów banku. W podręczniku nie tylko wyjaśniono podstawowe instytucje i regulacje prawne, lecz także przedstawiono ocenę ich funkcjonowania w praktyce. Autorami opracowania są pracownicy Katedry Prawa Finansowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Książka przeznaczona jest dla studentów prawa, administracji i zarządzania, a także dla słuchaczy studiów podyplomowych o profilu finansowym i podatkowym. Będzie cennym źródłem wiedzy dla praktyków specjalizujących się w finansach samorządowych, podatkach i bankowości. Spis treściWykaz skrótów.............................................................................................................. 15 Część pierwsza PRAWO FINANSÓW PUBLICZNYCH Rozdział I Podstawy finansów publicznych i prawa finansów publicznych......................... 23 A. Podstawy finansów publicznych........................................................................ 23 1. Pojęcie finansów publicznych w nauce finansów i w polskim prawie finansowym....................... 23 2. Funkcje finansów publicznych.................................................................... 29 2.1. Tradycyjne funkcje ekonomiczne finansów publicznych............. 29 2.2. Współczesne funkcje finansów publicznych................................... 30 3. Skarb Państwa – podstawowe zasady......................................................... 33 B. System finansowy państwa................................................................................. 37 1. Publiczny system finansowy........................................................................ 37 2. Rynkowy system finansowy......................................................................... 42 C. Prawo finansowe................................................................................................... 46 1. System prawa finansowego........................................................................... 46 2. Źródła prawa finansowego........................................................................... 51 D. Sektor finansów publicznych.............................................................................. 60 1. Pojęcie i zakres sektora finansów publicznych.......................................... 60 2. Jednostki budżetowe – klasyczna forma brutto gospodarki budżetowej.................................. 69 3. Formy netto sektora finansów publicznych............................................... 71 4. Środki finansowe na cele publiczne............................................................ 87 4.1. Pojęcie środków publicznych............................................................ 87 4.2. Rodzaje środków publicznych........................................................... 89 4.3. Dochody i przychody publiczne....................................................... 92 4.4. Wydatki publiczne.............................................................................. 97 Rozdział II Budżet państwa oraz deficyt i dług publiczny........................................................ 105 A. Ewolucja gospodarki budżetowej, budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego w Polsce................................................................... 105 B. Pojęcie budżetu, gospodarki budżetowej, ustawy budżetowej i prawa budżetowego............... 112 1. Budżet państwa, gospodarka budżetowa................................................... 112 2. Prawo budżetowe, ustawa budżetowa, budżet państwa i inne budżety publiczne....................... 118 C. Zasady budżetowe................................................................................................ 129 D. Klasyfikacja budżetowa....................................................................................... 139 E. Procedura budżetowa.......................................................................................... 144 Rozdział III Finanse jednostek samorządu terytorialnego........................................................ 163 A. Konstytucyjne i prawnomiędzynarodowe za