Opis
Obecnie przed samorządami lokalnymi stoją duże wyzwania, których podłożem były zmiany ustrojowe, gospodarcze i społeczne mające miejsce na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Spowodowały one, że samorządy lokalne funkcjonują w innych warunkach, czego przejawem jest chociażby rosnąca konkurencja wśród gmin w walce o różne zasoby czy w możliwościach dostosowywania się do zmian zachodzących w otoczeniu. Wzrosły także wymagania społeczeństwa wobec władzy lokalnej, od której oczekuje się właściwych działań na rzecz rozwoju danej jednostki samorządu terytorialnego. Spis treściWstęp 7 1. Sformułowanie problemu badawczego oraz założenia metodyczne pracy 11 1.1. Cele pracy i hipotezy badawcze 11 1.2. Metodyka badań i materiały źródłowe 13 1.2.1. Podstawy metodyczne oceny poziomu rozwoju jednostek terytorial-nych szczebla gminnego i ich klasyfikacji 13 1.2.2. Założenia metodyczne analizy potencjału instytucjonalnego admini-stracji lokalnej 19 1.2.3. Metodyka badań dotycząca związku między poziomem potencjału instytucjonalnego urzędów gmin a poziomem rozwoju lokalnego 22 1.2.4. Materiały źródłowe 25 1.3. Problem badawczy w literaturze przedmiotu 27 2. Wybrane aspekty rozwoju lokalnego 39 2.1. Rozwój lokalny – zarys problematyki 39 2.2. Metody i ich wykorzystanie w określaniu poziomu rozwoju gminy 45 2.3. Rola i miejsce administracji gminnej w zarządzaniu rozwojem lokalnym 49 2.4. Specyfika zarządzania w samorządzie terytorialnym – podobieństwa i róż-nice w zarządzaniu jednostką gospodarczą a jednostką terytorialną 53 3. Urząd gminy jako jednostka organizacyjna administracji lokalnej 62 3.1. Urząd gminy jako organizacja publiczna 62 3.2. Istota, cechy i cele funkcjonowania urzędu gminy 65 3.3. Charakterystyka działań urzędu gminy – od administrowania do zarządzania 68 3.4. Główne modele zarządzania w administracji publicznej 71 4. Ujęcie instytucjonalne administracji lokalnej 78 4.1. Pojęcie instytucji w teorii ekonomii 78 4.2. Zmiana instytucjonalna – źródła, mechanizmy 82 4.3. Pojęcie i struktura potencjału instytucjonalnego urzędu gminy 87 5. Poziom rozwoju gmin Podkarpacia w świetle wyników badań 94 5.1. Ogólna prezentacja województwa podkarpackiego 94 5.2. Klasyfikacja gmin z uwzględnieniem wskaźnika syntetycznego rozwoju lo-kalnego 98 5.3. Typowanie gmin do badań szczegółowych i ich położenie 106 5.4. Ocena poziomu rozwoju gmin 108 6. Analiza poziomu potencjału instytucjonalnego urzędów gmin Podkarpacia 113 6.1. Charakterystyka obszarów i kryteriów zarządzania potencjału instytucjo-nalnego urzędu gminy 113 6.2. Pomiar rozwoju potencjału instytucjonalnego w urzędach gmin 125 6.3. Klasyfikacja badanych jednostek administracji lokalnej ze względu na osią-g¬nięty poziom potencjału instytucjonalnego 137 7. Ocena związku między poziomem rozwoju potencjału instytucjonalnego urzę-dów gmin a poziomem rozwoju gmin województwa podkarpackiego 146 7.1. Analiza zależności między potencjałem instytucjonalnym a poziomem roz-woju gmin województwa podkarpackiego 146 7.2. Poziom rozwoju lokalnego i poziom rozwoju potencjału instytucjonalnego według typu gminy 154 7.3. Poziom rozwoju potencjału instytucjonalnego oraz jego obszarów a poziom rozwoju lokalnego 158 7.4. Proponowane kierunki działań na rzecz zmian w potencjale instytucjonal-nym administracji lokalnej 166 Zakończenie 174 Bibliografia 178 Spis tabel 192 Spis rysunków i map 195 Aneks 196