Opis
Społeczeństwo Jamajki przeszło długą drogę od dominującej liczebnie, a podporządkowanej kolonialnej władzy, służebnej populacji osób zniewolonych i pozbawionych podmiotowości prawnej, do obywateli kraju skazanego na peryferyzację w ramach gospodarki światowej. Autor przedstawia etnohistoryczne aspekty kształtowania się rasistowsko-klasistowskiej dominacji grupki Europejczyków nad większością ukształtowaną wskutek gospodarczego obrotu ludźmi, wykorzystywania i konserwowania ich podporządkowanego, podrzędnego statusu oraz eksploatacji globalnych nierówności. Na przykładzie jamajskich przestrzeni miejskiej i turystyki zaprezentował skutki kolonialnej niedbałości o rozwój społeczny i gospodarczy wyspy oraz utrzymywania większości jej mieszkańców w charakterze Innych, co zaowocowało odrzuceniem przez nich istotnej części „kolonialnej spuścizny” oraz dążeniami do wytworzenia własnej tożsamości. Końcowe rozdziały autor przeznaczył na omówienie praktycznych konsekwencji kontynuowania statusów etnorasowych i klasowych, zakorzenionych w kolonialnych i nacjonalistycznych hierarchiach, które nie przystają do opisu społeczeństw współczesnego świata, lecz są cynicznie reanimowane i wykorzystywane do legitymizowania wyzysku i dyskryminacji arbitralnie wybranych grup. Spis treściPODZIĘKOWANIA 9 WPROWADZENIE 15 1. MOBILNOŚĆ SPOŁECZNA I PRZESTRZENNA Z PERSPEKTYWY WIELOSTANOWISKOWEJ 21 1.1. Mobilność społeczna 24 1.2. Mobilność przestrzenna 28 1.3. Reżimy wiedzy, tożsamości i mobilności 31 1.4. Dobrostan 38 2. ETNOGRAFIA I MOBILNOŚĆ – ANTROPOLOGICZNA REWIZYTA TERENOWA 41 2.1. „Rewizyta” i „etnografia” 41 2.2. Rewizyta w Jamajce: jeden kraj, sześć dekad, co najmniej dwie etnografie 43 3. KOLONIALNE STATUSY ETNORASOWE 51 3.1. Dalsze transformacje statusów etnorasowych 70 4. EFEKT PAŃSTWA I JEGO WYCOFANIA 89 5. TRANSFORMACJA I TOŻSAMOŚĆ PRZESTRZENNA W KINGSTON 113 5.1. Kolonialna spuścizna miejska Jamajki 113 5.2. Postkolonialna transformacja społeczna Jamajki 115 5.3. Symboliczny krajobraz i kolonialne ślady w Kingston 119 5.4. Trudna kwestia przestrzennej i architektonicznej tożsamości. Duma i odrzucenie 124 6. POZA „LUKSUSOWYM WIĘZIENIEM”. SPOŁECZNE ODDZIAŁYWANIA TURYSTYKI W JAMAJCE 127 6.1. Lokalne oblicza turystyki w Jamajce 130 6.2. „Luksusowe więzienia” – all inclusive exclusion 133 6.3. Poza oddziaływaniem „luksusowych więzień” 137 6.4. Turystyka i (nie)mobilność etniczna 139 7. PRAKTYCZNE KŁOPOTY Z KATEGORIAMI SŁUŻĄCYMI DO HIERARCHICZNEGO OPISYWANIA SPOŁECZEŃSTW 147 7.1. Urasowienie 149 7.2. Uklasowienie 151 7.3. Rasa w spisach powszechnych: Jamajka i USA 156 ZAKOŃCZENIE 177 POSŁOWIE 183 LITERATURA 187 INDEKS RZECZOWY 211 INDEKS OSOBOWY 215 INDEKS MIEJSC 219 SUMMARY. (Post)Colonial Making of Jamaica: Ethnography of Social Mobility 221