Opis
Książka poświęcona jest twórczości międzywojennych awangard oraz roli, jaką odgrywały w niej media technicznej reprodukcji i procesy transmisji obrazów. Nawiązując do tezy Waltera Benjamina z lat 30. XX wieku, mówiącej, że fotografia i dostępność reprodukcji zmieniły nowoczesne pojęcie sztuki, autorka opisuje, jak użycie reprodukcji i jej upowszechnienie wpływało na nowe sposoby prezentacji sztuki i tworzenie artystycznych sieci wymiany oraz jakie było jej miejsce w świadomości artystycznej pierwszych dekad XX wieku. W początkowych rozdziałach publikacji zostały zarysowane przemiany technik reprodukcyjnych związane z wynalezieniem fotografii, w tym sięgające XIX wieku genealogie idei uniwersalnej kolekcji dzieł sztuki - „muzeum wyobraźni” opartego na fotografii. Poruszając kwestie funkcjonowania reprodukcji w naukowym i popularnym obiegu, autorka rekonstruuje toczące się na ten temat debaty, przybliżając zróżnicowane stanowiska badaczy - historyków i krytyków sztuki - względem fotografii jako zapośredniczającego, transformującego narzędzia. Dalsze rozdziały zawierają szczegółowe analizy wybranych praktyk awangardowych - czasopism artystycznych, almanachów, publikacji teoretycznych i wczesnych prób (auto)historyzac ji sztuki awangardowe j. Ukazują one, jak środki mechanicznej reprodukcji - w większości afirmatywnie przyjmowane przez twórców - stawały się podstawą nowych form wizualnego przekazu oraz elementem retorycznych strategii. Zwracając uwagę na zależności między awangardowymi publikacjami a równoległym rozwojem popularnej prasy ilustrowane j, autorka stara się też uchwycić sposoby sytuowania się działań awangardowych w relacji do szersze j kultury wizualne j badanego okresu. Spis treściWprowadzenie 9 Rozdział I. „Dzieła wszystkich stylów i wszystkich epok” – narodziny fotograficznego musée imaginaire 25 1.1. Fotografia – „skromne narzędzie w służbie nauki i sztuki” 29 1.2. W stronę kolekcji uniwersalnej 34 1.3. Rywalizacja i konwergencja – grafika reprodukcyjna a fotografia 41 1.4. Fotografia jako sztuczna pamięć historii sztuki – ideał naoczności i „mowa obrazów” 45 1.5. Sztuka i informacja – stanowisko Erwina Panofsky’ego w debacie lat 20. 54 Rozdział II. „Dzieło zwielokrotnione” – transfiguracja i zapośredniczenie przez reprodukcję 61 2.1. Dokument fotograficzny i styl – formy widzenia według Heinricha Wölfflina 61 2.2. Przestrzeń kadru, wirtualność i autonomizacja dzieła 69 2.3. Fotograficzne suplementy – fotogenia i „dzieło w ruchu” 75 Rozdział III. Reprodukcja w walce o nową sztukę 95 3.1. Der Blaue Reiter – reprodukcja w poszukiwaniu źródeł 98 3.2. W stronę reprodukcji technicznej – awangarda wobec mediów masowych 105 3.3. Czasopisma awangardy – międzynarodowa wymiana i krążenie obrazów 126 3.4. Świadomość medium – reprodukcja fotograficzna a materialność dzieła 155 Rozdział IV. „L’Esprit Nouveau” – „respekt dla arcydzieł” i wizualny dyskurs ikonoklazmu 167 4.1. „Lekcja maszyny” i pochwała reprodukcji 175 4.2. Idole tradycji i ikony nowoczesności 182 4.3. Paralele klasyczne i obrazy w działaniu 197 Rozdział V. Czas obrazów – nowe uniwersum plastyczności 215 5.1. Wędrujące obrazy a konstruowanie nowej tradycji: Buch neuer Künstler i Kunstismen 230 5.2. L. Moholy-Nagy: Neues Sehen, fotografia i kształcenie zmysłów 239 5.3. Historia form i dynamika anachronizmu: S. Giedion, C. Giedion-Welcker 250 Zakończenie 267 Bibliografia 277 Summary 289 Resumé 295 Indeks osobowy 301 Spis ilustracji 311 O autorce 317