Opis
Podręcznik zawiera szczegółowe omówienie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r., a także ustaw i innych aktów normatywnych regulujących zarówno problematykę wolności i praw jednostki, jak i organizacji oraz funkcjonowania naczelnych organów państwowych. W publikacji przedstawiono zmiany, które dokonały się w polskim prawie konstytucyjnym w la- tach 1918–1997, a także kwestię członkostwa Polski w Unii Europejskiej i wpływu, jakie ma ono na funkcjonowanie państwa. W siódmym wydaniu uwzględniono transformację polityczną, która nastąpiła po wyborach parlamentarnych z 2023 r. W wyniku tych wyborów nastąpiły zmiany w układzie sił politycznych. Doszło do kohabitacji, czyli sytuacji w której prezydent i rząd pochodzą z przeciwnych obozów politycznych. W konsekwencji tego często podejmowano kontrowersyjne decyzje. Książka zdobyła drugą nagrodę w X edycji Konkursu na Najlepszy Podręcznik Akademicki Uniwersytetu Łódzkiego. Opracowanie przeznaczone jest dla studentów wydziałów prawa. Będzie stanowić również pomoc dydaktyczną dla kierunków nieprawniczych (m.in. administracji, politologii, socjologii, europeistyki, bezpieczeństwa narodowego).Autorami podręcznika są pracownicy (także emerytowani) Katedry Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Łódzkiego: prof. dr hab. Dariusz Górecki, prof. dr hab. Krzysztof Skotnicki, dr hab. Aldona Domańska, prof. UŁ, dr hab. Anna Rakowska, prof. UŁ, dr hab. Konrad Składowski, prof. UŁ, dr Anna Michalak, dr Ryszard Krawczyk oraz dr Jakub Stępień. Spis treściSpis treści „Polskie prawo konstytucyjne” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 11 Wstęp 13 Rozdział 1: Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 15 1. Nazwa 15 2. Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa 17 Rozdział 2: Przekształcenia w polskim prawie konstytucyjnym 19 1. Prowizorium konstytucyjne 1918 –1921 19 2. Konstytucja marcowa 20 3. Konstytucja kwietniowa 22 4. Prowizorium konstytucyjne 1944 –1952 25 5. Konstytucja PRL 27 6. Prowizorium konstytucyjne 1992 –1997 29 7. Konstytucja RP z 2.04.1997 r. 30 Rozdział 3: Konstytucja i pozostałe źródła prawa 33 1. Pojęcie źródeł prawa 33 2. Pojęcie konstytucji i jej rodzaje 36 3. Geneza konstytucji pisanej 38 4. Cechy szczególne konstytucji 39 5. Funkcje konstytucji 43 6. Obowiązywanie konstytucji 44 7. Ustawa konstytucyjna 45 8. Ustawa 47 9. Ratyfikowana umowa międzynarodowa 49 10. Rozporządzenie z mocą ustawy 51 11. Rozporządzenie 55 12. Akty prawa miejscowego 56 13. Akty prawa wewnętrznego 56 14. Zwyczajowe prawo konstytucyjne, zwyczaj konstytucyjny, precedens konstytucyjny 57 Rozdział 4: Symbole i stolica państwa 59 1. Godło 59 2. Barwy 61 3. Hymn 61 4. Stolica 63 Rozdział 5: Zasady ustroju Rzeczypospolitej Polskiej 65 1. Pojęcie zasad ustroju 65 2. Zasada republikańskiej formy rządów 66 3. Zasada demokratycznego państwa prawnego 67 4. Zasada jednolitości państwa (państwa unitarnego) 71 5. Zasada suwerenności narodu 71 6. Zasada przedstawicielstwa (reprezentacji) 73 7. Zasada podziału władzy i równowagi władz 74 8. Zasada systemu rządów parlamentarno-gabinetowych 76 9. Zasada pluralizmu politycznego 77 10. Zasada pomocniczości (subsydiarności) 81 11. Zasada decentralizacji władzy publicznej i samorządu terytorialnego 82 12. Zasada społecznej gospodarki rynkowej 84 Rozdział 6: Wolności i prawa jednostki 87 1. Geneza i ewolucja praw człowieka 87 2. Międzynarodowy system ochrony praw człowieka 90 3. Konstytucyjny model regulacji wolności i praw jednostki 91 4. Podmioty wolności i praw w Konstytucji RP 92 5. Katalog wolności i praw jednostki 94 5.1. Wolności i prawa osobiste 99 5.2. Wolności i prawa polityczne 105 5.3. Wolności oraz prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne 109 6. System ochrony konstytucyjnych wolności i praw jednostki 115 6.1. Dopuszczalny zakres ograniczeń 115 6.2. Środki ochrony 116 7. Konstytucyjne obowiązki jednostki 119 Rozdział 7: Formy demokracji bezpośredniej 121 1. Pojęcie demokracji bezpośredniej i jej formy 121 2. Referendum i jego rodzaje 122 3. Referendum ogólnokrajowe 123 4. Referendum lokalne 126 5. Inicjatywa ludowa i jej rodzaje 129 6. Obywatelska inicjatywa ustawodawcza 129 7. Inne formy inicjatywy obywatelskiej 132 Rozdział 8: System wyborczy do Sejmu i Senatu 133 1. Istota wyborów i ich funkcje 133 2. Pojęcia „system wyborów” i „prawo wyborcze” 134 3. Zasady prawa wyborczego 135 4. Organizacja wyborów do Sejmu i do Senatu 141 5. Zgłaszanie list kandydatów w wyborach do Sejmu i kandydatów w wyborach do Senatu 145 6. Kampania wyborcza 147 7. Głosowanie oraz ustalenie wyników głosowania i wyborów 150 8. Stwierdzenie ważności wyborów 152 9. Wygaśnięcie mandatu i uzupełnienie składu Sejmu i Senatu 153 Rozdział 9: Sejm i Senat 155 1. Zasada dwuizbowości 155 2. Zasada kadencyjności 157 3. Zasada permanencji 159 4. Zasada dyskontynuacji 159 5. Mandat przedstawicielski 160 6. Incompatibilitas 161 7. Immunitet 164 7.1. Immunitet materialny 165 7.2. Immunitet formalny 166 7.3. Nietykalność 167 8. Odpowiedzialność posłów i senatorów pr