Opis
Książka jest prezentacją badań przedstawicieli krajowych i zagranicznych ośrodków naukowych na temat uwarunkowań wzrostu gospodarczego w Polsce oraz w krajach Unii Europejskiej. Stanowi ona kontynuację rozważań na temat mechanizmów i źródeł wzrostu gospodarczego zawartych w publikacji wydawanej w CeDeWu. Na treść tamtej publikacji składają się głównie analizy teoretycznych i empirycznych aspektów szeroko rozumianego wzrostu. Nawiązuje ona do światowej debaty nad skutecznością polityki ekonomicznej, rolą systemu podatkowego, niezależnością banku centralnego, wpływem na wzrost gospodarczy inwestycji zagranicznych oraz procesów integracyjnych. Z kolei, niniejsze opracowanie dotyczy bardziej szczegółowych aspektów, warunkujących wzrost gospodarczy. Autorzy starają się tu wyodrębnić czynniki kształtujące długookresową innowacyjność i konkurencyjność polskiej gospodarki, określić rolę pieniądza i czynników finansowych w procesach wzrostu, a także różnorodne zagrożenia i bariery jakie ograniczają możliwości ekspansji gospodarczej w Polsce i w Unii Europejskiej. Istotnym problemem dotyczącym procesów wzrostu w kontekście unijnym jest podejmowana w obydwu książkach problematyka skuteczności Strategii Lizbońskiej. Badania nad fenomenem wzrostu gospodarczego - pomimo ich dynamicznego w ostatnich latach rozwoju - nie dostarczają jednoznacznych odpowiedzi, wyjaśniających różnice jakie w tym względzie rysują się chociażby pomiędzy głównymi uczestnikami gospodarki światowej. Z kolei, analizując gospodarki krajów Unii Europejskiej można zauważyć kształtowanie się tu tzw. europejskiego modelu wzrostu gospodarcze- go, charakteryzującego się wprawdzie dość dużą stabilnością, ale równocześnie niskim tempem, odbiegającym wyraźnie w dół od tempa obserwowanego w najbardziej dynamicznie rozwijających się krajach świata. W tym kontekście pojawia się pytanie, czy Polska, która zmierza do Unii Gospodarczej i Walutowej, a więc dalszego etapu integracji z gospodarką europejską, może liczyć na korzyści z tej integracji, przekładające się na przyspieszenie wzrostu gospodarczego, czy też powinna raczej poszukiwać dla siebie szansy w prowadzeniu bardziej niezależnej polityki prowzrostowej. Wzrost gospodarczy - pomimo pojawiających się zastrzeżeń co do jego adekwatności jako miary rozwoju cywilizacyjnego - wydaje się być wartością samą w sobie, decydującą w dłuższej perspektywie czasowej o miejscu poszczególnych państw oraz ugrupowań integracyjnych w gospodarce światowej, a także światowym układzie politycznym. Jak mało która kategoria ekonomiczna ogniskuje w sobie i odzwierciedla wszystkie, zarówno pozytywne, jak i negatywne, tendencje oddziałujące w gospodarce i określające jej obecne oraz przyszłe perspektywy. Stąd tak znaczny nacisk na osiąganie zadowalających wskaźników wzrostu, tak powszechne zainteresowanie postępami na tym polu i tak daleko idące konsekwencje (w tym polityczne)w przypadku gdy osiągnięte postępy rozmijają się ze społecznymi oczekiwaniami. Spis treściWprowadzenie 1. Nowe warunki przyspieszonego wzrostu gospodarczego Polski w ramach Unii Europejskiej 1.1. Przezwyciężanie różnic w rozwoju gospodarczym 1.2. Nowa dynamika wzrostu gospodarczego 1.3. Poprawa efektywności sektora rolnego 1.4. Budowa gospodarki opartej na wiedzy Streszczenie/Summary Bibliografia 2. Makroekonomiczne znaczenie bezrobocia długookresowego - analiza na przykładzie polskiej gospodarki 2.1. Trochę teorii 2.2. Okres trwania bezrobocia a szansę znalezienia pracy 2.3. Bezrobocie długookresowe w Polsce i jego redukcja Streszczenie/Summary Bibliografia 3. Główne czynniki niskiego tempa wzrostu gospodarczego w strefie euro w latach 1999-2007 3.1. Wzrost gospodarczy w strefie euro w latach 1999-2007 3.2. Główne czynniki niskiego tempa wzrostu gospodarczego 3.2.1. Wykorzystanie zasobów pracy i wydajność pracy jako czynniki wzrostu gospodarczego w strefie euro i w Stanach Zjednoczonych 3.2.2. Wzrost produktywności czynników wytwórczych (Total Factor Productirity) Streszczenie/Summary Bibliografia 4. Wydajność pedzemysłu i efekty wewnętrzne w regionach Europy 4.1. Tło teoretyczne 4.1.1. Homogeniczny efekt zewnętrzny 4.2. Cele, hipotezy, ograniczenia związane z brakiem danych statystycznych 4.3. Rozwinięcie analizy na region UE23 Streszczenie/Summary Bibliografia 5. Polityka monetarna banku centralnego a inflacja i wzrost gospodarczy w Polsce w latach 2001-2006 5.1. Podstawy teoretyczne 5.2. Procesy inflacyjne w Polsce w latach 2001-2006 5.3. Polityka banku centralnego a inflacja 5.4. Wpływ polityki banku centralnego na wzrost gospodarczy Streszczenie/Summary Bibliografia 6. Czynniki atrakcyjności północnoeuropejskiego modelu kapitalizmu. Implikacje dla Polski 6.1. Przegląd klasyfikacji modeli kapitalizmu 6.2. Państwo i społeczeństwo w nordyckim modelu kapitalizmu 6.3. Konkurencyjność gospodarek krajów skandynawskich 6.4. Swoboda gospodarcza w krajach północnoeuropejskiego modelu kapitalizmu 6.5. Jakość walut państw północnoeuropejskich i indeks globalizacji 6