Opis
Niniejszy podręcznik przygotowano z myślą o studentach uczelni technicznych (słuchaczy studiów stacjonarnych i niestacjonarnych), w programie studiów mających przedmioty związane z finansami przedsiębiorstw, w szczególności z zarządzaniem finansami przedsiębiorstw, oraz tych, którzy chcą poszerzyć i utrwalić wiedzę zdobytą na wykładach z tego zakresu. Mogą z niego korzystać także wszyscy zainteresowani problematyką efektywnego zarządzania finansami firmy, czyli osoby już zatrudnione w przedsiębiorstwach lub prowadzące własną działalność gospodarczą. Z bogatej problematyki zarządzania finansami przedsiębiorstwa (financial management, corporate finance) wybrano zagadnienia szczególnie przydatne dla przyszłych inżynierów pełniących w przedsiębiorstwach funkcje menedżerskie lub prowadzących własne firmy. Celem książki jest przedstawienie, w skrótowej formie, podstaw teoretycznych oraz pomoc w nabyciu praktycznych umiejętności dotyczących wybranych obszarów zarządzania finansami przedsiębiorstw. W skrypcie uwzględniono trzy podstawowe elementy teorii finansów przedsiębiorstw: czas, ryzyko i kryterium decyzji, połączono aspekty teoretyczne i praktyczne oraz zamieszczono zadania do samodzielnego rozwiązania. Pierwsze dwa rozdziały publikacji mają charakter wprowadzający, w kolejnych przedstawiono, zilustrowane przykładami, takie kluczowe obszary zarządzania finansami przedsiębiorstw, jak: – ryzyko i jego rodzaje w zarządzaniu finansami przedsiębiorstw, – wybór źródeł finansowania, – kształtowanie właściwej struktury kapitału i struktury finansowania, – kalkulacja kosztu różnych źródeł finansowania, – ocena projektów inwestycyjnych, – analiza finansowa przedsiębiorstwa, – planowanie finansowe i budżetowanie restrukturyzacyjne. W podręczniku zawarto także problematykę ryzyka w zarządzaniu finansami oraz zagadnienia dotyczące analizy finansowej. Spis treściPrzedmowa 7 Rozdział 1. Pojęcie i rola zarządzania finansami przedsiębiorstwa Marek Szczepański 9 1.1. Przedmiot zarządzania finansami przedsiębiorstwa 9 1.2. Cele zarządzania finansami przedsiębiorstwa 12 1.3. Wybrane koncepcje wartości przedsiębiorstwa 14 1.4. Zarządzanie ukierunkowane na wartość 18 Zadanie 26 Literatura zalecana 26 Rozdział 2. Wybrane kategorie zarządzania finansowego Katarzyna Ławniczak 27 2.1. Stopa procentowa i odsetki 27 2.2. Przyszła wartość pieniądza (future value) 30 2.3. Wartość aktualna (present value) 34 2.4. Wartość strumieni pieniężnych 35 2.4.1. Wartość przyszła strumieni pieniężnych 36 2.4.2. Wartość obecna strumieni pieniężnych 38 2.4.3. Strumienie jednakowych płatności (annuities) 39 2.4.4. Dochody z inwestycji w instrumenty finansowe 42 2.4.5. Ryzyko inwestowania w instrumenty finansowe 44 Zadania 45 Test do samokontroli 47 Literatura zalecana 48 Rozdział 3. Zarządzanie ryzykiem w przedsiębiorstwie Marek Szczepański 49 3.1. Ryzyko, niepewność i pojęcia pokrewne 49 3.2. Czynniki ryzyka w działalności gospodarczej – Polska i świat 54 3.3. Ryzyko działalności gospodarczej (ryzyko operacyjne) oraz ryzyko finansowe 59 3.4. Wybrane standardy zarządzania ryzykiem 64 3.5. Podsumowanie 68 Literatura zalecana 68 Rozdział 4. Źródła finansowania przedsiębiorstw Przemysław Bartkiewicz 71 4.1. Pojęcie finansowania i jego istota 71 4.2. Cele finansowania 72 4.3. Zadania finansowania 72 4.4. Źródła finansowania o charakterze przedmiotowym 72 4.4.1. Amortyzacja 73 4.4.2. Zysk zatrzymany w przedsiębiorstwie 74 4.5. Zewnętrzne własne źródła finansowania 74 4.5.1. Kapitały obce 75 4.5.2. Papiery komercyjne 88 4.5.3. Sekurytyzacja 89 4.5.4. Private equity i venture capital 89 4.6. Wady i zalety wybranych form finansowania działalności gospodarczej 90 4.7. Porównanie kredytu i leasingu jako alternatywnych źródeł finansowania zewnętrznego 93 Zadania 96 Literatura zalecana 98 Rozdział 5. Kształtowanie struktury kapitału Marek Szczepański 99 5.1. Pojęcie struktury kapitału 99 5.2. Relacja kapitału do majątku 101 5.3. Strategie zarządzania kapitałem obrotowym 105 5.4. Struktura kapitału a ryzyko 108 5.5. Wykorzystanie zjawiska dźwigni w zarządzaniu finansami firmy 110 Zadania 121 Test do samokontroli 123 Literatura zalecana 125 Rozdział 6. Koszt kapitału Marek Szczepański 127 6.1. Pojęcie kosztu kapitału w przedsiębiorstwie 127 6.2. Obliczanie kosztu kapitału własnego 129 6.2.1. Koszt akcji uprzywilejowanych 130 6.2.2. Koszt akcji zwykłych 132 6.2.3. Koszt zysków zatrzymanych w przedsiębiorstwie 136 6.3. Koszt kapitału obcego 137 6.3.1. Koszt kredytu bankowego 137 6.3.2. Koszt kapitału pozyskanego w drodze emisji obligacji 137 6.3.3. Koszt leasingu dla leasingobiorcy 139 6.3.4. Koszt kredytu kupieckiego 140 6.4. Średni ważony koszt kapitału 141 6.5. Krańcowy (marginalny) koszt kapitału 143 6.6. Koszt kapitału w małej firmie 143 Zadania 144 Test do samokontroli 146 Literatura zalecana 147 Rozdział 7. Analiza finansowa przedsiębiorstwa Arkadiusz Borowiec 149 7.1. Rodzaje analiz sporządzanych w przedsiębiorstwie 149 7.2. Materiały źródłowe do analizy finans