Opis
Autorka omawia wprowadzoną od 1 stycznia 2022 r. w ramach Polskiego Ładu opcję opodatkowania usług finansowych w miejsce stosowania przez podatnika zwolnienia. Zmiana ta może spowodować trudności przy opodatkowaniu transakcji polegających np. na nabyciu lub sprzedaży udziałów jako usługi finansowej, korzystających ze zwolnienia podatkowego. W opracowaniu przedstawiono m.in.: • analizę przepisów VAT w oparciu o orzecznictwo TSUE oraz opinie Komitetu ds. VAT, • przepisy kształtujące zwolnienia, • podatkowe konsekwencje świadczenia poszczególnych usług finansowych, w tym: udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, usług w zakresie depozytów, prowadzenia rachunków, transakcji płatniczych oraz długów, a także usług, których przedmiotem są udziały w spółkach i innych niż spółki podmiotach. Książka przeznaczona jest dla doradców podatkowych, księgowych, adwokatów, radców prawnych oraz sędziów. Zainteresuje również pracowników działów podatkowych w instytucjach finansowych. Spis treściWykaz skrótów .................................................................................. 13 Wstęp ................................................................................................... 17 Rozdział 1 Przepisy dotyczące opodatkowania usług finansowych VAT a zasada określoności oraz harmonizacja ............... 23 1.1. Unijne źródła prawa w VAT .................................................. 25 1.1.1. Dyrektywa 112 ............................................................. 26 1.1.2. Rozporządzenia Unii Europejskiej ........................... 27 1.1.3. Orzecznictwo TSUE .................................................... 28 1.2. Interpretacja przepisów VAT ................................................ 29 1.2.1. Orzecznictwo TSUE ................................................... 29 1.2.2. Opinie Komitetu ds. VAT ........................................... 30 1.3. Podsumowanie ....................................................................... 32 1.4. Zasady ogólne VAT a usługi finansowe .............................. 33 1.4.1. Zasady ogólne VAT jako pochodna podstawowych zasad unijnych i podatkowych ....... 33 1.4.2. Podatek od wartości dodanej jako podatek powszechny .................................................................. 36 1.5. Podatek od wartości dodanej jako podatek neutralny ..... 42 1.5.1. Uwagi ogólne ............................................................... 42 1.5.2. Zasada neutralności VAT sensu largo ...................... 46 1.5.3. Reguła neutralności w konstrukcji podatku ........... 52 1.5.4. Zasada i reguła neutralności w opodatkowaniu VAT usług finansowych ............................................. 56 Rozdział 2 Usługa finansowa jako kategoria ekonomiczna i prawna ........ 59 2.1. Znaczenie języka potocznego dla ustalania zakresu znaczeniowego pojęcia usługi finansowej ................ 60 2.2. Definicje ekonomiczne .......................................................... 63 2.3. Definicje prawne ..................................................................... 66 2.4. Definicja usługi finansowej w dyrektywach sektorowych Unii Europejskiej ............................................ 69 2.5. Podsumowanie ....................................................................... 80 Rozdział 3 Klasyfikacja usług finansowych dla celów wymiaru podatku od wartości dodanej – zagadnienia ogólne ............... 81 3.1. Regulacje dotyczące usług finansowych w przepisach prawa podatkowego ............................ 81 3.2. Niespójność terminologiczna ............................................... 87 3.3. Zwolnienie jako środek zaradczy na problemy opodatkowania usług finansowych – przyczyny objęcia usług finansowych zwolnieniem z VAT ................ 90 3.4. Historyczne propozycje alternatywnych metod opodatkowania i aktualny stan prac ................................... 99 3.5. Próby dookreślenia przepisów dotyczących usług finansowych .............................................................. 106 3.6. Zakres swobody państw członkowskich co do kształtowania zwolnień podatkowych dotyczących świadczenia usług finansowych .................... 110 3.7. Trudności interpretacji przepisów kształtujących zwolnienia ...................................................... 114 3.7.1. Klasyfikowanie zwolnienia z VAT jako przywileju ............................................................ 114 3.7.2. Wąska interpretacja zakresu zwolnień w orzecznictwie TSUE ................................................ 123 3.7.3. ... a może jednak szeroka interpretacja zakresu zwolnień w orzecznictwie TSUE ............................... 126 3.7.4. Metoda interpretacji prawa przez TSUE .................. 128 3.7.5. Interpretacja zharmonizowanych przepisów podatkowych poprzez odwołanie do przepisów pozapodatkowego prawa krajowego a ustalenie podatkowoprawnego stanu faktycznego .................. 133 3.8. Podsumowanie ....................................................................... 1