Opis
Książka ta jest pierwszym nowoczesnym polskim wydaniem słynnego dzieła Karola Darwina, odtwarzającym kanoniczną wersję O powstawaniu gatunków z 1859 roku (publikowany dotąd polski przekład z XIX wieku został wykonany na podstawie szóstej edycji z 1872 roku, uznawanej obecnie za wersję zawierającą zbyt wiele zmian o charakterze doraźnych polemik). Czytelnik będzie miał zatem okazję przekonać się, jak brzmi tekst, który wywarł tak ogromny wpływ na naszą cywilizację oraz kulturę i który do dzisiaj w rozmaitych środowiskach osób, z reguły nieznających go z bezpośredniej lektury, wywołuje gorące spory. Jednocześnie czytelnik będzie mógł poznać fascynującą osobowość Darwina, jego niezwykłą dociekliwość, pracowitość i pomysłowość w planowaniu oraz prowadzeniu niezliczonych obserwacji i doświadczeń. Warto przy tym zauważyć, że dzieło to ujawnia pisarski talent Darwina, dla którego świat przyrody jest nie tylko przedmiotem zainteresowania uczonego, lecz także pretekstem do tworzenia prozy o godnych uwagi walorach literackich. Bo czyż nie zapadają głęboko w pamięć obrazy, takie jak ten: "Jakież to frapujące, kiedy przyglądając się gęsto zarośniętemu zboczu, pokrytemu mnóstwem roślin różnych gatunków, z ptakami śpiewającymi wśród krzewów, z rozmaitymi owadami unoszącymi się w powietrzu i robakami pełzającymi wskroś wilgotnej gleby, zdamy sobie sprawę, że te przedziwnie złożone formy, tak bardzo różniące się między sobą i uzależnione od siebie w sposób tak skomplikowany, wszystkie one są wynikiem praw, które nadal działają wokół nas". Niniejsze wydanie zawiera obszerny komentarz pióra profesora Januarego Weinera z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezentujący oryginalną myśl Darwina na tle współczesnej wiedzy o ewolucji. W licznych przypisach przedstawiono również sylwetki cytowanych przez Darwina autorów oraz wielkiej grupy badaczy amatorów, których doniesienia wykorzystywał on w pracy nad swoją teorią. Spis treściJanuary Weiner, Po co dziś czytać Darwina IX Od Redakcji XXVII Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego, czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt 1 Wstęp 3 Rozdział I. Zmienność w warunkach udomowienia 9 Rozdział II. Zmienność w warunkach naturalnych 43 Rozdział III. Walka o byt 59 Rozdział IV. Dobór naturalny 78 Rozdział V. Prawa zmienności 125 Rozdział VI. Trudności teorii 163 Rozdział VII. Instynkt 196 Rozdział VIII. Zagadnienie mieszańców 229 Rozdział IX. O niedoskonałości zapisu geologicznego 262 Rozdział X. O geologicznym następstwie żywych organizmów 292 Rozdział XI. Rozmieszczenie geograficzne 324 Rozdział XII. Rozmieszczenie geograficzne (ciąg dalszy) 357 Rozdział XIII. Pokrewieństwo żywych organizmów, morfologia, embriologia, narządy szczątkowe 383 Rozdział XIV. Podsumowanie i wnioski 424 Indeks nazwisk 453 Indeks rzeczowy 458